buyraklar anatomiyasi va fiziologiyasi

PPTX 20 pages 2.5 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.5 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation buyraklar anatomiyasi va fiziologiyasi xomidova gulsanam 1. buyraklarning fiziologiyasi 2. buyraklarning anatomiyasi 3. buyrak kasalliklari reja: buyrak biopsiyasi, glomerulonefrit va boshqa jiddiy buyrak kasalliklarini aniqlashda muhim rol o‘ynaydi, natijalar taxminan 2-3 kun ichida tayyor bo'ladi. buyrak kasalliklarini aniqlashda qon va siydik tahlillari, shuningdek, ultratovush tekshiruvi (80% hollarda samarali) kabi diagnostika usullari qo‘llaniladi, ayniqsa toshkentdagi ixtisoslashgan klinikalarda. kreatinin va ureaning qon darajasini o‘lchash buyrak funksiyasini baholashda muhim ko‘rsatkich hisoblanadi, 1,5 mg/dl dan yuqori kreatinin darajasi buyrak yetishmovchiligini ko‘rsatishi mumkin, samarqanddagi laboratoriyalarda bu tahlil tez-tez bajariladi. buyrak kasalliklarining diagnostikasi nefronlarning tuzilishi va funksiyasi distal kanalchaning aldosteron ta'sirida natriy reabsorbsiyasi va kaliy sekresiyasi funkciyalarini bajarishi buyraklarning suv-tuz balansini regulyatsiya qilishda muhim rol o'ynaydi. henle halqasining uzunligi nefronning joylashuviga bogʻliq: miyada joylashgan nefronlarda u uzunroq (20-30 mm), korteksda esa qisqaroq. glomerulus, nefronning birinchi qismi boʻlib, bowman kapsulasida joylashgan va 200 dan ortiq kapillyarlardan tashkil topgan, qonni filtrlaydi. yigʻuvchi naychalar йиғувчи naychalarning devorlari, …

2 / 20

z muolajasi, haftada 3 marta, taxminan 4 soat davom etadi va bemorning hayotiga 2-3 yil qo'shadi, rossiyaning moskva shahridagi tibbiyot markazlarida keng qo'llaniladi. buyrak toshlarini davolashda litotripsiya usuli, 3-5 mm gacha bo'lgan toshlarni maydalashda samarali bo'lib, 90% holatlarda bemorlar to'liq sog'ayib ketishadi, masalan, toshkentdagi klinikalarda qo'llaniladi. buyrak transplantatsiyasi, dunyo bo'yicha 100 000 dan ortiq bemorga har yili amalga oshiriladi va muvaffaqiyat darajasi 85% ga yaqin, ayniqsa, g'arbiy yevropa mamlakatlarida yuqori. distal buyrak naychasi дистал буйрак найчасида альдостерон гормонининг таъсири остида натрий ионларининг қайта сўрилиши ва калий ионларининг чиқарилиши 3-4 баравар кучаяди, бу буйракнинг суюқлик ва электролит балансини тартибга солишида муҳим ахамиятга эга. дистал буйрак найчасининг эпителий ҳужайраларида кальцийнинг қайта сўрилишини таъминловчи паратиреоид гормонининг рецепторлари жойлашган бўлиб, бу жараён қондаги кальций миқдорини 5-10 % га ошириши мумкин. дистал буйрак найчасининг тузилишида 1-2 млн нефронларнинг йиғувчи найчалари қўшилиб, 12-18 та сочсимон найчаларга бирлашади, булар эса кейинчалик каттароқ йиғувчи найчаларга ўтади. genle halqasining …

3 / 20

qismlarida tarqalgan. buyrak arteriyasi buyrakka qon olib keladi va uning shoxchalari, taxminan 1 millimetrga yaqin diametrli, buyrakning korteksi va medulla qismlariga qon ta'minlaydi, shu orqali filtrlash jarayoni amalga oshiriladi. buyrak piramidalarining uchlari, papilla deb ataladigan, kichik choʻqqilar hosil qilib, katta buyrak kosachalariga ochiladi va siydikni toʻplaydi, keyin esa siydik yoʻliga oʻtadi. buyrakdagi elektrolitlar balansini tartibga solish buyraklar qonda gidrogen ionlari (h+) konsentratsiyasini tartibga solish orqali qonning ph darajasini (7,35-7,45) saqlaydi; bu jarayon buyrak naychalarida gidrogen ionlarining sekresiyasi va bikarbonatning reabsorbsiyasi orqali amalga oshiriladi. buyraklar qondagi natriy (na+), kaliy (k+), xlor (cl−) va bikarbonat (hco3−) kabi elektrolitlarning konsentratsiyasini 140-150 meq/l, 3.5-5.0 meq/l, 95-105 meq/l va 22-28 meq/l oralig‘ida saqlash orqali tartibga soladi. buyraklarning aldosteron gormoni ta’sirida distal buyrak naychalari va yig‘uvchi naychalarda natriy reabsorbsiyasi va kaliy ekskretsiyasi jarayonlarini boshqarishi, elektrolitlar muvozanatini saqlashda muhim ahamiyatga ega. masalan, amerika qo'shma shtatlarida buyrak yetishmovchiligi bilan og'rigan bemorlarda kaliy darajasini kuzatish juda muhimdir. buyrak kanalchalarining …

