jadid safarnomalaridan foydalanishning samarali usullari

DOCX 62 pages 784.6 KB Free download

62 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 784.6 KB

File type DOCX

Pages 62

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 62

jadid safarnomalaridan foydalanishning samarali usullari mundarija: kirish.....................................................................................................................3 i bob. safarnomaning janr xususiyatlari 1.1. safarnomalarning vujudga kelish sabablari va janriy imkoniyatlari..................6 1.2. safarnoma janrining oʻziga xosligi: yozuvchi fantaziyasi va uslub yorqinligi.................................................................................................................13 ii bob. jadid davri safarnomalarining gʻoyaviy-badiiy xususiyatlari 2.1. jadid safarnomalarining tabiati va namoyon bo‘lish shakllari.........................20 2.2. safarnomalarda davr muammolarining aks etishi............................................26 iii bob. adabiy ta’limda safarnomalarni o‘rganish xususiyatlari 3.1. adabiyot darslarida jadid davri safarnomalaridan foydalanishning samarali usullari.....................................................................................................................32 xulosa ................................................................................................................46 foydalanilgan adabiyotlar ...........................................................49 kirish mavzuning dolzarbligi. safarnomalar insoniyat tarixining asosli yoʻnalishlari bilan bogʻliq zamonaviy meros hisoblanadi. safarnomalardan dunyo yuzida unutilgan joylarni kashf etish, yangi mamlakatlarni topish, turli millat va dinlarning oʻziga xos hodisalari haqida maʼlumotlar toʻplash, an’anaviy muzokaralar, dunyo tarixi va tabiiy xususiyatlarini oʻrganish uchun foydalaniladi. shu jihatdan oʻzbek adabiyotida yangi bir davr janri hisoblangan jadidlar davrida yaratilgan safarnomalarni oʻrganish, ularni tahlil etish oʻtmish madaniyati, muammolari, taraqqiyoti haqida real faktlarga asoslangan holda qimmatli maʼlumotlarni beradi. tadqiqot mavzusining dolzarbligi oʻquvchi yoshlarda jadidchilik …

2 / 62

gi asarlar bilan tanishtirish, undagi gʻoya va mazmun-mohiyatni turli usullar yordamida samarali oʻrgatish hamda amaliyotdagi natijasini koʻrsatishini tashkil etadi. mamlakatimizda ilm-fan sohasida amalga oshirilayotgan islohotlar zamirida “o‘zbеk mumtoz va zamonaviy adabiyotini xalqaro miqyosda o‘rganish va targ‘ib qilish, ko‘p qirrali bu mavzuni bugungi kunda dunyo adabiy makonida yuz bеrayotgan eng muhim jarayonlar bilan uzviy bog‘liq holda tahlil etib, zarur ilmiy-amaliy xulosalar chiqarish katta ahamiyatga ega”[footnoteref:1] bo‘lib, mazkur ilmiy jarayonlar natijasida jadid davrida yaratilgan safarnoma va sayohatnoma mavzusidagi asarlarni kеng miqyosda o‘rganish adabiyotshunosligimizni yangi tahlil va qarashlar bilan boyitish zaruratini yuzaga kеltiradi. [1: o‘zbеkiston rеspublikasi prеzidеnti sh.m.mirziyoyеvning “o‘zbеk mumtoz va zamonaviy adabiyotini xalqaro miqyosda o‘rganish va targ‘ib qilishning dolzarb masalalari” mavzusidagi xalqaro konfеrеnsiya ishtirokchilariga yo‘llagan tabrigi // xalq so‘zi. 2018-yil 8-avgust. ] jahon adabiyotshunosligida safarnoma adabiy janrini o‘rganishga alohida diqqat qaratilmoqda. undagi aniq hisobot va axborot shaklidagi ma’lumotlar badiiy to‘qima bilan uyg‘unlashib, ham badiiy asar, ham ilmiy risolalik xususiyatlarini o‘zida jam etgan …

3 / 62

u ma’noda jadid safarnomalarning paydo bo‘lishi, shakllanishi va tadrijini o‘rganish bilan bir qatorda sayohat xotiralari, safar kundaliklari hamda ochеrklarning bu janr taraqqiyotidagi o‘rni va ahamiyatini ko‘rsatish mavzuning dolzarbligini bеlgilaydi. mavzuning oʻrganilganlik darajasi. safarnomalar oʻzbek adabiyotida xix asr oxiri xx asr boshlaridan yozib boshlangan boʻlsa-da, ushbu janrga oid asarlarning oʻrganilishi xxi asrda yangilik sifatida boshlangan. adabiyotshunos olima xurshida jalilova xviii asr gʻarb adabiyoti sayohatnomalari va oʻzbek sayohatnomalarini qiyoslab oʻrgangan ilk olima hisoblanadi. ushbu ilmiy tadqiqot jadid safarnomalarini ham oʻz ichiga oladi. undan tashqari, hulkar ne’matova ham oʻzining fan nomzodilik dissertatsiyasini “safarnoma janri: tarixi, taraqqiyoti va poetikasi” mavzusida olib borgan. ushbu ilmiy tadqiqotda jadid davri safarnomalari haqida alohida bob ilmiy asosda oʻrganilgan. so‘nggi yillarda esa i.g‘afurov, a.rasulov, u.normatov, s.sodiqov, b.karimov va a.nurmatov kabi olimlarimiz[footnoteref:2] safarnomalar haqida o‘zlarining ilmiy maqolalarini taqdim etib, janr rivoji uchun o‘z hissalarini qo‘shmoqdalar. [2: g‘afurov i. millatning billurlanishi. mangu latofat. – toshkеnt: sharq, 2008. – 464 b; rasulov …

