raqobat kurashi va uning turlari

DOCX 18 pages 35.9 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 35.9 KB

File type DOCX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

raqobat kurashi va uning turlari. reja: 1. raqobat, raqobat kurashi nazariyasi 2. raqobatning asosiy shakllari va turlari 3. raqobatning ko`rinishlari va iqtisodiyotda tutgan o`rni raqobat, raqobat kurashi nazariyasi raqobat bozor iqtisodiyotining va umuman tovar xo’jaligining eng muhim belgisi, rivojlantirish usuli hisoblanadi. i.a. karimov raqobatning bozor iqtisodiyotidagi ahamiyatini ko’rsatib: «raqobat bo’lmasa, bozor iqtisodiyotini barpo etib bo’lmaydi. raqobat — bozorning asosiy sharti, aytish mumkinki, uning qonunidir», deb yozadilar. bozor iqtisodiyoti raqobat sharoitidagina eng yaxshi faoliyat ko’rsatadi. bu hol ko’pgina ilmiy risolalarda yetarli darajada isbotlangan, shuning uchun aksioma sifatida qabul qilinadi. raqobat siyosati fani raqobat kurashi sharoitida korxonaning xatti-harakatini tadqiq qiladi, raqobat kurashining mohiyati va shakllarini o’rganadi, raqobat sharoitida boshqaruv qarorlarini qabul qilish usullarini, jumladan, korxona rivojlanishi turli strategiyalarini shakllantirish va amalga oshirish xususiyatlarini tahlil qilishni o’rgatadi. bozor iqtisodiyoti sharoitida barcha tarmoqlarning rivojlanish strategiyasini raqobat kurashidan alohida ko’rib chiqish mumkin emas. raqobat – bu bozor iqtisodiyoti ishtirokchilarining o’z manfaatlarini yuzaga chiqarish uchun bir-biri …

2 / 18

ning raqiblari bilan bozordagi eng yaxshi o’rin va raqobat ustunligiga erishish uchun kurashda sarflayotgan kuch-g’ayrati raqobatning eng yaxshi va yaqqol indikatori hisoblanadi. firmaning raqobat strategiyasi bozorda muvaffaqiyatga erishish va imkon boricha raqib firmalar ustidan raqobat ustunligiga erishish bo’yicha faoliyat dasturidan iborat. ishlab chiqaruvchilar o`rtasidagi raqobat oxir-oqibatda iste’molchilar uchun kurashdir. resurslarni yetkazib beruvchilar o’zlarining iqtisodiy resurslarini (kapital, yer-suv, ishchi kuchi) yuqori baholarda sotish uchun raqobat qiladilar. ishlab chiqaruvchilar va resurslarni yetkazib beruvchilar o’rtasidagi raqobat bozor munosabatlari rivojlangan, iqtisodiyot to’liq erkinlashgan sharoitda yorqin namoyon bo`ladi. raqobat iste’molchilar o’rtasida ham yuz beradi; ular tovarlarni qulay va arzon baholarda sotib olishga harakat qiladilar, ya’ni xaridor har bir sarflangan pul birligi evaziga ko’proq naflilikka ega bo’lishga harakat qiladi. arzon va sifatli tovarni tezroq sotib olish uchun kurashadi. shunday qilib, raqobat ko’p qirrali iqtisodiy hodisa bo’lib, u bozorning barcha sub’ektlari o’rtasidagi murakkab munosabatlarni ifodalaydi. yutuqli raqobat strategiyasini ishlab chiqishda raqiblarning foydaga intilishi quyidagi xususiyatlarga ega o’zaro …

3 / 18

xsat berilganini (antitrest qonunchiligini hisobga olib va vijdonli raqobat ta’rifidan kelib chiqib) baholashdagi xilma-xilligi bilan ajralib turadi, faqatgina korxonalarning tasavvuri bilan cheklanishi mumkin. bitta yoki undan ko’p raqiblar o’z ahvollarini yaxshilash maqsadida yangi strategik hujum boshlasalar yoki egallagan mavqeini saqlab qolish uchun himoyani yangicha tashkil qilganlarida raqobatning yangi yo’nalishlari vujudga keladi. firmaning o’z strategiyasini to’g’rlamasdan yoki qayta ko’rib chiqmasdan faoliyat ko’rsatish muddati bozordagi uning muvaffaqiyati (yoki muvaffaqiyatsizligiga), shuningdek raqiblar tomonidan qilingan strategik qarshiliklarga javoban xattiharakatlariga bog’liq. firma raqobat strategiyasining raqiblar strategiyasiga nisbatan past kelganini aniqlaganda, u bunchalik tez mag’lub bo’lmaydigan yangi strategiyani topishi zarur, yoki o’zining holatiga qanoat qilishi kerak. 2. raqobatning asosiy shakllari va turlari «monopolistik faoliyat» va «raqobat» tushunchalari mamlakatimiz iqtisodiyoti uchun mustaqillik yillaridan keyin keng ishlatiladigan tushunchalar qatoriga kirgan bo’lsada, bozor munosabatlari sharoitida faoliyat yuritib kelgan barcha mamlakatlarda bu tushunchalar ancha qadimdan mavjud bo’lib kelgan. raqobatga bugungi kunga qadar bir qancha ta’riflar berilgan bo’lib, adam smit uni …

