til va tafakkur haqida kurs ishi

DOCX 22 pages 96.8 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 96.8 KB

File type DOCX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ tıl va tafakkur reja: i. kirish. til-tafakkur-nutq munosabati. ii. asosiy qism: 1. tilning ijtimoiy tabiati. 2. til va taffakkur munosabatlarining ahamiyati. iii. xulosa. til va tafakkur. insoniyat bilan birga paydo bo'lgan til uning hayotida eng muhim rolni o'ynab kelgan va bundan keyin ham o'z ahamiyatini yo`qotmaydi. til, eng avvalo, inson va uning tafakkuri shakllanishidagi zaruriy shartlardan biridir. aniq nutqning paydo bo'lishi insonning bilish, idrok qilish jarayonlarini tamoman o’zgartirib yubordi. til tufayli inson tafakkuri boyiydi, moddiy dunyodagi narsa va predmetlarni ongi orqali idrok qilish, ular ustidan mulohaza yuritish, ularga oid fikrlarini so‘z bilan ifodalash imkoniga ega bo'ldi. til ilk boshdan e’tiboran hech bir narsa bilan almashtirib bo'lmaydigan xizmatni, ya’ni inson tafakkurida umumlashtiruvchi vazifani bajarib keladi. psixologiyada …

2 / 22

gan obyektdan ma’lum bir xususiyatni ajratib olib, uni maxsus so'z yordamida tasavvurda yoki tushunchada mustahkamlash, qayd etish imkoniyati tug'ildi, tafakkur so'zda o'zining moddiy qobig'iga ega bo'ladi, tafakkur faqat so'z orqali boshqalar uchun va o'zimiz uchun ham bevosita reallikka aylanadi. inson tafakkurini, u qanday shaklda amalga oshirilmasin, tilsiz amalga oshirib bo'lmaydi. har qanday fikr nutq bilan chambarchas bog'liq holda paydo bo'ladi va rivojlanadi. u yoki bu fikr qanchalik chuqur va asosli suratda o'ylangan boisa, u so'zlarda, og'zaki va yozma nutqda shunchalik aniq hamda yaqqol ifodalangan bo'ladi. yoki, qandaydir fikning so'z orqali ifodasi qanchalik ko‘p takomillashgan, sayqallangan bo'lsa, ayni shu fikrning o'zi shunchalik yaqqol va tushunarli bo'ladi. kishi o'zining fikr-mulohazalarini boshqalar uchun ovoz chiqarib ifodalab berar ekan, buning bilan u shu mulohazalarni o‘zi uchun ham ifodalaydi. fikrni ana shu tarzda so'zlar orqali ifodalash, mustahkamlash, fikni so'zlarda qayd qilish fikrni bo'lishni anglatadi, diqqatni mazkur fikrning turli o'rinlarida va qismlarida tutib turishga yordam beradi …

3 / 22

ambarchas bog'liqdir. tafakkur zaruriy tarzda moddiy so'z qobig'ida mavjuddir. ma’lumki dialektika kategoriyalarining uchinchi turkumiga bilish jarayonini aks ettiruvchi tushunchalar kiradi. dunyoni bilish, idrok etish masalasi doimo falsafa fanining diqqat markazida bo'lib kelgan. qadimgi faylasuflar ham dunyoni bilish mumkinligini e’tirof etib kelganlar. xususan, o'rta osiyolik buyuk mutafakkirlar xorazmiy, forobiy, beruniy, ibn sino, mirzo ulug'bek va boshqalar ham o‘z asarlarida dunyoni bilishning, bilish jarayonida hissiy organlar bilan aqlning roli haqida qimmatbaho fikrlarni ilgari suradilar. ingliz faylasufi bekon ta’limoticha, bilish jarayoni fan va amaliyot bilan bog‘liq bo'lishi va shularga bevosita xizmat qilishi kerak. uning fikricha, obyektiv mavjudlik to'g'risidagi bilimlar sezgilarimiz orqali olingan dalillar tufayligina tafakkur yordamida to’ldiriladi. fransuz faylasufi dekart esa bilishning birdan bir manbai tafakkur deb biladi. dekartning vatandoshlari didro, golbax, gelvetsiylar dunyoni bilish jarayonida sezgilarimiz bilan tafakkuming rolini tan olsalar-da, ulaming o'zaro munosabatlarini to'la- to'kis ochib bera olmadilar. tafakkur xususida bunday falsafiy fikrlarni ko'p keltirish mumkin. lekin falsafada shunday fikr borki, …

