internet qidiruv tizimlari

DOCX 10 pages 270.2 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 270.2 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

2-mavzu: internet qidiruv tizimlari. reja: 1. qidiruv tizimlari haqida tushuncha. 2. qidiruv tizimlarining tuzilishi va ular yordamida bajariladigan vazifalar. 3. ixtisoslashgan axborot qidiruv tizimlari. 4. axborotlarni qidirish usullari. 1. qidiruv tizimlari haqida tushuncha. qidiruv tushunchasi. internet tarmog‘idagi qidiruv tushunchasi shuni anglatadiki, bunda har bir foydalanuvchi o‘ziga kerakli bo‘lgan biror ma’lumot yoki materialni maxsus qidiruv tizimlari orqali topish imkoniyatiga ega bo‘ladi. internet tarmog‘i foydalanuvchilari qidiruvni internet muhitida joylashgan veb-saytlar, ularning manzili va ichki ma’lumotlari bo‘yicha olib borishi mumkin. bu esa foydalanuvchiga kerakli bo‘lgan axborotni samarali qidirish va tez topish imkoniyatini beradi. axborotlarni qidirish. internet tarmog‘i shunday bir muhitki u o‘zida turli ko‘rinishdagi va turli tillardagi ko‘plab axborotlarni jamlagan. bunda ushbu axborotlar ichidan kerakli bo‘lgan ma’lumotlarni qidirib topish muammosi paydo bo‘ladi. internet tarmog‘ida har bir foydalanuvchi axborotni qidirish uchun o‘zbek, rus, ingliz yoki boshqa tillardagi bir yoki bir necha so‘zdan tashkil topgan so‘rovlardan foydalanadi. ya’ni ma’lumotlarni uning sarlavhasi yoki uning tarkibida ishtirok …

2 / 10

ekin internet tarmog‘ida ma’lumotlar shunchalik ko‘pki, ta’kidlab o‘tilgan usul samara bermasligi mumkin. bunday hollarda internet qidiruv tizimlari qidiruvning bir qancha qo‘shimcha usullari bo‘yicha qidiruvni taqdim etadi, bular: · ma’lumotlarni uning tili bo‘yicha qidiruv; · ma’lumotlarni uning turi (matn, rasm, musiqa, video) bo‘yicha qidiruv; · ma’lumotlarni uning joylashgan mintaqasi bo‘yicha qidiruv; · ma’lumotlarni uning joylashtirilgan sanasi bo‘yicha qidiruv; · ma’lumotlarni uning joylashgan internet zonasi bo‘yicha qidiruv; · ma’lumotlarni xavfsiz qidiruv. mashhur internet qidiruv tizimlari. internet tarmog‘i yirik ma’lumotlar ombori hisoblanadi. undan kerakli ma’lumotlarni qidirib topish foydalanuvchining oldiga qo‘yilgan eng asosiy masalalardan biridir. bunday hollarda yirik ma’lumotlar omboridan kerakli ma’lumotlarni qidirib topishda axborot-qidiruv tizimlari muhim ahamiyatga ega. internet tarmog‘ida bunday tizimlarning ko‘plab turlarini uchratish mumkin. bulardan google, rambler, yandex, yahoo tizimlari o‘zbek, rus va ingliz tillarida qidiruvni olib boradigan eng mashhurlari hisoblanadi. http://www.google.ru http://www.rambler.ru http://www.yahoo.com http://www.mail.ru ushbu mashhur qidiruv tizimlarining har biri oddiy va batafsil kengaytirilgan qidiruv hamda matnli, rasm, musiqa, video …

3 / 10

qulay ravishda ta’minlash. qidiruv mashinalar asosiy besh qismdan iborat: 1. o‘rgimchak (spider) – veb-sahifalarni server hotirasiga yuklash dasturi. u oddiy brauzerga o‘xshab, saytlarni ochib, tarmoqdagi yangi ma’lumotlarni qidiradi. bu dastur ko‘rsatkichlar bo‘ylab sayohat qilib, topilgan veb-sahifalarni serverga yuklaydi va ma’lumot jamg‘armasini yangi axborotlar bilan to‘ldiradi. 2. qurt (crawler) – o‘rgimchak serverga yuklagan veb-sahifalarni ko‘rib chiqib, barcha giperko‘rsatkichlarni undan ajratadi va topilgan ko‘rsatkichlarni o‘rgimchakka taqdim etadi. 3. tartiblovchi (indexer) – o‘rgamchik topgan ma’lumotlarni tartibga keltiruvchi dastur: hujjatning matnini tashkil qiluvchi so‘zlarni yakka holga ajratib, matndagi turgan joyini saqlab qoladi. bundan tashqari, dastur so‘zni katta yoki kichik harflar bilan yozilganmi, sarlavhami, ko‘rsatkichmi yoki oddiy matnligini o‘rganib chiqib, ma’lumotni saqlaydi. 4. ma’lumot jamg‘armasi (database) – qidiruv tizimi to‘plagan va qayta ishlagan barcha ma’lumotlar saqlanadigan ombori. 5. natijalarni chiqarish mexanizmi (search engine) – foydalanuvchilarni qidirish tizimi bilan aloqa qilishda ishlatiladigan dastur. ayni mana shu dastur siz bergan savolingizga natijani saralab, qulay ravishda ekranga chiqaradi. …