4 / 20

uyrakdagi suvning qayta so'rilishini tartibga soladi, natijada siydik hajmi o'zgaradi; adh darajasi past bo'lganda, kuniga 10 litrgacha siydik ajralishi mumkin, aksincha, yuqori bo'lganda esa, siydik miqdori kamayadi. buyraklar kuniga taxminan 180 litr qonni filtrlaydi va shu orqali organizmda suv balansini 2-3 litr atrofida ushlab turadi, ortiqcha suvni siydik sifatida chiqaradi. buyrakdagi nefronlar, ayniqsa, henle pastadirining uzunligi, suvning qayta so'rilish darajasini belgilaydi va bu jarayon organizmning suv balansini saqlashda muhim rol o'ynaydi, masalan, cho'l hududlarida yashovchi odamlarda uzunroq henle pastadiri kuzatiladi. buyraklarning gormonlar ishlab chiqarishi buyraklar, qon bosimini tartibga soluvchi renin fermentini ishlab chiqaradi; bu ferment angiotensin ii gormonining faollashishiga olib keladi, natijada qon tomirlarining torayishi va aldosteron ajralishi kuchayadi. bu jarayon jigar va buyraklar o'rtasida amalga oshiriladi. buyraklar, qonda eritrotsitlar hosil boʻlishini tartibga soluvchi eritropoetin gormonini ishlab chiqaradi, bu jarayon asosan buyrakning 1 million nefronidan 100 mingta kortikomedulyar hududidagi hujayralar tomonidan amalga oshiriladi. buyraklar 1-alfa-gidroksilaza fermenti yordamida 25-gidroksi-d3ni faol 1,25-dihidroksi-d3 …

5 / 20

adi, bu esa to'qimalarning kislorod bilan ta'minlanishini va infektsiyalardan himoya qilishni ta'minlaydi. buyrak etishmovchiligi buyrak etishmovchiligining 3-4-darajali shakllari o'zbekistonda yiliga 10 000 dan ortiq odamda uchraydi, bu esa dializ va transplantatsiya kabi qimmatga tushadigan davolash usullariga ehtiyojni oshiradi. buyrak etishmovchiligining asosiy sababi bo'lgan diabet va gipertenziya kasalliklari 50 yoshdan oshgan ayollarda 2 barobar ko'proq uchraydi, bu esa profilaktika choralarini kuchaytirishga ehtiyoj mavjudligini bildiradi. buyrak etishmovchiligi bilan kasallangan bemorlarning 70% dan ko'prog'i samarqand va toshkent shaharlarida yashaydi, bu esa bu hududlarda nefrologiya xizmatlarini yaxshilash zarurligini ko'rsatadi. kislota-ishqor muvozanatini tartibga solish buyraklar ortiqcha kislotalarni siydik orqali chiqarish orqali, masalan, ammiak (nh3) va kislotali fosfatlarni siydikka ajratish orqali, qonning ph darajasini 7,4 atrofida saqlab turadi, bu esa organizmning normal faoliyati uchun juda muhimdir. buyraklarning kislota-ishqor muvozanatini tartibga solishdagi asosiy mexanizmlaridan biri – karbonat angidraz fermentining ishtiroki bilan bikarbonatning (hco3-) reabsorbsiyasi bo'lib, bu jarayon asosan proksimal buyrak naychalarida amalga oshiriladi. buyraklarning kislota-ishqor muvozanatini tartibga …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "buyraklar anatomiyasi va fiziologiyasi"

powerpoint presentation buyraklar anatomiyasi va fiziologiyasi xomidova gulsanam 1. buyraklarning fiziologiyasi 2. buyraklarning anatomiyasi 3. buyrak kasalliklari reja: buyrak biopsiyasi, glomerulonefrit va boshqa jiddiy buyrak kasalliklarini aniqlashda muhim rol o‘ynaydi, natijalar taxminan 2-3 kun ichida tayyor bo'ladi. buyrak kasalliklarini aniqlashda qon va siydik tahlillari, shuningdek, ultratovush tekshiruvi (80% hollarda samarali) kabi diagnostika usullari qo‘llaniladi, ayniqsa toshkentdagi ixtisoslashgan klinikalarda. kreatinin va ureaning qon darajasini o‘lchash buyrak funksiyasini baholashda muhim ko‘rsatkich hisoblanadi, 1,5 mg/dl dan yuqori kreatinin darajasi buyrak yetishmovchiligini ko‘rsatishi mumkin, samarqanddagi laboratoriyalarda bu tahlil tez-tez bajariladi. buyrak kasa...

This file contains 20 pages in PPTX format (2.5 MB). To download "buyraklar anatomiyasi va fiziologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: buyraklar anatomiyasi va fiziol… PPTX 20 pages Free download Telegram