4 / 22

tasi bo'lgan sezgilardan til yordamida ifodalanishi bilan farq qiladi, til va tafakkur reallikni bilish, boshqa insonlar bilan munosabatda bo‘lish, obyektiv reallikka ta’sir ko'rsatish, har bir ishni oldindan o'ylab, ongli ravishda amalga oshirish kabilarda ko'rinuvchi, umuman, inson faoliyatining ongli, maqsadga muvofiqligini ta’minlovchi insongagina xos bo'lgan tarixiy muhim xislatdir. lekin amalda, hayotda, tarixiy jarayonda til va tafakkur har doim o'zaro ajralmas bo‘lsa-da, ularni turli fanlar alohida o'rganadi. masalan, tafakkur formalarini mantiq fani o'rgansa, til kategoriyalarini tilshunoslik fanlari tadqiq etadi.tafakkur umuminsoniy bo'lsa, til, uning qonun-qoidalari milliy xarakterga ega. dunyodagi tillar juda ko'p qonun-qoidalariga ko'ra bir-biridan farq qiladilar. tafakkur shakllari, tamoyillari esa, insonlarning millati, irqi, davridan qat’iy nazar, hammada bir xildir. demak, tafakkurning moddiy qobig'i tildir, shunday ekan til bilan tafakkurni bir-biridan ajratib bo'lmaydi. lekin ayrim tilshunoslar, xususan, n.ya.marr til bilan tafakkurni ajratib qo'ydi. u shunday yozadi: «bo'lajak til tabiiy materiyadan xoli bo'lgan, texnikada o'sib borayotgan tafakkurdir». bunda, albatta, tilning tafakkurdan ajratib qo'yilganligi ko'rinib …

5 / 22

r qancha vazifalarni bajarishiga qaramasdan, asosiy e ’tibor uning kishilar o'rtasidagi aloqani ta’minlash vazifasiga qaratib kelindi. tilni faqat kishilar o'rtasidagi aloqa vositasi sifatidagina talqin etish insonning tabiiy tilini, bu benihoya murakkab hodisani, eng kami, jo'nlashtirishdan, aniq bir milliy qiyofa yoki milliy-ruhiy zamindan mutlaqo ayrilgan sun’iy tilga tenglashtirishdan, yo‘l harakatini tartibga solish maqsadida yaratilgan shartli «til»ga baravarlashtirishdan boshqa narsa emas. agar til faqat aloqa vositasigina bo'lganda edi, u juda oddiy, sodda va qashshoq bir narsaga aylangan bo'lardi. holbuki, til bemisl boy, sehr-u sinoatga, ruh-u ruhoniyatga, ko'rku komillikka limmo-lim bir ne’matdir. o'zaro fikr almashish va uni kelajak avlodlarga yetkazuvchi vosita sifatida milliy madaniyatning shakllaridan biri bo'lgan til ong va tafakkur bilan uzviy bog'langandir. ushbu matnda qo'llangan «fikr», «tafakkur» va «ong» terminlarini ko‘p hollarda sinonim sifatida ko'ramiz. aslida ularning har biri ma’no ifodalash doirasiga ko'ra bir-biridan farqlanadi. xususan, ong - voqelikning kishi miyasida uning butun ruhiy faoliyatini o'z ichiga olgan va ma’lum maqsadga …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "til va tafakkur haqida kurs ishi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ tıl va tafakkur reja: i. kirish. til-tafakkur-nutq munosabati. ii. asosiy qism: 1. tilning ijtimoiy tabiati. 2. til va taffakkur munosabatlarining ahamiyati. iii. xulosa. til va tafakkur. insoniyat bilan birga paydo bo'lgan til uning hayotida eng muhim rolni o'ynab kelgan va bundan keyin ham o'z ahamiyatini yo`qotmaydi. til, eng avvalo, inson va uning tafakkuri shakllanishidagi za...

This file contains 22 pages in DOCX format (96.8 KB). To download "til va tafakkur haqida kurs ishi", click the Telegram button on the left.

Tags: til va tafakkur haqida kurs ishi DOCX 22 pages Free download Telegram