4 / 10

2010 yillarda eng ommabop bo‘lgan ixtisoslashgan qidiruv tizimlari: ktotam” – insonlar to‘g‘risidagi axborotlarni qidirishga mo‘ljallangan yangi turdagi axborot-qidiruv tizimi. bunda insonlarni ismi, sharifi, familiyasi, kasbi, lavozimi va unvoni hamda tashkilot va boshqa insonlar orqali topish mumkin. “tagoo” – musiqalarni qidirishga mo‘ljallangan qidiruv tizimi. boshqa qidiruv tizimlariga nisbatan ushbu tizim o‘zining kengaytirilgan musiqa bazasidan va boshqa saytlarning mp3 resruslaridan qidirib ularning ro‘yxatini shakllantiradi. so‘rovda musiqa nomini, uning ijrochisini hamda albom nomlarini ham kiritish mumkin. “truveo” – internetning turli resurslaridagi videomateriallarni qidirishga ixtisoslashgan axborot – qidiruv tizimi. bu tizim orqali on-layn video hamda teledasturlar namoyishlarini ham qidirib topish mumkin. “kinopoisk” – filmlar to‘g‘risidagi axborotlarni qidirish tizimi. qidiruv vaqtida filmning nomi, chiqqan yili, janri, ishlab chiqqan davlat nomi, kompaniya nomi, akterlar ismlari hamda rejisserlar va ssenariy mualliflari ism shariflaridan ham foydalanish mumkin. “ebdb” – elektron kutubxonalardan kitoblarni qidirishga ixtisoslashgan axborot-qidiruv tizimi. ushbu saytning ma’lumotlar bazasida elektron ko‘rinishda tarqatiladigan adabiyotlarning ko‘plab mashhurlari to‘plangan. qidiruv …

5 / 10

shni amalga oshirish uchun, birinchi, qidiruvni “menedjment” kalitli so‘zi bo‘yicha bajarasiz. natijada “menedjment” so‘zi 100 mingdan ortiq veb-sahifalarda topiladi. qidiruvni aniqlashtirish uchun so‘rovga “uchebnik” so‘zini qo‘shib, yana izlashni davom ettiramiz. natijada topilgan saytlar ro‘yxati kamayadi, lekin ularning ko‘pi internet do‘konlarini ko‘rsatadi, qayerda kitoblar faqat sotiladi. agar siz kitobni sotib olmoqchi bo‘lmasangiz, unda so‘rovga “besplatno” (bepul) kalitli so‘zini qushib, qidiruv mashinani ishga tushiring va natijada internet do‘kon ko‘rsatkichlari ro‘yxatdan tushib qolib, kerakli sahifalar qoladi. endi kitobni internetda o‘tirib o‘qimoqchi bo‘lmasangiz, uni o‘zingizning kompyuteringizga ko‘chirib olish tavsiya etiladi. buni amalga oshirish uchun so‘rovingizga “skachat” so‘zini qo‘shsangiz, natijada menejment haqida bepul ko‘chiriladigan elektron kitoblarning ro‘yxatiga ega bo‘lasiz. aniq so‘rov usuli. agar qidirilayotgan ma’lumotning nomi aniq bo‘lsa, unda so‘rov satriga qo‘shtirnoq belgilari qo‘shiladi. masalan, siz qo‘llanmaning muallifi haqida ma’lumot topmoqchisiz va so‘rov satriga qo‘shtirnoq belgilari yordamida “jalil jalilov” so‘zlarini kiritib, axtarish jarayonini ishga tushirasiz. oddiy ravishda, agar so‘rov qo‘shtirnoq belgilarisiz bo‘lganda, qidiruv mashina “jalil” …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "internet qidiruv tizimlari"

2-mavzu: internet qidiruv tizimlari. reja: 1. qidiruv tizimlari haqida tushuncha. 2. qidiruv tizimlarining tuzilishi va ular yordamida bajariladigan vazifalar. 3. ixtisoslashgan axborot qidiruv tizimlari. 4. axborotlarni qidirish usullari. 1. qidiruv tizimlari haqida tushuncha. qidiruv tushunchasi. internet tarmog‘idagi qidiruv tushunchasi shuni anglatadiki, bunda har bir foydalanuvchi o‘ziga kerakli bo‘lgan biror ma’lumot yoki materialni maxsus qidiruv tizimlari orqali topish imkoniyatiga ega bo‘ladi. internet tarmog‘i foydalanuvchilari qidiruvni internet muhitida joylashgan veb-saytlar, ularning manzili va ichki ma’lumotlari bo‘yicha olib borishi mumkin. bu esa foydalanuvchiga kerakli bo‘lgan axborotni samarali qidirish va tez topish imkoniyatini beradi. axborotlarni qidirish. internet t...

This file contains 10 pages in DOCX format (270.2 KB). To download "internet qidiruv tizimlari", click the Telegram button on the left.

Tags: internet qidiruv tizimlari DOCX 10 pages Free download Telegram