xorazm ma`mun akademiyasi

PPTX 21 pages 1.7 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

mavzu: ix- xii asrlar manbalari oʻzbekiston xalqaro islom akademiyas islom tarixi va manbashunosligi yo’nalishi 113.23- guruh talabasi qurbonova mashhuraning tayyorlagan mustaqil ishi mavzu: ix- xii asrlar manbalari reja: 1. asosiy ijtimoiy- siyosiy voqealar 2. huququy hujjatlar va yozishmalar 3. arab tilida yozilgan manbalar 4. arab tilidagi manbalarning xususiyatlari bag`dod halifaligining sobiq hududida tashkil topganlardan biri samoniylar (819-999) edi. unga nuh ibn asad (819-842) asos soldi. bu davlat, ayniqsa x asrning birinchi yarmida ismoil ibn ahmad davridan (892-907) boshlab kuchaydi. somoniylar movorounnahr, xuroson, eron xozirgi afg`onistonning katta qismi, shuningdek, toshkent, turkiston va ispijob, sayram ustidan o`z hukmronligini o`rnatdi. bu sulola davrida markaziy davlat boshqaruvi bir muncha takomillashdi amir davlatni 10 ta muassasasi (devon): devoni vazir (bosh mahkama), devoni mustavfiy (moliya ishlari mahkamasi), devoni sohib shuhrat (amir gvardiyasi ishlari bilan shug`ullanuvchi idora) devoni sohib barit (pochta ishlari mahkamasi), devoni mushrif (o`ziga hos davlat havsizligi ), devon addiya (amirning yer mulkini boshqaruvchi idora …

2 / 21

bo`ysundirishga harakat qildi, lekin bunga erisha olmadi. x –xii asrlarda o`zbekistonda ilm fan adabiyot rivoj topdi, buhoro, samarqand, toshkent, termiz, marv, urganch kabi shaharlar kengaydi va rivojlandi. o`zbekistonning qadimgi va o’rta asrlar tarixini o’rganishda ilmiy tekshirish instutlarining kutubxonalarida,davlat tarixi arxivida, o`lkashunoslik muzeylarida saqlanayotgan rasmiy hujjat va yozishmalarni ahamiyati benihoya kattadir. lekin ularni topish, o`rganish va o`z o`rnida foydalanish o`ta qiyin bo`lib, tatqiqotchidan chuqur bilim maxsus malaka, qund va sabot-matonat talab qiladi. huquqiy hujjatlarni ham, jamiyatda katta nufuzga ega bo`lgan shaxslar o`rtasida olib borilgan yozishmalarni ham bir yerdan, aniqrog`i bir yoki ikki asar ichidan, bir muzey, arxiv va fondlar ichidan, qo`lyozma kitob va chop etilgan asarlar qidirib topish mumkun. bu davrda mahsus kotib va dabrligi qancha katta e’tibor berilgani nizomiy aruziy samarqandiyning “to`rt maqoli” asarida bayon etilib, ayrim maktublar namunalari keltirilgan. musulmonchilik hujjatlari burhoniddin marg`inoniyning “hidoya ” asarida keyincha o`zini rasmiy tafsifini topdi huquqiy hujjatlar- podshoh va xonlarning farmonlari , yorluiqlari, …

3 / 21

t bo`lgan. muxammad muso al – xorazmiy mazkur asrar ham al –xorazmiy tomonidan yaratilgan bo`lib yunon olimi ptolameyning jug`rofiyaga oid kitobini arab tiliga tarjima qilgan va uni o`zining yangi ma’lumotlari bilan boyitgan “kitob surat al-ard ” (“yer tasviri kitobi”) asarida kaspiy dengizi yoki xorazm dengizi haqida qimmatli malumotlar bor. ushbu tarixiy jug`rofiyaga oid asrdagi o`rta osiyoga oid malumotlar katta ilmiy ahamiyatga ega “kitob surat al- ard ” “ kitob futuh al – buldon” (“mamlakatlarning zabt etilishi”) ix asrda o`tgan yirik geograf va tarihchi olim blazuriyning asaridir. blazuriy ikki yirik asar “kitob futuh al- buldon” va “kitob al –ansob ash- sharif” (“ sharofatli kishilarning nasablari haqida kitob” ning muallifidir.) “kitob futuh al- buldon ”ning qisqartirilgan taxriri yetib kelgan, holos. arabcha matni de guye tarafidan 1866 yili leydenda chop etilgan. uning ingilizcha tarjimasi (tarjimonlar hitti va murgoten) xam bor. balazurining ushbu asarining to`liq nushasi yoqut va ibn al- asir asartlari uchun manbalaridan …

