nosteroid yallig‘lanishga qarshi dorilar

DOCX 11 pages 73.5 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 73.5 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

nosteroid yallig‘lanishga qarshi dori vositalari qo‘llanilishiga klinik-farmakologik yondoshish nosteroid tuzilishdagi yallig‘lanishga qarshi dorilarga yallig‘lanishga qarshi, og‘riqni qoldirish, tana haroratini pasaytirish va organizmning sensibilizatsiya qobiliyatini susaytirish ta’sirlar xosdir. ularning bu ta’siri asosida araxidon kislotasidan prostaglandinlar hosil bo‘lishida ishtirok etuvchi siklooksigenaza va prostaglandinsintetaza fermentlari majmuasi faoliyatini susaytirish qobiliyati yotadi. ma’lumki, fosfolipaza a hujayra qobig‘idagi fosfolipidlar-araxidon kislotadan siklooksigenaza siklida undan prostaglandinlar (pg), lipooksigenaza siklida esa leykotrienlar (lt) hamda sekin reaksiya kirishuvchi anafilaksiya moddalari hosil bo‘lishiga olib keladi. bu jarayonlar mobaynida kuchli oksidlovchi ta’sirga ega bo‘lgan erkin kislorod radikallarining hosil bo‘lishi yallig‘lanishning kuchayishiga sabab bo‘ladi. shuni esda tutish kerakki, turli kimyoviy guruhlarga mansub nosteroid tuzilishga ega bo‘lgan dorilar har xil pg lar hosil bo‘lishini turli darajada susaytiradi hamda ularning bu ta’siri barcha a’zolarda kuzatiladi. bu dorilarning va aloxida guruhga kiruvchi dorilarning umumiy ta’sir kuchi bir-biridan farq qilganligi sababli ularni bemorlarga tavsiya etishda ham farq bo‘ladi. nosteroid tuzilishga ega bo‘lgan yallig‘lanishga qarshi dorilar yallig‘lanishni susaytiradi, …

2 / 11

y nazar har qanday yallig‘lanishni kamaytiradi. masalan, steroid gormonlar, salitsilat kislota hosilalari, indometatsin qon tomirlar o‘tkazuvchanligini, yallig‘lanish uchog‘ining energiya bilan ta’minlanishini susaytiradi, ba’zi dorilar (masalan, kolxitsin, oltin preparatlar) esa faqat ma’lum turdagi yallig‘lanishgagina qarshi ta’sir qiladi. · sog-noselektiv · salitsilat k-ta unumlari (atsetilsalitsilat kislota) · pirazolon unumlari (butadion) · indolsirka kislota unumlari (indometatsin, sulindak) · fenilsirka kislota unumlari (diklofenak natriy) · fenilpropion kislota unumlari (ibuprofen) · propion k-ta unumlari (naproksen) · sog-2 selektiv · oksikamlar(piroksikam, tenoksikam, meloksikam) · meloksikam · nimesulid · nabumeton · etodolak · selekoksib · rofekoksib · antranil kislota , pirozonol, paraaminofenol unumlarini yalligʻlanishga qarshi taʼsiri past b-b, asosan analgetik-antipiretik sifatida tavsiya etiladi.. nosteroid yallig‘lanishga qarshi dorilarning birinchi guruhiga salitsilat kislota hosilasi, n-fenilantranil, indolsirka, fenilalkan kislotalari hamda pirazalon va anilin unumlari kiradi. bular o‘tkir va surunkali yallig‘lanishlarni susaytiradi. ularning bunday ta’siri soat yoki kun sayin rivojlanib boradi. bu guruhga kiruvchilar og‘riqni qoldirish va haroratni pasaytirish xususiyatiga ham …

3 / 11

ishi natijasida tana harorati ko‘tariladi. nosteroid tuzilishiga ega bo‘lgan dorilar orqa miya suyuqligida pglar miqdorini, ularning gipotalamus neyronlariga qo‘zg‘atuvchi ta’sirini kamaytiradi, bu esa o‘z navbatida issiqlik hosil bo‘lishini kamaytiradi va mayda qon tomirlarni kengaytirib, issiqlikning tanadan chiqib ketishini tezlashtiradi. bu mexanizm ayniqsa 5-7 yoshgacha bo‘lgan bolalarda tana haroratini pasaytirishda katta ahamiyatga ega. haroratning foydali tomoni shuki (antitelalar hosil bo‘lishi va interferon faolligini oshiradi), u leykotsitlar faolligini va ularning fagotsitar xususiyatlarini, aktg, gk sintezini kuchaytiradi, jigarning toksinlarni zararsizlantirish vazifasini oshiradi. uning zararli tomoni shuki, u mikrotsirkulyasiyani va buyrakda qon aylanishini buzadi, katabolik jarayonlarni kuchaytirishi hisobiga miyaning kislorod bilan ta’minlanishi buziladi, miya to‘qimalari shishini natijasida bolalar shaytonlab qolishlari mumkin. nosteroid dorilarni harorat ko‘tarilishi shaytonlashga sabab bo‘lganda, zotiljam, meningit rivojlangan paytlardagina tavsiya etish mumkin. pediatriya amaliyotida tana haroratini pasaytirish ahamiyati jixatidan bu dorilarni quyidagi tartibda joylashtirish mumkin: indometatsin, analgin, amidopirin, mefenam kislota, naproksen, paratsetamol, aspirin. bolalarda haroratni pasaytirish uchun ko‘proq paratsetamol (10-15 mg/kg …

