o'zbekiston cho'l mintaqasida o'suvchi o'simliklar va ularga sistemati tarif

DOCX 33 pages 69.3 KB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 69.3 KB

File type DOCX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

mavzu: o’zbekiston cho’l mintaqasida o’suvchi o’simliklar va ularga sistematik tarif. mundarija: kirish…………………………………………………………………………...….2 i-bob o’zbekistonda tarqalgan mintaqa zonalari………………..……………..4 1.1. o’zbekiston hududida tarqalgan mintaqa zonalari ta’rifi……………….……..4 1.2. o’zbekiston cho’l zonasini tuzilishi va ekologiyasi………………………….12 ii-bob o’zbekiston cho’l mintaqasida o’suvchi o’simliklar va ularga sistematik tarif…………………………………………………………….…….15 2..1 o’zbekiston cho’l o’simliklari sistematikasi tarifi…………………….….…15 2.2 o’zbekiston cho’llarida tarqalgan o’simlik turlari…………………….……...17 2.3 cho’l mintaqasi o’simliklarini hudud bioxilma-xilligidagi o’rni…………….19 xulosa………………………………………………………………..…….…….30 foydalanilgan adabiyotlar ro’yhati……………………………………….…..32 kirish. kurs ishining dolzarbligi: botanika - tiriklikning bir qismi bo‘lgan o‘simliklarni o‘rganuvchi fan hisoblanadi. «botanika» so‘zi yunoncha «botane» so‘zidan olingan bo‘lib, ko‘kat, o’t degan ma’noni bildiradi. hozirgi kunda planetamizda 500 millionga yaqin o‘simlik turlari bo‘lib, planetamizning hamma joyida: 149 mln km2 iborat quruqlikda hamda 361 mln km2 maydonni egallagan okean va dengizlardan tashkil topgan suvliklarda keng tarqalgandir. mana shu o‘simliklaming morfologik va anatomik tuzilishini, ularni tashqi muhit bilan hamda o'zaro munosabatlarini, ularda yuz beradigan barcha hayotiy jarayonlar: oziqlanish, fotosintez, nafas olish, ko’rpayish, transpiratsiya, moslashish kabi tiriklik …

2 / 33

gining pastligi bilan o‘ziga xosdir. o‘z navbatida, cho‘l mintaqasi qumli, gipsli, sho‘rxoq ekologik tiplarga ajratiladi.o‘zbekistonning eng yirik qumli cho‘li bo‘lib, qizilqum hisoblanadi. u geografik jihatdan amudaryo va sirdaryo oralig‘ining o‘rta qismida dengiz sathidan 144-700m balandlikgacha bo‘lgan maydonlardagi ulkan cho‘l regionidir. qumli cho‘lning (qizilqum) iqlimi o‘ta qurg‘oqchil va keskin kontinental bo‘lib o‘rtacha ko‘p yillik yog‘ingarchilik miqdori 100-130mm. yog‘ingarchilikning aksariyat qismi qish - bahor mavsumlariga to‘g‘ri kelib, yillar davomida 38 mm dan 243 mm gacha o‘zgarib turadi. mintaqaning turli nuqtalarida yillik yog‘ingarchilik miqdori ham bir xil emas. o‘rtacha ko‘p yillik havo harorati +14,7°c. eng sovuq davr yanvar oyiga to‘g‘ri keladi. izg‘irin sovuq shamollar tez- tez takrorlanadi: qishi kam qorli va qor qoplami uzoq turmaydi; shimoliy qismida anchagacha cho‘zilishi mumkin. eng yuqori issiq harorat (+47,2°c - 48,1°c) iyulga to‘g‘ri keladi. havoning yillik o‘rtacha nisbiy namligi 45-47%. boshqa ekologik cho‘l tiplari bilan taqqoslaganda o‘simlik qoplamiancha boyroq. kurs ishining maqsadi:o ‘zbekiston cho‘l mintaqasida o‘suvchi o‘simliklarning …

3 / 33

if (lotincha nomlanishi, oilasi, avlodi va turlari) berish; 4. o‘simliklarning cho‘l sharoitiga moslashuv mexanizmlarini tahlil qilish; 5. ekologik muvozanat va tabiiy resurslarni saqlashda cho‘l o‘simliklarining ahamiyatini yoritish; 6. amaliyotda foydalanish mumkin bo‘lgan dorivor, yem-xashak va boshqa foydali cho‘l o‘simliklarini aniqlash. i-bob o’zbekistonda tarqalgan mintaqa zonalari. 1.1. o’zbekiston hududida tarqalgan mintaqa zonalari ta’rifi. cho‘l mintaqasi iqlimi yoz oylarida anchagina issiqligi, deyarli yog‘ingarchilik bo‘lmasligi, havo haroratining ko‘tarilishi, jazirama (garmsel), ba’zan tinimsiz shamollarning mo‘lligi, havoning nisbiy namligining pastligi bilan o‘ziga xosdir. o‘z navbatida, cho‘l mintaqasi qumli, gipsli, sho‘rxoq ekologik tiplarga ajratiladi. qumli cho‘l: o‘zbekistonning eng yirik qumli cho‘li bo‘lib, qizilqum hisoblanadi. u geografik jihatdan amudaryo va sirdaryo oralig‘ining o‘rta qismida dengiz sathidan 144-700m balandlikgacha bo‘lgan maydonlardagi ulkan cho‘l regionidir. qumli cho‘lning (qizilqum) iqlimi o‘ta qurg‘oqchil va keskin kontinental bo‘lib o‘rtacha ko‘p yillik yog‘ingarchilik miqdori 100-130mm. yog‘ingarchilikning aksariyat qismi qish - bahor mavsumlariga to‘g‘ri kelib, yillar davomida 38 mm dan 243 mm gacha o‘zgarib …

