tabiat va inson faoliyati haqida taqdimot

DOCX 7 sahifa 25,3 KB Bepul yuklash

7 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 25,3 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 7

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 7

inson xo’jalik faoliyati ta’sirida tabiyatning o’zgarishi suyuqlikning molekulyar tuzilishi. inson butun faoliyati davomida tabiyatga ta’sir etadi, uni o’zgartiradi, o’zi uchun bo’lgan hamma narsani tabiatdan oladi. oodam paydo bo’lganidan boshlab, to hozirgi kungach o’zini o’rab turgan tabiatga ta’sir etib, uni tinimsiz o’zgartirib kelmoqda. ko’plab aholi yashaydigan joylarda, sanoat obyektlari, sug’orish shohobchalari, yo’llar qurildi, million – million qaxrab yotgan yerlar sug’orilib vohalarga aylantirildi, tog’ yon bag’rlari, dashtlar, cho’llar, o’zlashtirildi, tabiati noqulay bo’lgan afrika va antartikaga ham inson qadami yetib bordi. inson tabiatga qilgan tasirini tabiiy jarayonlar qilgan ta’sir bilan be’malol qiyoslash mumkun. inson tabiatga ko’rsatadigon ta’sirining relefining, tuproqning, suv resurslarining, o’simlik va hayvonot dunyosi holatining o’zgartirilishi, havoning ifloslanishi kabi misolarni ko’rishimiz mumkun. inson o’zining ko’p asrlik xo’jalik faoliyatida ariq, zour, kanallar, qazib, dambalar qurib, tog’ yon bag’rlarida daraxtlar ekish uchun supasimon terrasalar qilib, ekinzorlar barpo qilish uchun o’r – qirlarni tekislab, tog’ – kon sanoati rivojlangan joylarda karer, shaxta, su’niy tepaliklar hosil …

2 / 7

xo’jalik faoliyatini tabiatga ko’rsatgan tasiri va salbiy tomonlar ham bor. avvalo tabiatning o’zi yildan – yilga kambag’alashib bormoqda. hozirgi kunda bir ming tur hayvon va 25000 tur o’simlik yo’qolib ketish hafi ostida. bularning yo’qolishiga asosiy sabab – ular yashaydigan joylarning ekologik sharoyitining bizilishidir. masalan botqoqliklarni quritilishi, o’rmonlarning kesilishi, to’qayzorlarning o’zlashtirilishi, dashtlarning keng ko’lamda haydalishi, hayvonlarning shavqatsiz ov qilinishi va boshqalar. hozirgi davrda atmosfera havosini zaharligi gazlar, daryo va ko’larni turli hil chiqindilar, tuproqlarni kimyoviy moddalar, shahar atroflarini sanoat chiqndilar bilan ifloslanishi kun sayin ifloslanib bormoqda. hatto dunyo okeani suvlari ham ifloslanib, uning bialogik resurslariga katta ta’sir ko’rsatmoqda. ayniqsa organic hayvon hayot yaxshi rivojlanadigan kontinental shelfning chiqindilari, neft qoldiqlari, atom elektr stansiyalarining radioktiv elementlari bilan ifloslanish sayoramiz tabiatining ekologik muozanatini buzmoqda. shuning uchun tabiat bilan insoning o’z aro bog’liqligini, ularning aloqa mexanizimini to’g’ri anglash, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va uni muhofaza qilishning ilmiy asoslarini o’rganish har bir insonning muqadas burchidir. ma’lumki …

3 / 7

ondasht va tog’tabiat ko’mplekslarining qiyofasi keskin o’zgartirildi. tabiiy ko’mpleks o’rnini qayta shakillangan antropagen lanshaftlar egalladi. quruq va issiq iqlim zo’nalari sharoyitida, jumladan o’rta osiyo va o’zbekistonda voha landshaftlari vujudga keldi. antropagen tabiat ko’mplekslari hamma geogrfik zonalarda, tog’li o’lkalarda uchraydi va ular turli hil zo’na sharoyitida vujudga keladi. har bir zo’na o’zining antropogen yig’indisiga ega. antropogen ko’mplekslarning tabiiy sharoyiti o’ziga xos xususiyatlarga ega bo’lsa – da, ular qaysi zo’na hududida joylashgan bo’lsa, shu zo’naning tabiiy sharoyiti bilan bog’liq holda rivojlanadi va tabiiy qonuniyatlar asosida tarraqiy etadi. ular o’zining xo’jalikda foydalanishga ko’ra ikki turga bo’linadi: madaniy va madaniy bo’lmagan ko’mplekslar. binobarin, yuqorida aytilganlarga asoslanib, antropogen ko’mpleks mohiyatini quyidagich tariflash mumkin. antropagen ko’mpleks deb yer yuzasining tubdan o’zgartirilgan va inson faoliyati tufayli shakilangan hamda kelib chiqish nuqtayi nazaridan tabiiy ko’mpleks kabi mustaqil genetic qatorga ega bo’lgan geografik ko’mpleksga aytiladi. geografik qobiqning bir butunligi tabiatda oqilona foydalanishni va uni muhofaza qilishni talab etadi. fan …

