biologik xilma-xillik haqida

DOCX 33 pages 789.6 KB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 789.6 KB

File type DOCX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

bioxilma- xillik tushunchasi va uni atrof-muhit muxofazasidagi o’rni cho‘l hududlarida biologik xilma xillikni saqlash mundarija i. kirish.................................................................................................................3 ii. asosiy qism 2.1 biologik xilma-xillik………………………………………………………...…5 2.2 bioxilma-xillikni saqlash va undan barqaror foydalanish qonunchilik asoslari………………………………………………………………………….…15 2.3 bioxilma-xillikni muxofaza kilish yo’lida qullanilayotgan chora-tadbirlar……………………………………………………………………………21 iii. xulosa..........................................................................................................25 iv. foydalanilgan adabiyotlar........................................................27 ilovalar………………………………………………………………………28 kirish inson hayot gultoji bo‘lsa, unga hayot beruvchi yashil o‘simliklardir. bular birgina inson hayotidagina emas, balki tabiatdagi mavjud barcha qurt - qumursqalardan tortib to ulkan umurtqali hayvonlar hayotida ham g‘oyat katta ahamiyatga egadir. chunki, ularsiz tirik organizmning yashashi mumkin emas. o‘simliklar bizni oziq - ovqat, kiyim – kechak, dori – darmon, qurilish materiallari uchun xom ashyo, yoqilg‘i, chorva mollari uchun yem – xashak; chorva mollari esa bizga go‘sht, sut, teri, yog‘ kabi inson uchun zarur bo‘lgan mahsulotlarni yetkazib beradi, qolaversa, tirik organizm uchun hayotiy zarur hisoblanmish havoni ham tozalab yetkazib beradi. mutaxassislarning aniqlashicha, bir gektardagi o‘rmonzor kuniga 280-300 kg karbonat angidriddan foydalanib, inson uchun kerakli …

2 / 33

lakatlarida, shu jumladan, bizning respublikamiz tabiatida ekologik tanglik, yerlarimizni ekologik inqirozga uchrayotgani to‘g‘risida ma’lumotlar berilmoqda. bu albatta ko‘pchilikni tashvishga solishi anikdir. mavzuning dolzarbligi. bioxilma-xillik resurslarining kamayishi birinchi navbatda inson faoliyati ta’sir oqibatida yuz beradi. oxirgi 50 yil ichida sayyoramiz aholisi soni 3,5 barobarga, iste’mol qilinayotgan ichimlik suv hajmi 11 barobarga, haydaladigan yerlar maydoni 2 martaga, ro‘yxatdan o‘tgan transport vositalari soni 10 martaga, neft mahsulotlaridan foydalanish 7 martaga, elektr stantsiyalari quvvati 21 martaga oshdi. hayvonot va o‘simlik olami turlari esa 20 foizga kamaydi. har yili atmosfera havosiga 5 milliard tonna karbonad angidrid gazi, 200 million tonna uglerod oksidi, 146 million tonna sulfat oksidi, 35 million tonna azot oksidi tashlanmoqda. insonning nooqilona faoliyati natijasida biosferada ko‘plab qaltis jarayonlar sodir bo‘lmoqda. birgina orol fojiasi insonning ekologik muammolarga nisbatan mas’uliyatsizligining yaqqol namunasidir. so‘nggi qirq yil mobaynida dengiz maydoni 7 martadan ortiqroqqa qisqardi, suv hajmi esa 13 barobarga kamaydi. uning minerallashuvi bir necha o‘n martaga …

3 / 33

anish chora - tadbirlarini ishlab chiqish hamda kelgusidagi ishlar rejalarini ishlab chiqishdan iborat. loyiha ishining vazifasi. -bioxilma-xillikni saqlashga qaratilgan bugun respublikamiz tomonidan ishlab chiqilgan choralar; -bioxilma-xillikni saqlash, barqarorolashtirish hamda undan unumli foydalanish yo’llari; loyihaning tarkibiy tuzilishi: kirish, asosiy qism, xulosa va tavsiyalar, adabiyotlar ro`yxati, ilovalardan va 25 betdan iborat. asosiy qism 1.1 biologik xilma-xillik. xxi asrga kelib yer sharida yuzaga kelgan holat – yerdagi biologik xilma-xillikning keskin ravishda kamayib borishidan dalolat bermoqda. buning natijasida, bioxilma-xillikni saqlash – umumbashariy ekologik muammolardan biriga aylandi. bioxilma-xillik nima? bioxilma-xillik – bu yerdagi turli tuman hayotning xilma-xilligidir. bioxilma-xillik deganda ko‘z oldimizga o‘simliklar, hayvonlar va mikroorganizmlarning boy xilma-xil turfa olami keladi. bioxilma-xillik o‘z ichiga quyidagilarni oladi. 1. genetik xilma - xillik; 2. turlar xilma-xilligi; 3. ekotizimlarning xilma-xilligi. genetik xilma-xillik – yer sayyorasidagi tarqalgan organizmlarning genetik axborot hajmini o‘z ichiga oladi. turlar xilma-xilligi - yer sayyorasidagi tirik organizm turlarning turli-tumanligini o‘z ichiga oladi. ekotizimlarning xilma-xilligi – biosferadagi …

