o'zbek bastakorlari

DOCX 43 sahifa 323,6 KB Bepul yuklash

43 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 323,6 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 43

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 43

o'zbek bastakorlari reja: kirish i bob. bastakorlik ijodi tarixi 1.1. rivojlangan o‘rta asrlar bastakorligi 1.2. so‘nggi o‘rta asrlar bastakorlik ijodi ii bob. o‘zbek bastakorligida mahalliy uslublar 2.1. xorazm bastakorlik maktabi xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish o‘zbek xalq mumtoz musiqa ijodiyoti xalqimiz ma’naviy merosining negizlaridan hisoblanadi. moddiy-ma’naviy boyliklar asosida yuzaga kelgan ulkan merosning zaminida xalqimizning milliy an’analari, qadriyatlari mujassam topgan. ma’naviy merosni o‘rganish, zamonga mos rivojlantirish har bir davr taraqqiyotining asosiy omillaridandir. o‘zbekiston respublikasining «ta’lim to‘g‘risida»gi qonuni va kadrlar tayyorlash milliy dasturida belgilangan asosiy masalalardan biri ham kelajak avlodning kamolotida, ta’lim-tarbiya berishning maqsadi yosh avlodni istiqlol mafkurasi asosida sog‘lom, har tomonlama rivojlangan shaxs sifatida tarbiyalash va musiqa ta’limiga tayyorlashdan iborat ekanligi e’tirof etilgan. xalqimizning milliy-ma’naviy merosini musiqa san’atisiz tasavvur etib bo‘lmaydi. azal-azaldan ajdodlarimiz tomonidan yaratilib, qadriyatlar sifatida shakllanib kelinayotgan milliy urf-odatlarimiz, an’anaviy tarzda avlodlardan avlodlarga o‘tib, xalqimizning buyuk ma’naviy dunyosini namoyon etib kelmoqda. xalq musiqa ijodiyoti, musiqa sohasidagi yozma manbalar, bastakorlik san’ati, …

2 / 43

komil inson sifatida tarbiyalash, hech kimdan kam bo‘lmagan barkamol avlodni tarbiyalashdan iboratdir. zero, «vatanimizning kelajagi, xalqimizning ertangi kuni, mamlakatimizning jahon hamjamiyatidagi obro‘-e’tibori avvalambor farzandlarimizning unib-o‘sib, ulg‘ayib, qanday inson bo‘lib hayotga kirib borishiga bog‘liq»1 . darhaqiqat, san’at millatning ma’naviy boyligi, hayotining ko‘zgusidir. san’atlar ichida musiqa xalqqa tez yetib boradigan, keng ommalashgan turi hisoblanadi. musiqa san’ati o‘zining qadimiyligi, janrlarga boyligi, mazmun-mohiyatan keng qamrovliligi, ommabopligi bilan jamiyat turmush hayotining ajralmas qismiga aylanib ulgurgan. musiqa san’atining muhim tarmog‘i musiqa ijodiyoti va ijrochiligidir. musiqiy namunalar yaratilish va ijro etish kabi mezonlarni o‘z ichiga oladi. ularni tugal asar shakliga keltiradigan, ohang va sadolar orqali insonga ruhiy ozuqa beradigan kuy va qo‘shiqlarning yaratilishi bastakorlik ijodiyoti bilan bog‘liqdir. bu, albatta, musiqa san’atining eng muhim tarmog‘i hisoblanadi. demak, musiqa yaratuvchilari, ya’ni bastakorlarning ijodiyoti xalq ma’naviyati, madaniyati, tarixi, an’ana va qadriyatlari haqida ma’lumot beruvchi axborot manbayi vazifasini ham o‘taydi. bastakorlik san’ati juda keng tushunchadir. oddiy qilib aytganda, xalq musiqasi ham …

3 / 43

taqdim etishdan iboratdir. unda zamon nafasi, milliy an’analar, xalqning dunyoqarashi, ruhiyati, falsafasi, e’tiqodi, estetikasi kabi jihatlar mukammal uyg‘unligini topishi lozim. musiqashunoslik ilmida bastakorlik ijodiyotini o‘rganish va tahlil etishga alohida e’tibor berib kelinganligini qayd etish lozim. ushbu ilm-fan yo‘nalishida, folklor va og‘zaki professional musiqaning o‘ziga xosliklari, yaratuvchi namoyandalari haqida so‘z yuritilgan ilmiy risolalar, monografiya va ilmiy maqolalar orqali bastakorlik ijodiyoti yoritilib kelinadi. bastakorlik ijodining nazariy va amaliy ildizlari haqida ko‘plab olimlarning ilmiy izlanishlari, ushbu soha tushunchasi hamda qarashlarni kengaytirishga qaratilgan. shulardan al-kindiy, al-forobiy, ibn sino, abdurahmon jomiy, darvesh ali changiy kabi allomalar hamda zamonamizning musiqashunos olimlari i. rajabov, f. karomatli, t. vizgo, m. ahmedov, k. olimboyeva, a. jabborov, t. g‘ofurbekov, o. matyoqubov, r. abdullayev, r. yunusov, a. nazarov kabilarning ilmiy-tadqiqot ishlarini keltirish lozimdir. hozirgi davrga kelib, o‘zbek an’anaviy musiqa ijrochiligi har tomonlama mukammal, teran mazmunli, an’ana va zamonga mos sayqal topayotganiga guvoh bo‘lamiz. bu, albatta, mustaqillik davrida milliy musiqa ijodiyoti va …

