milliy xususiyatli frazeologik birliklar tarjimasi

PPTX 42 pages 135.3 KB Free download

42 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 135.3 KB

File type PPTX

Pages 42

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 42

презентация powerpoint mavzu: milliy xususiyatli frazeologik birliklar tarjimasi. reja: 1. chet tili va o‘zbek tillarida murojaat shakllari va ularni tarjimada ifodalash. 2.taqlidiy so‘zlarni tarjima qilish muammolari. 3. transliteratsiya va transkripsiya. 4. frazeologik birliklarni kalka usulidagi tarjimasi. o‘zbek tilshunosligida ingliz frazeologik birliklarining shakllanish masalalari atroflicha o‘rganilmagan. xar ikkala til frazeologizmlarining shakllanish xususiyatlarini o‘rganishdan oldin, frazeologik shakllanish atamasining maqomini aniqlash lozim. frazeologik shakllanish til vositalari yordamida frazeologizmlar xosil qilishning o‘ziga xos xususiyatlari, konuniyatlarini o‘rganadi. frazeologik shakllanish o‘z maqsad va vazifalariga ko‘ra so‘z yasalishiga yaqin turadi. so‘z yasalishida yangi so‘zlar paydo bo‘lishi, frazeologik shakllanishda esa yangi frazeologizmlar xosil qilish jarayoni o‘rganiladi. frazeologik birliklarni tarjima qilish jarayoni oson kechmaydi, chunki bu jarayon bir nechta omillarni o‘z ichiga oladi. bularga so‘zlarning turli xil bog‘lanishi, omonim, sinonim va frazeologik birliklarning turli ma’noni ifodalashi, polisemiya va boshqalar kiradi. bulardan tashqari, frazeologik birliklarda muayyan xalqga mansub uslubiy buyoqdorlik mavjudki, bu ba’zi tillarda uchramasligi ham mumkin. frazeologiyaning asosini tushunishda …

2 / 42

ismlari shaklan teng (qisman yoki butunlay), ba’zilarining esa muqobil varianti umuman topilmasligi mumkin. tarjimada frazeologik muvofiqliklarning asosiy turlari quyidagilar: 1) to‘liq mos kelish; 2) qisman mos kelish; 3) umuman mos kelmaslik. t o l i q m u v o f i k l i k, ya’ni ikki til frazeologik birliklarining ham shaklan, ham mazmunan to‘liq mos kelishi kamdan-kam uchraydi. masalan: to bring oil to fire. - olovga yog‘ sepmoq. - podlit maslo v ogon. to lose one's head. - gangib qolmoq. - poteryat golovu. first think then speak. - avval uyla, keyin suyla. qisman muvofiqlikdagi frazeologik birliklar o‘z ichiga leksik, grammatik farqlanishga, ammo ma’no va uslubiyatning o‘xshashligiga asoslanadi, ya’ni ular shaklan bir xil, ammo leksik tuzilishi, morfologik tartibi va uslubiy yasalishi jixatidan umuman boshqacha bulishi mumkin. leksik jixatdan qisman muvofiqlikka misollar: to get out of bed on the wrong foot. - chap yoni bilan turmoq. -vstat s levoy nogi. …

3 / 42

le of my eyes - ko‘zimning nuri; v) masviriy tarjima: to enter the house - parlament a’zosi bulmok – стать членом парламента; to cross the floor of the house - bir partiyadan boshqa partiyaga utmok – перейти из одной партии в другую. «dunyoda tilsiz xalq bo‘lmagani kabi, maqolsiz til ham yo‘q», - degan edi tatar yozuvchisi nokay esanbat. «agar mendan: «tilda ham mu’jizalar bo‘ladimi?» - deb surasalar, men: «agar bo‘lsa, tilning «mu’jizasi» - undagi maqol, matal va idiomalardir», - deb javob qilgan bo‘lar edim», - deydi taniqli tarjimashunos olim gaybullox as-salom. chindan ham, gapning qaymog’i, shirasi, olam-olam ma’no beradigani va shu bilan birga, lundasi - maqol va matallardir. maqol ixcham shaklga, chukur mazmunga ega bo‘lgan xalq ozaki ijodi janrlaridan biri bo‘lib, u xalqning ko‘p asrlik xayotiy ko‘zatishlari, ijtimoiy-iktisodiy, siyosiy va madaniy tajri-balari asosida vujudga kelgan. maqol xalqning pand-nasixati, ma’naviy-axlokiy xulosasi, xalq milliy ruxining aks-sadosi, til tabiatining xik-matli mezonidir. maqol tuqilmaydi, …

