10. metall zaharlar tahlilida atom-adsorbsion spektroskopiya usulini qo'llash. referat 11 bet.

DOC 11 pages 956.0 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 956.0 KB

File type DOC

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

o'zbekiston respublikasi sog'liqni saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti farmatsiya fakulteti ,,toksikologik kimyo’’ fanidan referat tayyorladi: _____________________________________ qabul qildi: _____________________________________ toshkent 2025 mavzu: metall zaharlar tahlilida atom-adsorbsion spektroskopiya usulini qo'llash. reja 1. kirish 2. asosiy qism 2.1. atom adsorbsion spektroskopiyasining ishlash printsipi. 2.2. atom adsorbsion spektrometrik chiqishini talqin qilish. 2.3. atom-absorbsion spektroskopiya usulining atom-emission spektroskopiya usulidan farqi. 3. xulosa 4. adabiyotlar. 1. kirish organizmga kam miqdorda kiritilganda kasallik paydo qiladigan va hatto oʻlimga olib boradigan moddalarga zaharli moddalar deyiladi. shuning uchun dori moddalarni zaharli va zaharsiz deb ikkiga boʻlish qiyin. masalan, har kuni ovqatga ishlatiladigan osh tuzini koʻp miqdorda iste'mol qilinsa, u odamni zaharlab, pirovardida oʻlimga sabab boʻlishi mumkin. shuning uchun, dori moddaning oʻzi ham, qabul qilingan dozasiga, organizmning holati va boshqa sharoitlarga qarab terapevtik taʼsir koʻrsatishi, ya'ni yaxshi natija berishi yoki juda katta ziyon yetkazadigan va hatto oʻlimga olib boradigan zahar boʻlishi mumkin. bu oʻz navbatida moddaning kimyoviy tuzilishiga, organizmning …

2 / 11

shi va bunda ma’lum energiyali yorug’lik kvantlarini -h (h-plank doimiysi, -nur chastotasi) yutishi natijasida sodir bo’ladi. atom-absorbsion usulning ko’pchilik turlarida tekshiriluvchi namunani avval eritmaga o’tkazish talab etiladi. erituvchilar sifatida suv, mineral kislotalar, ularning aralashmalari, organik erituvchilar va boshqalardan foydalaniladi. atom-absorbsion usulda miqdoriy analiz standart eritmalar asosida tuzilgan darajalash grafiklari yordamida bajariladi. atom-absobsion spektroskopiya ancha yangi usul bo’lib undan rudalar, minerallar, texnik materiallarni, murakkab dorilar va tabiiy ob’ektlarni analiz qilishda foydalaniladi. atom-absorbsion usulda texnik ob’ektlardan metallar, qotishmalar, rudalarga gidrometallurgiya yo’li bilan ishlov berish mahsulotlari, titrli konsentrantlar tarkibi tekshirilib aniqlanadi. ko’pchilik elementlar uchun bu usulda aniqlash chegarasi 10-5-10-6 % konsentratsiyada bo’ladi. xatoligi 3%dan 10%gacha. atom-absorbsiya spektrometriyada nurlanish manbai sifatida o’rganiladigan elementning nurlanishi ishlatiladi. atomlarning ko’pchiligini asosiy holatda qolishi usulni yetarli darajada sezgir bo’lishiga sababchi bo’ladi. nurlanish manbaiga bir qator talablar qo’yiladi, ya’ni aniqlanadigan elementning spektri bo’yicha nurlanishi bo’lib chiziqlar ingichka va doimiy intensivlikda hamda fonning nurlanishi emas minimal bo’lishi kerak. asosiy qism …

3 / 11

ida mavjud. atom o'zining noyob to'lqin uzunligiga ta'sir qilganda, u energiyani (fotonlarni) o'zlashtira oladi va elektronlar asosiy holatdan qo'zg'aluvchan holatlarga o'tadi. elektronlar tomonidan so'rilgan nurlanish energiyasi bu jarayonda sodir bo'ladigan o'tish bilan bevosita bog'liq. bundan tashqari, har bir elementning elektron tuzilishi noyob bo'lganligi sababli, yutilgan nurlanish har bir alohida elementning o'ziga xos xususiyatini ifodalaydi va uni o'lchash mumkin. atom yutilish spektrometri ushbu asosiy tamoyillardan foydalanadi va ularni amaliy miqdoriy tahlilda qo'llaydi. oddiy atom adsorbsion-spektrometri komponentlari to'rtta asosiy komponentdan iborat (1-rasm): - yorug'lik manbai; - atomizatsiya tizimi; - monoxromator; - aniqlash tizimi. oddiy tajribada suyuq yoki qattiq namuna olovda yoki grafit pechida atomizatsiya qilinadi. keyin erkin atomlar odatda ichi bo'sh katodli chiroq tomonidan ishlab chiqariladigan yorug'likka ta'sir qiladi va asosiy holatdan qo'zg'aluvchan elektron holatlarga elektron o'tishni boshdan kechiradi. 1-rasm: oddiy atom yutilish spektrometrining ishlash diagrammasi. chiroq tomonidan ishlab chiqarilgan yorug'lik aniqlanishi kerak bo'lgan bir xil elementning qo'zg'atilgan atomlaridan chiqariladi, shuning uchun …