4 / 21

aqlanmoqda. olim lug`atni xorazmshoh olouddavla otsiz (1123 -1156)ning buyrug`i bilan 1137- yilda arab tilida tuzgan va turkiy tilga tarjima qilgan. “muqaddimat ul- adab ” ix-xii asrlarda ilm-fan rivojiga sabab tarixiy bo`lgan omillar movoraunnaxr va xorazimda ix-xii asrlarda ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy taraqqiyotida yuz bergan ijobiy yutuqlar va mutaffakkirlar haqida gap ketganda, anashu yutuq va mutaffakkirlarning asosiy omili va sababchisi bo`lgan markazlashgan mustaqil davlatning vujudga kelganligini nazar-etibordan qochirmasligimiz kerak, albatta. o`z mavqei va tutgan o`rni jixatidan xalqaro maydonda katta etibor va nufuzga ega bo`lgan somoniylar, qorahoniylar, g`aznaviylar – tug`rulbek, sulton sanjar, otsiz, takash singari tadbirkor va uzoqni ko`ra oladigan davlat arboblari davrida har tomonlama rivojlanib, madaniy tarqiyotda moffaqiyatlarga erishdilar al-ma`mun. “bayt ul-hikma” akademiyasida faoliyat yurutgan hamyurtlarimiz kamdan- kam hukmdor al-ma`munchalik davlatining eng gullab yashnagan chog`larida tahtga chiqqan. bu davrda qudratli imperiyaning etaklari hindistongacha yetib borardi. g`arbda esa afrika sohillari bo`ylab jabali –toriqqacha cho`zilgandi.o`rta yer dengizida ham uning baquvvat floti hukmronlik qilardi. bu …

5 / 21

rol o`ynaydi. 805 yilda ma`munning bog`dod xalifaligining eng qudratli o`lkasi bo`lgan xurosonga hokim etib ta`yinlanishi (poytaxti marv shahri) xorazmiyning hayotida muhum davrlar edi. axmad farg`oniy saxovati keng ona tuprog`imiz, o`zbekiston nomini faxr va g`urur his-tuyg`usi bilan uzoq-uzoq avlodlarga ko`z-ko`z qilishga arzigulik ulug` siymo va allomalardan biri axmad farg`oniydir. asli kindik qoni farg`onada tomgan va ix asrda yashab ijod etgan vatandoshimiz haqida ma`lumot beruvchi tarjima hujjatlar deyarli yo`q darajada. axmad farg`oniy filolog olim aziz qayumovning (“axmad al-farg`oniy” –t.: fan, 1990) ma`lumotlariga qaraganda yoshlikdan fanga, ilm olishga chanqoq bo`lib o`sgan. u asosan tabiiy fanlar: falakiyotshunoslik, matematika, geografiya kabi fanlar bo`yicha ijod qilgan. axmad farog`iyning ijodiy faoliyati bag`dod bilan, ulug` mutafakkir olim muhammad ibn muso al-xorazmiy raxbarligida faoliyat ko`rsatgan “baytul hikma” bilan bog`liqdir. u arab atamashunosligining paydo bo`lishi va ilmiy taraqqiyotiga munosib hissa qo`shdi. “xorazm ma`mun akademiyasi” va uning jahon ilm-fan rivojiga qo`shgan hissasi. xorazm ma`mun akademiyasi xi asrda xorazmshoh abu abbos ma`mun …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xorazm ma`mun akademiyasi"

mavzu: ix- xii asrlar manbalari oʻzbekiston xalqaro islom akademiyas islom tarixi va manbashunosligi yo’nalishi 113.23- guruh talabasi qurbonova mashhuraning tayyorlagan mustaqil ishi mavzu: ix- xii asrlar manbalari reja: 1. asosiy ijtimoiy- siyosiy voqealar 2. huququy hujjatlar va yozishmalar 3. arab tilida yozilgan manbalar 4. arab tilidagi manbalarning xususiyatlari bag`dod halifaligining sobiq hududida tashkil topganlardan biri samoniylar (819-999) edi. unga nuh ibn asad (819-842) asos soldi. bu davlat, ayniqsa x asrning birinchi yarmida ismoil ibn ahmad davridan (892-907) boshlab kuchaydi. somoniylar movorounnahr, xuroson, eron xozirgi afg`onistonning katta qismi, shuningdek, toshkent, turkiston va ispijob, sayram ustidan o`z hukmronligini o`rnatdi. bu sulola davrida markaziy davlat b...

This file contains 21 pages in PPTX format (1.7 MB). To download "xorazm ma`mun akademiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: xorazm ma`mun akademiyasi PPTX 21 pages Free download Telegram