4 / 43

yoti o‘ziga xos tarzda davom ettirilganligi hamda zamonga mos yaratilgan asarlar o‘zining shakl-u shamoyilini asragan holda, ammo uslub jihatidan davrga moslashganligini kuzatish mumkin. bastakorlarning yangi avlodi, o‘tmish ijodkorlar an’analarini davom ettirgan holda o‘ziga xos uslublarni yaratdilar. ijod etilgan asarlar ham xalqonaligi, an’anaviyligi va zamonaviyligi bilan ijro amaliyotida ommalashib, rivojlandi. ijodiyotda janrlik xususiyat kengaydi. qolaversa, bastakorlik ijodiyoti an’anasi zamonaviy musiqa ijodiyoti bilan boyiganligini e’tirof etish mumkin. o‘zbek kompozitorlik ijodiyotining negizida ham bastakorlik an’analari, tafakkuri va musiqa merosiga bo‘lgan munosabatlari o‘z aksini topganligi bunga sababdir. i bob. bastakorlik ijodi tarixi o‘zbek xalq musiqa merosi boy va uzoq o‘tmishga ega. uning ildizlari ming yillik tarixga egaligi manbalarda zikr etib kelinadi. o‘zbek bastakorlik ijodiyotini ilmiy tadqiq etgan musiqashunos olim t.b. g‘ofurbekovning yozishicha: «milliy bastakorlik san’ati – yillar va asrlargina emas, balki ming yilliklar davomida barcha sinovlarga bardosh berib, usluban sanog‘i yo‘q musiqiy bitiklar tevaragida o‘z an’analarini yo‘qotmay kelmoqda»1 . albatta, bastakorlik ijodiyotining ilk qadamlari …

5 / 43

langandir. ushbu qoidalar, avvalo, milliy qadriyatga, makon va zamonga, shakl-ushamoyilga, xarakterga va qolaversa, bir qator musiqiy unsurlarni o‘zida mujassam etishi bilan xarakterlanadi. chunki musiqa nazariyasi bilan bog‘liq jihatlar, yaratilgan har qanday bastakorlik asarlarini shakliy, lad-tonallik, o‘lchov-ritmik, mavzuiy, ohang rivoji, funksionallik kabi xususiyatlari asar tarkibini tashkil etuvchi unsurlar bilan bog‘liqdir. bu unsurlar musiqa asarining asosiy negizini ta’minlab beradi. musiqa san’atining kasbiylik an’analarida yuzaga kelgan mumtoz namunalar, xalq marosimlari jarayonida yaratilib kelingan kuy va qo‘shiqlar o‘ziga xos an’analar asosida zamonlar osha yashab, rivojlanib kelmoqda. odatda, bastakorlik ijodiyoti bir-biridan kelib chiqqan ikki qatlamga bo‘linadi. birinchi qatlam – xalq musiqa ijodiyoti, ya’ni xalq tomonidan yaratilib kelingan folklor musiqasi. ikkinchisi – musiqa ijrochiligi amaliyoti; meros bo‘yicha muayyan bilimga ega bo‘lgan shaxs, ya’ni bastakorlar ijodiyoti natijasida yaratilgan mumtoz musiqiy asarlaridir. bastakorlik ijodiyotining eng yirik va mukammal shakli maqomot tizimiga kiruvchi asarlardir. bastakorlik amaliyotida shakllanib maqomot shakligacha rivojlangan janrlar, manbalarda amal, qavl, parda, nag‘ma, ovoz, naqsh, peshrav, …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 43 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o'zbek bastakorlari" haqida

o'zbek bastakorlari reja: kirish i bob. bastakorlik ijodi tarixi 1.1. rivojlangan o‘rta asrlar bastakorligi 1.2. so‘nggi o‘rta asrlar bastakorlik ijodi ii bob. o‘zbek bastakorligida mahalliy uslublar 2.1. xorazm bastakorlik maktabi xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish o‘zbek xalq mumtoz musiqa ijodiyoti xalqimiz ma’naviy merosining negizlaridan hisoblanadi. moddiy-ma’naviy boyliklar asosida yuzaga kelgan ulkan merosning zaminida xalqimizning milliy an’analari, qadriyatlari mujassam topgan. ma’naviy merosni o‘rganish, zamonga mos rivojlantirish har bir davr taraqqiyotining asosiy omillaridandir. o‘zbekiston respublikasining «ta’lim to‘g‘risida»gi qonuni va kadrlar tayyorlash milliy dasturida belgilangan asosiy masalalardan biri ham kelajak avlodning kamolotida, ta’lim-tarbiya berishning ...

Bu fayl DOCX formatida 43 sahifadan iborat (323,6 KB). "o'zbek bastakorlari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o'zbek bastakorlari DOCX 43 sahifa Bepul yuklash Telegram