4 / 11

2.2. atom adsorbsion spektrometrik chiqishini talqin qilish aasda natijalarni talqin qilish juda oddiy va adsorbsiya konsentratsiyaga to'g'ridan-to'g'ri proportsionaldir. bu shuni anglatadiki, tahlil qiluvchi moddaning konsentratsiyasi detektordan olingan elektr quvvati bilan bog'liq. analitning noma'lum konsentratsiyasini aniqlash usullaridan biri asbobni kalibrlash uchun ma'lum konsentratsiyali bir nechta eritmalardan foydalanishdir. egri chiziq konsentratsiyaga qarshi nurlanishni (absorbsiyani) ko'rsatadi va namuna o'lchangandan so'ng, kontsentratsiya qiymatini kalibrlash egri chizig'idan olish mumkin. masalan, qo'rg'oshin (pb) ni tahlil qilishda pb ning spektral chiziqlaridan biriga to'g'ri keladigan 283,3 nm yorug'lik namunani o'z ichiga olgan alangadan o'tadi. nur 283,3 nm nurni o'z ichiga oladi. pb atomlari yorug'likni yutadi va ularning elektronlarining qo'zg'alishi sodir bo'ladi. yutish qiymati olinadi va namunadagi pb ning noma'lum konsentratsiyasini kalibrlash egri chizig'idan o'qish mumkin. bugungi kunda bularning barchasi kompyuter tomonidan amalga oshiriladi, ammo kalibrlash egri chizig'ining printsipini tushunish muhimdir. quyidagi 2-rasmda konsentratsiyalari ma'lum bo'lgan analit eritmalarining to'rtta absorbsiya qiymati mavjud. namunaning absorbsiyasi o'lchanadi va kontsentratsiyani grafikdan chiqarish …

5 / 11

holatiga o’tkazadi, uni qo’zg’atmaydi. shuning uchun, atom-absorbsion analizningning ishchi tеmpеratura oralig’i (800 - 3000 oc) aes nikiga qaraganda ancha past. atom-absorbsion analizda qo’llaniladigan atomlash manbalarini asosiylari alangalar va elеktr toki yordamida qizdiriladigan atomlashtirgichlardir. atom-absorbsion analizi uchun qo’llaniladigan alanga atomizatori xuddi atom-emission spektraskopiyanikiday gorеlkadan iboratdir, lеkin tuzilishi tomonidan atom-emission va atom-absorbsion atomizatorlari bir-biridan farq qiladi. atom-absorbsion analizda odatda har xil tuzilishga ega bo’lgan tirqishli gorеlkalar ishlatiladi. bunday gorеlkalarning alangasi cho’zilgan, ingichka tirqish shakliga ega bo’ladi. shunday qilinganda optik yo’l uzaytiriladi, bu esa o’z navbatida (2) tеnglamaga ko’ra analitik signalni ko’payishini ta'minlaydi. atom-absorbsion analizda tarkibi quyidagicha bo’lgan yonuvchi aralashmalarni qo’llash kеng tarqalgan: yoritgich gaz - havo (1500 - 1800 0c), atsеtilеn - havo (2200 - 2300 0c), atsеtilеn - azotning chala oksidi (2700 - 2950 0c). ish maromining yuqori darajada turg’un bo’lishi alanga atomizatorining muhim ustunligi hisoblanadi. namuna atomizatorga eritma ko’rinishida yuqori tеzlikda purkalgani uchun, u, yuqori tеmpеraturali sharoitda juda qisqa vaqt …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "10. metall zaharlar tahlilida atom-adsorbsion spektroskopiya usulini qo'llash. referat 11 bet."

o'zbekiston respublikasi sog'liqni saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti farmatsiya fakulteti ,,toksikologik kimyo’’ fanidan referat tayyorladi: _____________________________________ qabul qildi: _____________________________________ toshkent 2025 mavzu: metall zaharlar tahlilida atom-adsorbsion spektroskopiya usulini qo'llash. reja 1. kirish 2. asosiy qism 2.1. atom adsorbsion spektroskopiyasining ishlash printsipi. 2.2. atom adsorbsion spektrometrik chiqishini talqin qilish. 2.3. atom-absorbsion spektroskopiya usulining atom-emission spektroskopiya usulidan farqi. 3. xulosa 4. adabiyotlar. 1. kirish organizmga kam miqdorda kiritilganda kasallik paydo qiladigan va hatto oʻlimga olib boradigan moddalarga zaharli moddalar deyiladi. shuning uchun dori moddalarni zaharli va zahar...

This file contains 11 pages in DOC format (956.0 KB). To download "10. metall zaharlar tahlilida atom-adsorbsion spektroskopiya usulini qo'llash. referat 11 bet.", click the Telegram button on the left.

Tags: 10. metall zaharlar tahlilida a… DOC 11 pages Free download Telegram