4 / 33

g natijasi va hosilasidir. so‘nggi yillarda tabiatda antropogen (shuningdek, texnogen) ta’sirning zo‘rayganligi, ekologik o‘zgarishlarning sodir bo‘layotgani hamda o‘rmonlar (ayniqsa, nam tropik o‘rmonlar) egallagan hududlarning o‘rmonlarning kesilishi natijasida qisqarishi natijasida bioxilma-xillikka putur etdi, ko‘plab o‘simlik va hayvonot turlari butunlay yo‘qoldi yoki ularning soni keskin kamaydi. bioxilma-xillik bu sayyoramizning hayot resurslarini saqlab qolish demakdir. bmt ma’lumotlariga binoan, yer yuzi aholisi tez ko‘payib borayotgan bir paytda, hayvonot dunyosi 3/1 qismga kamayib bormoqda. xususan, 21 foiz sut emizuvchilar, 30 foiz sudralib yuruvchilar, 12 foiz qushlar, 17 foiz akulalar hamda 27 foiz korallar yer yuzidan batamom yo‘qolib ketishi mumkin. ayniqsa, yevropada industrial rivojlanish tufayli qishloq xo‘jaligi hududlaridagi qushlar soni 40 foizga, iqlim o‘zgarishi tufayli dengiz qushlari soni esa 44 foizga kamaygan (1.1-rasm). bu ma’lumotlarga qaraganda bioxilma-xillik misli qo‘rilmagan darajada kamayib bormoqda, o‘simlik va hayvonot turlarining yo‘qolish sur’ati nihoyatda yuqoridir. 1.1-rasm. bioxilma-xillikning yer yuzida va o’zbekistondagi holati. buning sabablari sifatida – atrof tabiiy muhit holatining yomonlashuvi, …

5 / 33

adi. antropogen ta’sir natijasida ro‘y berayotgan “o‘rmonsizlanish” jarayoni tufayli faqatgina 1990 yildan 1995 yilga qadar yer yuzasidan 65 mln. gektar (ga) o‘rmon batamom yo‘q bo‘ldi. bmtning atrof muhit bo‘yicha ixtisoslashgan tashkiloti yunep ma’lumotlariga qaraganda 1995-2005 yillar mobaynida o‘rmonlar maydoni yiliga 13 mln. ga kamayib borgan. mutaxassislarning hisobiga ko‘ra, hozirgi paytda har yili 11,1 mln.ga tropik o‘rmon kesilib yuborilmoqda (har bir minutda 21 ga). ayniqsa, nam tropik o‘rmonlar - murakkab tabiat majmuasi bo‘lib, millionlab o‘simlik va hayvon turlarining yashash muhiti va makoni hisoblanadi. yer iqlimi aynan shu o‘rmonlarga bog‘liq bo‘lib, ularning muttasil ravishda kesilib yuborilishi atmosferadagi karbonat angidrid - co2 miqdorining ko‘payishiga olib keladi va “issiqxona effektini” vujudga keltiradi. suv va uglerodning aylanma harakatida - o‘rmonlar o‘ta muhim o‘rin tutadi. o‘rmonlar – ekologik tizim infrastrukturasining asosiy elementi bo‘lib odamlar hayot va faoliyatlarining shart-sharoitini belgilaydi. o‘rmon tovarlari va xizmatlariga 1 milliarddan ortiq kishilarning farovonligi bog‘liqdir. o‘rmonlar betakror ekologik xizmatlarni qo‘rsatuvchi tabiiy tizim …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "biologik xilma-xillik haqida"

bioxilma- xillik tushunchasi va uni atrof-muhit muxofazasidagi o’rni cho‘l hududlarida biologik xilma xillikni saqlash mundarija i. kirish.................................................................................................................3 ii. asosiy qism 2.1 biologik xilma-xillik………………………………………………………...…5 2.2 bioxilma-xillikni saqlash va undan barqaror foydalanish qonunchilik asoslari………………………………………………………………………….…15 2.3 bioxilma-xillikni muxofaza kilish yo’lida qullanilayotgan chora-tadbirlar……………………………………………………………………………21 iii. xulosa..........................................................................................................25 iv. foydalanilgan adabiyotlar........................................................27 ilovalar………………………………………………………………………28 kirish inso...

This file contains 33 pages in DOCX format (789.6 KB). To download "biologik xilma-xillik haqida", click the Telegram button on the left.

Tags: biologik xilma-xillik haqida DOCX 33 pages Free download Telegram