мультимедиа воситалари асосида амалий ва лаборатория ишларини ташкил қилиш

DOC 228.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404134527_51420.doc www.arxiv.uz мультимедиа воситалари асосида амалий ва лаборатория ишларини ташкил қилиш режа: 1. мультимедиа воситалари орқали лаборатория машқларини ўтказиш. 2. астрофизикадан лаборатория машқини олиб бориш методи. лаборатория ва амалий машғулотларда компьютерда имитацион модел орқали амалга ошириш жараёни орқали ўқувчиларга кўрсатилади. бу эса ўз навбатида, бир томондан, лаборатория ишларига оид машғулотларни ўтказиш учун сарфланадиган хом-ашё ва шунга ўхшаш материалларни тежашга олиб келса, иккинчи томондан, объектлар устида олиб борилаётган лаборатория ишларини тўғридан-тўғри кўриш, кузатиб бориш, мулохаза юритиш, ўзаро фикр алмашинишдек фойдали имкониятлар яратади. қуйида биз астрофизикадан «қизилга силжиш ва масофа боғланиши» мавзусига компьютерда олиб бориш учун мўлжалланган ишнинг методикасини келтирамиз. ишнинг мақсади. бу иш галактикалар спектрида чизиқларни қизилга томон силжишини ўлчаш ва силжиш миқдори билан масофа (галактиканинг узоқлиги) орасидаги боғланишни, хаббл доимийсини аниқлашга қаратилган. ишни бажариш учун осмоннинг ёруг галактикалар кўринадиган 6 та майдончаси танланган: булар катта айиқ-1 (ursa major-1), катта айиқ-2 (ursa major-2), вероника сочлари (coma verenices, ((12h59m, ((97(41(), ҳўкизбоқар (boots, …

ктрида ҳам бор. юлдузлар спектрида кўплаб чизиқлар орасидаги са ii нинг н ва k чизиқлари ва g полоса (тасма) кўринади, галактикалар спектрида фақат ана шу учта чизиқ кўринади, бироқ улар ўз ўринларидан спектрни қизил кисми томон силжиган щолда кўринадилар. силжиш миқдори галактикани ёруғлигига ва узоқлигига боғлиқ. хира галактикалар биздан жуда узоқда жойлашганлар. ана шу силжиш миқдорини ўлчаш йўли билан қизилга силжиш топилади. галактика қанча хира ва кичик кўринса унинг чизиқларини қизилга силжиши шунча катта. масалан бундай галактикаларни «ursa major»(катта айик юлдуз туркуми)да кўриш мумкин. галактикани кўринма ёруғлиги билан қизилга силжиши орасидаги чизиқий боғланиш мавжуд. ишнинг мақсади ана шу боғланишни аниқлашдан иборат. бу боғланишни америкалик олим хаббл (1929 й.) кашф этган ва хаббл қизилга силжиши ва масофа боғланиши деб аталади. ишни бажариш учун керакли қуроллар: компьютер пентиум ii, clea лаборатория ишлари ёзилган cd-rom ёки 3.5 дюмли дискета, дафтар ва қалам, астрономик календар ва а. михайловни «юлдузлар осмони атласи». ишни бажариш тартиби: …

амиз, ишни ii саҳифаси очилади. ишни ii саҳифаси очилгач, унда the hubble redshift – distance relation” яъни «хабблнинг қизилга силжиш ва масофа боғланиши» деб ёзилган. энди саҳифани юқори чап бурчагидаги “file” ёзувини бир марта босамиз, у ҳолда ундан пастда “run”, “data(”, «reference” ва “exit” ёзувлар чиқади.“run” ни босинг. ишнинг iii саҳифаси очилади, бу саҳифа «telescope» ни ишлатиш билан боғлиқ. ўртада тўқ қизил квадрат ва уни пастки қисмида “телескоп бошқаришга тайёр” ёзув чиқади, агар «ок» боссак ёзув йўқолади, энди “dome” ни босинг (2 амал) телескоп эшиги очилади, юлдузлар осмони кўринади, осмон саҳнида қизил квадрат, юлдузлар ва галактикалар кўринади (iv саҳифа). “tracking” ни босинг (3 амал), барча тугмалар ишга тушди. энди осмоннинг галактикалар бор жойини ва телескоп танлашимиз (5 амал) мумкин. галактикалар спектрини олиш ва ўлчаш. ўлчашлар учун телескоп танлангандан кейин галактикалардан бирини қизил квадрат ичига жойлаштириб “change view” ни босамиз. қора осмон саҳнида иккита қизил параллел кесма пайдо бўлади, улар спектрофотометрнинг …