4 / 18

lar orasidagi asosiy mexanizm, bozorning sifati, chegarasi, belgisi, xo’jalik mexanizmining elementi, jamiyatni olga intiltiruvchi kuch sifatida ham ta’riflashadi. biroq raqobat kurashining keskinlashuvi natijasida ishlab chiqarish xarajatlarining past bo’lishiga erishgan korxonalar o’z yashovchanligini saqlab qolib, ishlab chiqarish harajatlari yuqori bo’lgan korxonalar inqirozga uchray boshladi. raqobat esa kichik korxonalardan yirik korxonalar o’sib chiqishini ta’minlaydi. raqobat kurashida yengib chiqish uchun hamfikr bo’lib, texnik yangiliklar ustida yakdillik bilan ishlagan kam sonli tadbirkorlar jamoasining keyinchalik moliyaviy jihatdan ulkan muvaffaqiyatlarga erishgan yirik firmalarga aylanib ketganligiga ko’plab misollar keltirish mumkin. bugungi kunda butun dunyoga mashhur «xonda», «ford», «microsoft» firmalari bunga yaqqol misoldir. raqobatning asosiy sohasi bozor, chunki unda erkin iqtisodiy sub’ektlarning alohidalashgan manfaatlari to’qnashadi. raqobat kurashining mazmuni to’g’risida to’laroq tushunchaga ega bo’lish uchun uning asosiy shakllari va belgilarini ko’rib chiqish zarur. o’z miqyosiga ko’ra raqobat eng avvalo ikki turga: tarmoq ichidagi raqobatga va tarmoqlararo raqobatga bo’linadi. 3. raqobatning ko’rinishlari va iqtisodiyotda tutgan o’rni iqtisodiy rivojlanishni raqobatsiz tasavvur …

5 / 18

iqtisodiyotda tabaqalashuv yuzaga keladi, ya’ni raqobatda yutib chiqqanlar iqtisodiy jihatdan baquvvat bo’lib ketsalar, yutqazganlar esa iqtisodiy jihatdan inqiroz holatiga tushib qoladilar va ko’pincha yirik korxonalar tarkibiga qo’shilib ketadilar yoki umuman yo’q bo’lib ketadilar. raqobatning ham ijobiy, ham salbiy jihatlari mavjud. raqobatning ijobiy tomonlari u resurslarni samarali taqsimlanishiga va tadbirkorlik faoliyatining rivojlanishiga olib keladi. shuningdek, raqobatda iste’molchilar talabi asosiy o’rin tutganligi sababli resurslarning iste’molchilar talabi yuqori bo’lgan ishlab chiqarish tarmoqlariga yo’nalishiga xizmat qiladi. raqobat tadbirkorlarni yangi texnologiyalarni jalb etishga undaganligi sababli ilmiy-texnikaviy rivojlanishga turtki bo’ladi. bundan tashqari, raqobatning eng muhim xususiyatlaridan biri shundaki, bunda eng asosiy e’tibor tadbirkorlarning shaxsiy mustaqilligiga qaratiladi. faqat raqobatgina iqtisodiy faoliyatni ma’muriy boshqarishsiz ham muvofiqlashtirishi mumkin va bu tadbirkorlarga manfaatlarini to’laroq qondirishga imkoniyat yaratib beradi. raqobatning salbiy tomonlari sifatida shuni aytish mumkinki, raqobat bozorda muvozanatni yuzaga keltirishi yoki o’zi uni buzib qo’yishi mumkin. chunki talab va taklifning o’zgarishiga qarab narxlarning to’xtovsiz o’zgarib turishi bozordagi sub’ektlarning mavqelarini bir …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "raqobat kurashi va uning turlari"

raqobat kurashi va uning turlari. reja: 1. raqobat, raqobat kurashi nazariyasi 2. raqobatning asosiy shakllari va turlari 3. raqobatning ko`rinishlari va iqtisodiyotda tutgan o`rni raqobat, raqobat kurashi nazariyasi raqobat bozor iqtisodiyotining va umuman tovar xo’jaligining eng muhim belgisi, rivojlantirish usuli hisoblanadi. i.a. karimov raqobatning bozor iqtisodiyotidagi ahamiyatini ko’rsatib: «raqobat bo’lmasa, bozor iqtisodiyotini barpo etib bo’lmaydi. raqobat — bozorning asosiy sharti, aytish mumkinki, uning qonunidir», deb yozadilar. bozor iqtisodiyoti raqobat sharoitidagina eng yaxshi faoliyat ko’rsatadi. bu hol ko’pgina ilmiy risolalarda yetarli darajada isbotlangan, shuning uchun aksioma sifatida qabul qilinadi. raqobat siyosati fani raqobat kurashi sharoitida korxonaning xatti...

This file contains 18 pages in DOCX format (35.9 KB). To download "raqobat kurashi va uning turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: raqobat kurashi va uning turlari DOCX 18 pages Free download Telegram