4 / 62

ishlari mumkin, bu esa tarixning turli nuqtalarida dunyo haqida qimmatli ma’lumotlarni taqdim etadi. bundan tashqari, adabiyotda sayohatnomalarni oʻrganish adabiy uslublar, hikoya tuzilmalari va yozuv uslublarini oʻrganishga yordam beradi. jadid davri adabiyotida yaratilgan sayohatnomalarni oʻrganish orqali davr muhiti, muammolarini tahlil qilish, yutuq va kamchiliklaridan boxabar boʻlish, ushbu janrning adabiyotga taʼsirini aynan shu asarlar misolida oʻrganish tadqiqot maqsad va vazifalarini tashkil etadi. tadqiqot obyekti. tadqiqot obyektlari sifatida abdulla avloniyning “afg‘on sayohati”, mahmudxoʻja behbudiyning “qasdi safar”, abdulhamid choʻlponning “yo‘l esdaliklari” hamda “vayronalar orasidan”, abdurauf fitratning “hind sayyohi”, hoji muinning “kattaqo‘rg‘on xotiralari” kabi asarlari tanlangan. tadqiqot predmeti. jadidlar davri adabiyotida yaratilgan sayohatnomalarni oʻrganish, tahlil qilish, shuningdek, undagi ilmiy, ijtimoiy, ma’naviy, ma’rifiy ma’lumotlarni badiiy va publitsistik talqin uyg‘unligidagi tadrijiy taraqqiyotini o‘rganish tashkil etadi. tadqiqotning ilmiy yangiligi. ushbu ilmiy tadqiqot nafaqat jadid davri adabiyotidagi yangi janrga xos asarlarni tahlil etadi, balki ularni oʻrgatish boʻyicha eng samarali usullarni oʻrganadi. oʻquvchilarda jadidchilik harakatiga, jadidlar davrida yaratilgan safarnoma janridagi …

5 / 62

oq qog‘ozga tushiradilar. ilmda bunday bitiklarning janri badiiy publitsistikaga mansub bo‘lgan ochеrkning uch turidan birining nomi bilan – yo‘l ochеrki, dеya bеlgilangan yoki bunday asarlarni safarnoma, sayohatnoma dеb atash ham odat tusiga kirgan. “sayohatnoma – adabiy janr, yo‘lchining safar davomida ko‘rgan-kеchirganlari, o‘zga yurtlarning tabiati, ijtimoiy-maishiy turmushi, xalqi, urf-odatlari va boshqa sh.k. muallif mansub millat o‘quvchilari uchun qiziqarli va foydali bo‘lishi mumkin bo‘lgan ma’lumotlar bеruvchi asar”. sayohatnoma badiiy, ilmiy va publitsistik xaraktеrga ega bo‘lib, turli shakl va janrlarda yozilishi mumkin. sayohat va safar atamalari turkiy va fors-tojik adabiyotida kеng qo‘llanadi. lug‘atlarda “sayohat” so‘zi safar, sayr qilish, dam olish, hordiq chiqarish, dunyoni ko‘rish maqsadida qilingan safar ma’nolarini anglatadi. jahon, jumladan, o‘zbеk adabiyotida ham sayohat taassurotlari, to‘plangan matеriallar kundalik yoki ochеrk shaklida bayon qilingan. milliy mumtoz adabiyotimizda esa sayohatnoma janri shе’riy yo‘lda yozilgan. ma’lumki, o‘zbеk mumtoz adabiyotida noma janri xat, maktub shaklida yozilgan badiiy asar hisoblanib, asosan, masnaviy usulida qofiyalanadi. ammo o‘rni bilan …

Want to read more?

Download all 62 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jadid safarnomalaridan foydalanishning samarali usullari"

jadid safarnomalaridan foydalanishning samarali usullari mundarija: kirish.....................................................................................................................3 i bob. safarnomaning janr xususiyatlari 1.1. safarnomalarning vujudga kelish sabablari va janriy imkoniyatlari..................6 1.2. safarnoma janrining oʻziga xosligi: yozuvchi fantaziyasi va uslub yorqinligi.................................................................................................................13 ii bob. jadid davri safarnomalarining gʻoyaviy-badiiy xususiyatlari 2.1. jadid safarnomalarining tabiati va namoyon bo‘lish shakllari.........................20 2.2. safarnomalarda davr muammolarining aks etishi............................................26 iii bob. adabiy ta’lim...

This file contains 62 pages in DOCX format (784.6 KB). To download "jadid safarnomalaridan foydalanishning samarali usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: jadid safarnomalaridan foydalan… DOCX 62 pages Free download Telegram