4 / 42

xollarda esa ba’zi ijtimoiy tabaqa yoki guruxlarning dunyoqarashlarini ifodalaydi. shu bois maqollarning tematik kulami juda keng bo‘lib, bu kulamni jo‘z’iy xayotiy voqelik doirasi bilan chegaralab bolmaydi. ijtimoiy borlikning xech bir soxasi yo‘qki, makollarda aks etmagan bo‘lsa. maqollar ko‘p asrlik xayotiy tajribalar asosida yuzaga kelganligi sababli, o‘ziga xos tarbiyaviy ahamiyatga ega. chunki xar bir maqol kishilarning uzoq yillar davomidagi xayotiy tajribalari hamda turmush sharoitlarida ko‘p marotaba sinovdan utadi. binobarin, maqollar ham shaklan, ham mazmunan juda kam o‘zgarishlarga uchrab, uzoq yashash xususiyatiga ega. maqollar qator xususiyatlari bilan xalq og‘zaki ijodining boshqa janrlaridan keskin ajralib turadi. chunki xalq dostonlari, ertaklari, afsona va rivoyatlari, naql va latifalari voqelikni epik planda, rang-barang obrazlarning xat-ti-xarakatlari orqali aks ettirsa, maqollar voqelikni xalqning bevosita ana shu voqelik haqidagi xulosalari, xukmlari orqali aks ettiradi. demak, maqolda voqealarning kechishi emas, balki ular haqidagi xulosa va xukm ifodalanadi. maqollar fikrni aniq, lunda va obrazli tarzda bayon etishda nutqimiz uchun zaruriy vosita …

5 / 42

om), aforizm, naql (parable) kabi atamalarni adabiy janr nomlari sifatida aforistik va didaktik ijodning muayyan namunalariga nisbatan qo‘llash ommalashmokda. maqol va matalning atama sifatida qollanilish xususiyatlari haqida ham shunga o‘xshash muloxazalar bildirish mumkin. «maqol» atamasi arabcha «kavmun» (aytmoq, gapirmoq) so‘zidan olingan bo‘lib, xalq donoligining namunasi bolmish aforistik janrlardan birining atamasiga aylangan va ma’qul aytilgan so‘z, gap yoki ibora ma’nolarini anglatadi. matal, xalq ta’rifi buyicha, guncha, maqol esa mevadir. maqol to‘liq mazmun anglatuvchi gap bo‘lsa, matal kuchma ma’no ifodalovchi ibora, maqolning yarmidir. ta’kidlash joizki, maqol va matallar o‘zaro farqlanuvchi jixatlarga asoslangan ikki mustaqil, lekin bir-biriga utib turuvchi janrlar xisoblanadi. maqol mustaqil folklor janri sifatida ko‘plab o‘ziga xos xususiyatlari bilan boshqa aforistik janrlardan, xususan, matallardan keskin farqlanib turadi. bu farqlar quyidagilardan iborat: 1) maqol hamma vakt aniq, tugal fikr anglatadi. bunda fikr qat’iy, lunda xulosa sifatida ifodalanadi. fikriy lundalik nutqni ixcham ifodalashga imkon beruvchi ikki mantiqiy markazdan tashkil topgan yaxlit kompozitsiya asosida …

Want to read more?

Download all 42 pages for free via Telegram.

Download full file

About "milliy xususiyatli frazeologik birliklar tarjimasi"

презентация powerpoint mavzu: milliy xususiyatli frazeologik birliklar tarjimasi. reja: 1. chet tili va o‘zbek tillarida murojaat shakllari va ularni tarjimada ifodalash. 2.taqlidiy so‘zlarni tarjima qilish muammolari. 3. transliteratsiya va transkripsiya. 4. frazeologik birliklarni kalka usulidagi tarjimasi. o‘zbek tilshunosligida ingliz frazeologik birliklarining shakllanish masalalari atroflicha o‘rganilmagan. xar ikkala til frazeologizmlarining shakllanish xususiyatlarini o‘rganishdan oldin, frazeologik shakllanish atamasining maqomini aniqlash lozim. frazeologik shakllanish til vositalari yordamida frazeologizmlar xosil qilishning o‘ziga xos xususiyatlari, konuniyatlarini o‘rganadi. frazeologik shakllanish o‘z maqsad va vazifalariga ko‘ra so‘z yasalishiga yaqin turadi. so‘z yasalishid...

This file contains 42 pages in PPTX format (135.3 KB). To download "milliy xususiyatli frazeologik birliklar tarjimasi", click the Telegram button on the left.

Tags: milliy xususiyatli frazeologik … PPTX 42 pages Free download Telegram