щосил қилади. курсорни чизиқлардан бири тагига қўйиб икки марта боссангиз, вертикал қизил чизиқ пайдо бўлади. унинг юқори учи яқинида wavelenght: хххх.х - ёзув пайдо бўлади. шу тарзда спектрдаги барча чизиқларнинг тўлқин узунлиги ўлчанади ва қайд қилинади. бунинг учун курсорни чизиқ тагига қўйиб тез-тез икки марта босинг, вертикал қизил тўгри чизиқ пайдо бўлади, уни спектрал чизиқни аниқ ўртасига, яъни уни тенг иккига бўладиган даражада, жойлаштиринг. қизил чизиқ устида чизиқнинг ўлчанган тўлқин узунлиги кўринади. ўлчашни такрорлаш мумкин. шундан кейин “record measurement” ёзувни боссангиз янги сащифача чиқади ва унда галактикани тартиб рақами, кўринма юлдузий катталиги ёзиб қўйилган бўлади. бу ёзувлар пастида ўлчанаетган чизиқларнинг белгилари ва лаборатория манбаи спектрида тўлкин узунликлари ёзиб қўйилган ва улар қаршисида бўш катаклар жойлаштирилган. бу катакларга ўлчанган натижаларни кўчириб чиқамиз. масалан чап томонда биринчи чизиқни ўлчашдан олинган 4012.0 ёзувни “record meas.”ни босганда очиладиган сащифачага, ўз чизиғи белгиси тўғрисидаги катакчага ёзиб қўямиз. бу амални бошқа чизиқлар учун такрорлаб чиқамиз. шундан …

кириш тирқишида иккита параллель қизил кесма кўринади, n, s, e, ва w тугмалар ёрдамида галактикани қизил кесмалар ёки тирқишичига жойлаштирамиз ва “take reading” тугмани босамиз. кузатиш учун телескоп танлаш. агар объект жуда хира бўлса у ҳолда телескопни алмаштириш зарур, яъни каттароқ ва кучлироқ (1 м ёки 4 м) телескоп қўллаш керак бўлади. бунинг учун “return” ни босинг, кейин “change view” ни босинг, шунда iv саҳифа очилади ва унинг юқори чап бурчагида “telescope” ёзувли тугма ишлайдиган бўлиб қолади. “telescope”ни босинг, бунда икки имконият бўлиши мумкин: “telescope” пастида каттароқ телескоп тугмаси бор, ёки “request time” орқали 1 м ёки 4 м телескопларда кузатишга буюртма берилади ва амаллар такрорланади. “telescope” тугмаси пастида керакли телескоп белгиси кўринади уни белгиланг. агар 4 м ни боссангиз, “буюртмангиз бажарилади” ва пастроқда, бу телескопда 11 та галактика ёки кўплаб юлдузни ўлчашингиз ва қайд қилишингиз мумкин дейилган ёзувлар чиқади. ок-ни босинг, 4 м ли ёки 1 м ни белгиланг. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "мультимедиа воситалари асосида амалий ва лаборатория ишларини ташкил қилиш"

1404134527_51420.doc www.arxiv.uz мультимедиа воситалари асосида амалий ва лаборатория ишларини ташкил қилиш режа: 1. мультимедиа воситалари орқали лаборатория машқларини ўтказиш. 2. астрофизикадан лаборатория машқини олиб бориш методи. лаборатория ва амалий машғулотларда компьютерда имитацион модел орқали амалга ошириш жараёни орқали ўқувчиларга кўрсатилади. бу эса ўз навбатида, бир томондан, лаборатория ишларига оид машғулотларни ўтказиш учун сарфланадиган хом-ашё ва шунга ўхшаш материалларни тежашга олиб келса, иккинчи томондан, объектлар устида олиб борилаётган лаборатория ишларини тўғридан-тўғри кўриш, кузатиб бориш, мулохаза юритиш, ўзаро фикр алмашинишдек фойдали имкониятлар яратади. қуйида биз астрофизикадан «қизилга силжиш ва масофа боғланиши» мавзусига компьютерда олиб бориш учун...

DOC format, 228.0 KB. To download "мультимедиа воситалари асосида амалий ва лаборатория ишларини ташкил қилиш", click the Telegram button on the left.

Tags: мультимедиа воситалари асосида … DOC Free download Telegram