ekstraksion jarayonlar va usullari

PPTX 15 pages 882.4 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 882.4 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

ekstraksiya ekstraksion jarayonlarning turlari ektraksiyalash (lotincha: ajratayapman) — suyuq yoki qattiq moddalar aralashmasini maxsus (selektiv) erituvchi (ekstragent)lar yordamida toʻla yoki qisman ajratish. eksraksiyaning fizik mohiyati ajratib olinayotgan (ekstraksiyalanayotgan) moddaning toʻqnashuv paytida bir faza (suyuq yoki qattiq faza)dan ikkinchi faza — suyuq ekstragent fazaga oʻtishidan iborat. ekstarksiya. quyidagi jarayonlarni: dastlabki modda aralashmasi bilan ekstragentni toʻqnashtirish (aralashtirish); hosil boʻlgan ikki fazani mexanik ajratish; ekstragentni har bir fazadan ajratib olish va regeneratsiyalashni oʻz ichiga oladi. tarkibida aniqlanadigan modda bo'lgan suyuqlik boshqa biror o'zaro kam eriydigan erituvchi bilan aralashsa, aniqlanadigan modda shu suyuqliklar orasida qayta taqsimlanadi. kim yoviy analizda keng qo'llaniladigan ekstraksiya usuli suyuqliklarning shu xossasiga asoslangan. suyuqliklar o'zaro kam aralashganligi uchun ikki faza o'rtasida muvozanat o'matiladi. bu muvozanatda fazalarda taqsimlangan moddalar konsentratsiyalari nisbati doimiy bo'ladi. moddani suv qavatidan organik erituvchi qavatiga o'tkazganda qavatlar miqdoriga ko'ra konsentrlash amalga oshishi mumkin. odatda, suv qavatiga ko'ra organik erituvchi qavati ancha kichik bo'ladi. bu usulda mutlaq konsentrlashdan …

2 / 15

usul yordamida aniqlanadi. 2. estraksion - fotometrik usulda organik fazaga ekstraksiya tufayli o‘tgan modda rangli bo'lsa, u shu rangning intensivligi asosida aniqlanadi. agar ekstrakt rangsizboisa, uni rangli ko‘rinishga o‘tkazish uchun fotometrik reaktiv qo'shiladi. 3. ekstraksion - atom-absorbsion usulda ekstrakt alangaga purkaladi, alangada tekshiriladigan moddaning atomlari hosil bo’lib, aniqlash atomlaming yutishi asosida o‘tkaziladi. 4. ekstraksion - neytron-aktivasion usulda ekstraktda bo’lgan element neytronlar dastasi bilan nurlantirilib, hosil bo‘lgan radioaktiv nurlanishning intensivligi o’lchanadi. 5. ekstraksion - spektral usulda ekstrakt alangaga purkaladi yoki qo‘zg‘atish manbasiga o'rnatilib, undagi elementning spektri o‘rganiladi. 6. ektraksion - polyarografik usulda ekstrakt elektrolitik bo‘g‘inga joylanib, uning tarkibidagi moddaning polyarogrammasi tushiriladi va tushirilgan polyarogramma o‘rganiladi. yuzaning katta bo'lganligi tufayli cho'ktirishda birgalashib cho'kish (adsorbsiya) kuzatiladi. ekstraksiya usulida ham birgalashib cho'kishdagi singari birga ekstraksiyalanish kuzatilishi mumkin. bunda organik fazaga ekstraksiya tufayli o'tayotgan modda bilan shu fazada erimaydigan modda birga bo'lganida o'tishi mumkin. biroq ekstraksion sistemalar to'g'ri tanlansa, bunday hodisalar kam uchraydi. ekstraksiya usuli …

3 / 15

ometrik usulda organik fazaga ekstraksiya tufayli o ‘tgan modda rangli bo‘ lsa, u shu rangning intensivligi asosida aniqlanadi. agar ekstrakt rangsiz boisa, uni rangli ko‘rinishga o‘tkazish uchun fotometrik reaktiv qo'shiladi. 3. ekstraksion - atom-absorbsion usulda ekstrakt alangaga purkaladi, alangada tekshiriladigan moddaning atomlari hosil boiib, aniqlash atomlarning yutishi asosida o‘tkaziladi. 4. ekstraksion - neytron-aktivasion usulda ekstraktda boigan element neytronlar dastasi bilan nurlantirilib, hosil boigan radioaktiv nurlanishning intensivligi oichanadi. ekstraksion - spektral usulda ekstrakt alangaga purkaladi yoki qo‘zg‘atish manbasiga o‘matilib, undagi elementning spektri o‘rganiladi. 6. ektmksion - polyarografik usulda ekstrakt elektrolitik bo‘g‘inga joylanib, uning tarkibidagi moddaning polyarogrammasi tushiriladi va tushirilgan polyarogramma o‘rganiladi. ekstraksiyalanuvchi moddalar turli xil bo‘lib, ular o‘z kimyoviy tuzilishi, hosil bo‘lish, organik qavatga o‘tish mexanizmi bilan farqlanadi. ayrim ekstraksiyalanuvchi birikmalar oldin suvda hosil bo‘isa, ayrimlari ekstraksiya jarayonida vujudga keladi. suvda hosil bo‘ luvchilar gruppasiga kovalent bogianishli oddiy moddalar kiradi. ikkinchi tur birikmalarga xelatlar (bir necha halqali ichki kompleks birikmalar) misol …