4 / 11

talariga (gistamin, bradikinin), hujayralarning parchalanishidan hosil bo‘ladigan moddalar hamda shish suyuqligining mexanik bosimiga bo‘lgan sezuvchanligini oshirib yuboradi. bu dorilarning markaziy asab tizimi (ayniqsa pge va pge2) sintezini kamaytirishi hamda og‘riq qoldiruvchi xususiyatlari borligi tufayli ko‘proq bo‘g‘im, mushak, qon tomirlar o‘tkir yallig‘lanishida, migrenda, tish, bosh og‘riqlarida tavsiya etiladi. bularni og‘riq qoldirish kuchiga ko‘ra quyidagi tartibda joylashtirish mumkin: indometatsin, brufen, analgin, mefenam kislota, butadion, paratsetamol, aspirin. nosteroid yallig‘lanishga qarshi dorilarning solishtirma ta’siri dorilarning nomi haro-ratni pasaytiruvchi ta’siri ta’sir kuchi, yallig‘lanishga qarshi ta’siri og‘riq qoldir uvchi ta’siri sensiblizatsiyani susayti-ruvchi ta’siri alteratsiya ekssu-datsiya proliferatsiya ask(aspirin) + - +++ - + ++ analgin +++ - +++ - ++ ++ butadion ++ + +++ ++ + ++ paratsetamol + - - - - indometatsin ++++ + ++++ +++ ++++ ++++ mefenam kislota ++ - ++ + + ++ ibuprofen ++ - +++ + +++ - yaqnd ning a’zo yoki tizimlarda kelib chiqadigan salbiy ta’siri turli guruhdagi …

5 / 11

chiqadi. salitsilatlarning boshqa guruh dorilari bilan o‘zaro ta’siri. nosteroid yallig‘lanishga qarshi dorilar ko‘p dorilarni, shu jumladan siydik haydovchi dorilarni oqsil birikmalaridan siqib chiqarishi mumkin. bular glyukokortikoid gormonlar bilan bir vaqtda bemorga berilganda yallig‘lanishga qarshi ta’siri kuchayadi. ularning me’da-ichak yo‘lidaga salbiy ta’siri ham ortadi. aspirin paratsetamol bilan bir paytda berilsa, ularning og‘riq qoldirish kuchi ortadi va paratsetamol me’da-ichak yo‘li tomonidan aspirin chaqiradigan salbiy ta’sirni susaytiradi. salitsilatlarni qon ivishini susaytiruvchi va me’da-ichak yo‘lini ta’sirlovchi yoki shilliq pardalarni qitiklovich dorilar bilan bir paytda berib bo‘lmaydi. salitsilatlar spiranolakton, furosemidlarning siydik haydash ta’sirini susaytiradi, benzilpenitsillinning orqa miya suyuqligidan qonga o‘tishini to‘xtatadi. antatsidlar aspirinning qondagi miqdorini ko‘paytiradi, alkogol esa uning oshqozon-ichak shilliq qavatini shikastlovchi ta’sirini kuchaytiradi. salitsilatlar trombotsitlardagi siklooksigenazani ingibatsiya qilishi hisobiga qon oqish xavfini kuchaytiradi. shu sababli bu dorilarni operatsiyadan 7-10 kun ilgari va homiladorlikning oxirgi xaftasida berib bo‘lmaydi. chunki ular yuldosh orqali homilaga o‘tib, yangi tug‘ilgan bolada qon oqish xavfini ko‘paytiradi. bunday paytlarda faqat …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nosteroid yallig‘lanishga qarshi dorilar"

nosteroid yallig‘lanishga qarshi dori vositalari qo‘llanilishiga klinik-farmakologik yondoshish nosteroid tuzilishdagi yallig‘lanishga qarshi dorilarga yallig‘lanishga qarshi, og‘riqni qoldirish, tana haroratini pasaytirish va organizmning sensibilizatsiya qobiliyatini susaytirish ta’sirlar xosdir. ularning bu ta’siri asosida araxidon kislotasidan prostaglandinlar hosil bo‘lishida ishtirok etuvchi siklooksigenaza va prostaglandinsintetaza fermentlari majmuasi faoliyatini susaytirish qobiliyati yotadi. ma’lumki, fosfolipaza a hujayra qobig‘idagi fosfolipidlar-araxidon kislotadan siklooksigenaza siklida undan prostaglandinlar (pg), lipooksigenaza siklida esa leykotrienlar (lt) hamda sekin reaksiya kirishuvchi anafilaksiya moddalari hosil bo‘lishiga olib keladi. bu jarayonlar mobaynida kuchli...

This file contains 11 pages in DOCX format (73.5 KB). To download "nosteroid yallig‘lanishga qarshi dorilar", click the Telegram button on the left.

Tags: nosteroid yallig‘lanishga qarsh… DOCX 11 pages Free download Telegram