4 / 33

lasiga kiradi. qumli cho‘llarda tarqalgan asosiy o‘simlik turlariga qandimlar, quyonsuyak, astragallar, iloq, qumarchiq, oq saksovul, selin, cherkezlar misolbo‘ladi. qumli cho‘lning tuproq tiplari va sharoiti xilma-xil bo‘lib, qumning zichlashish darajasi bilan belgilanadi. odatda, qumli cho‘lda cho‘l tuproqlari va har-xil darajada zichlashib o‘simlik qoplami bilan mustahkamlangan qumli maydonlar ustivorlik qiladi. qumli cho‘lga xos belgi-relefining notekisligidir. qizilqum yaylovlarining 60% dan ko‘prog‘i buta-barra o‘tli yaylov tipini tashkil etadi. ular asosan qumli va qumloq massivlarda tarqalganbo‘lib, o‘simlik xillari, foydalanish xususiyatlari va ozuqa hosildorligi jihatidan nisbatan serhosil va talaygina qulay imkoniyatlarga ega. qumli cho‘lga xos yaylov maydonining notekisligi, har-xil balandlikdagi butalarning serobligi, ob-havoning bo‘ronli paytlarida ularning chorva mollari uchun boshpana vazifasini o‘tay olishi, ozuqa zahiralari ularning xilma-xil turlaridan tashkil topganligi sababli qumli cho‘llar xo‘jalik yuritish borasida o‘ziga xos afzalligi bilan ajralib turadi. qumli cho‘llarning salbiy jihatlari jumlasiga ulardan tartibsiz foydalanganda jadalroq inqirozga uchrash hollari mavjudligini ta’kidlab o‘tmoq zarur. gipsli cho‘llarga uchlamchi past tekisliklar, qadimiy tekisliklar va …

5 / 33

amining yuza (20-80sm) joylashganligidir. kristall yoki amorf shaklli gips qatlamidan keyin turli tog‘ jinslari joylashgan. ularning sho‘rlanishdarajasi turlicha. garchand gipsning o‘zi o‘simliklarga bevosita kimyoviy salbiy ta’sir qilmasada, mexanik to‘siq sifatida ularning ildizsistemasining tuproqda chuqurroq rivojlanishida ma’lum darajada salbiy ta’sir ko‘rsatadi. tekisliklardan tashqari gipsli cho‘l hududlariga tomdi tog‘, sultonuyaz tog‘, kuljuk tog‘, ariston - beltog‘, murun tog‘ kabi past tog‘liklar ham kiritiladi. ularning o‘simlik qoplami asosan tekislikdagi gipsli cho‘l o‘simliklari tarkibidan keskin farq qilmaydi va har jihatdan ularga yaqin hisoblanadi. gipsli cho‘l hududlarining - o‘simliklar qoplami anchagina siyrak bo‘lib, o‘simliklarning tarkibi, zichligi jihatidan qumli cho‘llardan ancha past; masalan; ulardagi ozuqabop turlarning miqdori 30 dan ortiq bo‘lsa, qumli cho‘llar sharoitida ularning soni qariyib 2 barovar yuqori. gipsli cho‘lning eng ko‘p tarqalgan yaylov tiplari - buta-barra o‘tli va yarim buta-barra o‘tli yaylovlar hisoblanadi. mazkur yaylov tiplari shuvoq, quyrovuq, tatir, cho‘g‘on, qora saksovul, singren, qo‘ng‘irbosh, yaltirbosh, arpaxon, seta, baliqko‘z kabi turlardan tashkil topgan. gipsli …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'zbekiston cho'l mintaqasida o'suvchi o'simliklar va ularga sistemati tarif"

mavzu: o’zbekiston cho’l mintaqasida o’suvchi o’simliklar va ularga sistematik tarif. mundarija: kirish…………………………………………………………………………...….2 i-bob o’zbekistonda tarqalgan mintaqa zonalari………………..……………..4 1.1. o’zbekiston hududida tarqalgan mintaqa zonalari ta’rifi……………….……..4 1.2. o’zbekiston cho’l zonasini tuzilishi va ekologiyasi………………………….12 ii-bob o’zbekiston cho’l mintaqasida o’suvchi o’simliklar va ularga sistematik tarif…………………………………………………………….…….15 2..1 o’zbekiston cho’l o’simliklari sistematikasi tarifi…………………….….…15 2.2 o’zbekiston cho’llarida tarqalgan o’simlik turlari…………………….……...17 2.3 cho’l mintaqasi o’simliklarini hudud bioxilma-xilligidagi o’rni…………….19 xulosa………………………………………………………………..…….…….30 foydalanilgan adabiyotlar ro’yhati……………………………………….…..32 kirish. kurs ishining dolza...

This file contains 33 pages in DOCX format (69.3 KB). To download "o'zbekiston cho'l mintaqasida o'suvchi o'simliklar va ularga sistemati tarif", click the Telegram button on the left.

Tags: o'zbekiston cho'l mintaqasida o… DOCX 33 pages Free download Telegram