4 / 15

iladigan modda zaryadli boisa, uning zaryadini neytrallash maqsadga muvofiq. kichik zaryadli ionlar osonroq ekstraksiyalanadi. ekstraksiya tufayli ajratiladigan modda tarkibida gidrofil gruppalar (-s 0 3h, - cooh, -o h va boshqa) boisa, ularning gidrofobligini oshirish kerak b oiadi. barqaror komplekslar va katta oichamli zarralar yengil ekstraksiyalanadi. yomon ekstraksiyalanadigan moddalarni ajratish uchun ularni komplekslarga bogiash maqsadga muvofiq. ekstraksiyalasli eritmaning ph qiymatiga ko‘p jihatdan b ogliq. bu hosil boiadigan komplekslar va boshqa birikmalar barqarorliginingph ga bogiiqligi bilan tushuntirilishi mumkin. moddalarni ekstraksiyalash uchun qulay va selektiv erituvchilarga ekstragentlar deyiladi. tarkibida aniqianadigan modda bo‘lgan suyuqlik boshqa biror o‘zaro kam eriydigan erituvchi bilan aralashsa, aniqianadigan m odda shu suyuqliklar orasida qayta taqsim lanadi. kimyoviy analizda keng qo’llaniladigan ekstraksiya usuli suyuqliklarning shu xossasiga asoslangan. suyuqliklar o‘zaro kam aralashganligi uchun ikki faza o‘rtasida muvozanat o ‘rnatiladi. bu muvozanatda fazalarda taqsimlangan m oddalar konsentratsiyalari nisbati doimiy bo‘ladi. moddani suv qavatidan organik erituvchi qavatiga o‘tkazganda qavatlar miqdoriga ko‘ra konsentrlash amalga …

5 / 15

shdagi singari birga ekstraksiyalanish okuzatilishi mumkin. bunda organik fazaga ekstraksiya tufayli o‘tayotgan modda bilan shu fazada erimaydigan modda birga bo'lganida o‘tishi mumkin. biroq ekstraksion sistemalar to‘g‘ri tanlansa, bunday hodisalar kam uchraydi. ekstraksiyalash quyidagi jarayonlarni: dastlabki modda aralashmasi bilan ekstragentni toʻqnashtirish (aralashtirish); hosil boʻlgan ikki fazani mexanik ajratish; ekstragentni har bir fazadan ajratib olish va regeneratsiyalashni oʻz ichiga oladi. ekstraksiyalash jarayonidan sof farmatsevtik preparatlar olishda, shakar, yogʻlar ishlab chiqarishda, aromatik uglevodorodlar, sulfidli neftlarning moyli fraksiyasi, kaprolaktam, texnik krezollardan m va p krezollarni, divinil rektifikatsiyasi qoldiqlaridan dietil efirni, suyultirilgan eritmalardagi sirka kislotani, oqova suvda qolgan fenol va h.k.ni ajratib olishda foydalaniladi. nikel bilan kobalt, nikel bilan mis, siyraker elementlari, platinoidlar, sirkoniy bilan gafniy, niobiy bilan tantal va boshqalarni ajratib olishda ekstraksiyalash usuli keng qoʻllanadi. ekstraksiya, ekstrakt - bu terminlar lotincha extraho - «chiqarib olaman», “sugʻurib olaman” ma’nolaridagi soʻzdan yasalgan. bu soʻzning oʻzagi lotin tilida extractum – “maydalangan”, “tuyilgan” degan ma’nolarni beradi. bu …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ekstraksion jarayonlar va usullari"

ekstraksiya ekstraksion jarayonlarning turlari ektraksiyalash (lotincha: ajratayapman) — suyuq yoki qattiq moddalar aralashmasini maxsus (selektiv) erituvchi (ekstragent)lar yordamida toʻla yoki qisman ajratish. eksraksiyaning fizik mohiyati ajratib olinayotgan (ekstraksiyalanayotgan) moddaning toʻqnashuv paytida bir faza (suyuq yoki qattiq faza)dan ikkinchi faza — suyuq ekstragent fazaga oʻtishidan iborat. ekstarksiya. quyidagi jarayonlarni: dastlabki modda aralashmasi bilan ekstragentni toʻqnashtirish (aralashtirish); hosil boʻlgan ikki fazani mexanik ajratish; ekstragentni har bir fazadan ajratib olish va regeneratsiyalashni oʻz ichiga oladi. tarkibida aniqlanadigan modda bo'lgan suyuqlik boshqa biror o'zaro kam eriydigan erituvchi bilan aralashsa, aniqlanadigan modda shu suyuqliklar or...

This file contains 15 pages in PPTX format (882.4 KB). To download "ekstraksion jarayonlar va usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: ekstraksion jarayonlar va usull… PPTX 15 pages Free download Telegram