4 / 7

liy, milliy va olamshumul muomolardan iborat. chunonchi, ko’chib yuradigan hayvonlar – qushlar, baliqlar, dengiz hayvonlari, atmosfera havosi, yirik daryolar, dengiz va okeanlar davlat chegaralarini tan olmaydi. bunday hayvonlarni qo’riqlash muommolari, yirik suv havzalarini tozaligini saqlashning umumiy masalalari hukumatlar o’rtasidagi bitim va xalqaro bitimlar darajasida xal qilinishi kerak. shuning uchun tabiatni muhofaza qilish ishida hamkorlik zarur. bunday hamkorlik tabiatdagi ekalogik holatni, turli hil o’zgarishlarni kuzatib boorish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish qoidalarini ishlab chiqish va atrofmuhitni yomonlashib borishini oldini olish imkonini beradi. tabiatni jahon miqyosida muhofaza qilishga alohida e’tibor berilib, 1968 – yilda tabiat va tabiiy resurslarni himoya qilish xalqaro ittifoq tuzildi. xalqaro ittifoqning eng katta ishlaridan biri qizil kitob tashkil etilishidir. bunday kitob o’zbekistonda ham tashkil etildi. endigi navbat “yashil kitob” ga bo’lib, unga yo’qolib ketish arafasiga kelib qolgan o’simlik turlari kiritiladi. afrika aholisi tabiatga ta’siri afrika hamma tabiat zonalarida inson xo’jalik faoliyati ta’sirida juda katta o’zgarishlar sodir bo’lgan. ko’pchilik tabiiy …

5 / 7

lga oshirilgan, qo’riqxonalar va milliy parklar tashkil etilgan. ular ayniqsa janobiy va sharqiy afrikada ko’p. masalan, kryuger milliy bog’i, kiva milliy bog’i, serengeti qo’riqxonasi, kilimanjaro vulkanik massivi qo’riqxonasi shular jumlasidandir. bu joylarda noyob tabiiy ko’mplekslar – o’rmonlar, savanalar, vulqonlar, yovoyi hayvonlar muhofaza etiladi. amalga oshirilgan tadbirlar natijasida ko’pgina yo’qolib ketish arafasida turgan noyob hayvonlarning bu o’lkadagi soni qayta tiklandi. .

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 7 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"tabiat va inson faoliyati haqida taqdimot" haqida

inson xo’jalik faoliyati ta’sirida tabiyatning o’zgarishi suyuqlikning molekulyar tuzilishi. inson butun faoliyati davomida tabiyatga ta’sir etadi, uni o’zgartiradi, o’zi uchun bo’lgan hamma narsani tabiatdan oladi. oodam paydo bo’lganidan boshlab, to hozirgi kungach o’zini o’rab turgan tabiatga ta’sir etib, uni tinimsiz o’zgartirib kelmoqda. ko’plab aholi yashaydigan joylarda, sanoat obyektlari, sug’orish shohobchalari, yo’llar qurildi, million – million qaxrab yotgan yerlar sug’orilib vohalarga aylantirildi, tog’ yon bag’rlari, dashtlar, cho’llar, o’zlashtirildi, tabiati noqulay bo’lgan afrika va antartikaga ham inson qadami yetib bordi. inson tabiatga qilgan tasirini tabiiy jarayonlar qilgan ta’sir bilan be’malol qiyoslash mumkun. inson tabiatga ko’rsatadigon ta’sirining relefining, tup...

Bu fayl DOCX formatida 7 sahifadan iborat (25,3 KB). "tabiat va inson faoliyati haqida taqdimot"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: tabiat va inson faoliyati haqid… DOCX 7 sahifa Bepul yuklash Telegram