umumilmiy va umumfilologik metodlar.maxsus lingvistik metodlar

PPTX 19 pages 14.4 MB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 14.4 MB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

напишите заголовок здесь umumilmiy va umumfilologik metodlar.maxsus lingvistik metodlar. lingvistika lingvistika (tilshunoslik) — tilni o‘rganadigan ilmiy soha bo‘lib, u o‘zida turli metod va usullarni jamlaydi. tildan to‘liqroq va chuqurroq ma'lumot olish uchun lingvistik metodlar qo‘llanadi. lingvistik metodlar ilmiy tadqiqotlar, tilshunoslik ilmida tilni tahlil qilish va uning turli aspektlarini aniqlash uchun zarur vositadir. umumilmiy, umumfilologik va maxsus lingvistik metodlar tilshunoslikda o‘zgacha o‘rin tutadi. 1. umumilmiy metodlar umumilmiy metodlar tilshunoslikda tilni umumiy va tizimli nuqtai nazardan o‘rganishga yordam beradigan usullardir. bu metodlar barcha ilmiy sohalarda qo‘llaniladi va umumiy tadqiqot metodologiyasiga asoslanadi. ularga quyidagilar kiradi: empirik metod: bu metod tildan real namunalarni yig‘ish va ularni tahlil qilishni o‘z ichiga oladi. empirik metodda til ma'lumotlari faqat o‘rganilgan materialga asoslanadi, ya'ni turli til hodisalarini real tildan olingan namunalar orqali tasvirlash mumkin. ·masalan, leksik va grammatik to‘plamlarni to‘plash, suhbatlar va tilning boshqa shakllarini tahlil qilish. misol: o‘zbek tili leksikasini o‘rganish uchun so‘zlar va iboralarning turli kontekstlarda …

2 / 19

, bir nechta qismlardan yoki morfemalardan yangi so'zlar hosil qilinadi. ingliz tilidagi sintetik metodning bir misoli sifatida quyidagi misolni keltirish mumkin: "unhappiness" so'zi: "un-" (morfema) - salbiy ma'noni beradi. "happy" (so'z) - baxtli. "-ness" (morfema) - sifatni nomga aylantiradi, ya'ni holatni bildiradi. bu so'z bir nechta morfemalardan tashkil topgan va sintetik metod asosida yangi so'z hosil qilingan: "unhappiness" — baxtsizlik. bu misol ingliz tilida sintetik metod yordamida so'zlar yasashni ko'rsatadi. matematik metod matematik metodda tilshunoslikda statistik va matematik modellar qo‘llanadi. bu metod tildagi hodisalarni soniy hisoblash, tahlil qilish va tasvirlash uchun ishlatiladi. misol: tilda eng ko‘p ishlatiladigan so‘zlarni statistik tahlil qilish, tilning sintaktik strukturasidagi qoidalarni raqamli asosda tahlil qilish. umumfilologik metodlar umumfilologik metodlar — bu filologiya sohasida tilni o‘rganishda qo‘llaniladigan metodlar bo‘lib, tilni madaniyat, tarix va jamiyat bilan bog‘liq holda o‘rganishni maqsad qiladi. bu metodlar tilning rivojlanish jarayonlarini, uning tarixini va ijtimoiy o‘zgarishlarni aniqlashga yordam beradi. a) tarixiy metod b) …

3 / 19

omillar bilan aloqasini o‘rganadi. bu metod tilni jamiyatda qanday ishlatilishini, turli ijtimoiy guruhlar orasida tilning qanday farqlanishlarini o‘rganadi. tilni nafaqat grammatik jihatdan, balki uning ijtimoiy rollari nuqtai nazaridan tahlil qiladi. misol: o‘rta yoshdagi va yoshlar orasida ishlatiladigan so‘zlar, jargonlar va ularning ijtimoiy o‘rni. 3. maxsus lingvistik- metodlar tilshunoslikning maxsus sohalarida qo‘llaniladi. bu metodlar tilning har bir elementini chuqurroq o‘rganishga imkon beradi. a) fonologik metod b) morfologik metod c) sintaktik metod d) semantik metod e) pragmatik metod a) fonologik metod fonologik metod tilning tovush tizimini o‘rganishga qaratilgan. bu metodda fonemalar, tovushlarning o‘zgarishlari, tovushlarning strukturalari va ulardagi qonuniyatlar o‘rganiladi. misol: o‘zbek tilidagi "a", "o", "e" tovushlarining talaffuzi va ularning fonetik xususiyatlarini tahlil qilish. b) morfologik metod morfologik metodda so‘z tuzilishi va so‘zning qismlari (morfemalar) o‘rganiladi. bu metodda so‘zlarning grammatik shakllari, ularning morfologik strukturasi va ularning o‘zgarish jarayonlari tahlil qilinadi. misol: o‘zbek tilidagi fe’lning o‘tgan zamon, kelishik va shaxs bo‘yicha o‘zgarishini o‘rganish. c) …

4 / 19

l hayotdagi ishlatilishi, uning maqsadga muvofiqligi va maqsadga erishish uchun qanday ishlatilishi o‘rganiladi. misol: biror kishining "salom" demasdan “xayrli kun" deb salomlashishi pragmatik nuqtai nazardan tahlil qilinadi — bu salomlashishning ijtimoiy maqsadi. xulosa lingvistik metodlar tilni ilmiy va tizimli tarzda o‘rganishga yordam beradi. umumilmiy metodlar orqali tilni umumiy nuqtai nazardan tahlil qilish mumkin bo‘lsa, umumfilologik metodlar tilni madaniyat, tarix va ijtimoiy omillar bilan bog‘laydi. maxsus lingvistik metodlar esa tilning alohida elementlarini — tovushlar, so‘zlar, gaplar, ma'no va kommunikatsiyani chuqurroq o‘rganishga imkon beradi. shu tarzda, har bir metod o‘zining maqsadi va vazifasiga ko‘ra tilni yanada kengroq va to‘liq tushunishga yordam beradi. mavzu yuzasidan savollar. 1. umumilmiy metod nima? a) faqat lingvistika sohasida qo'llaniladigan metod b) boshqa fanlar bilan bog'liq metodlar c) faoliyatni umumiy, bir xil qoidalar asosida tahlil qilish metodlari -d) faqat so'zlarni o'rganishga asoslangan metod 2. umumfilologik metod nima? a) faoliyatni til asosida tahlil qilish b) faqat grammatika va fonologiya …

5 / 19

faqat semantik tahlil qilish image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.png image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "umumilmiy va umumfilologik metodlar.maxsus lingvistik metodlar"

напишите заголовок здесь umumilmiy va umumfilologik metodlar.maxsus lingvistik metodlar. lingvistika lingvistika (tilshunoslik) — tilni o‘rganadigan ilmiy soha bo‘lib, u o‘zida turli metod va usullarni jamlaydi. tildan to‘liqroq va chuqurroq ma'lumot olish uchun lingvistik metodlar qo‘llanadi. lingvistik metodlar ilmiy tadqiqotlar, tilshunoslik ilmida tilni tahlil qilish va uning turli aspektlarini aniqlash uchun zarur vositadir. umumilmiy, umumfilologik va maxsus lingvistik metodlar tilshunoslikda o‘zgacha o‘rin tutadi. 1. umumilmiy metodlar umumilmiy metodlar tilshunoslikda tilni umumiy va tizimli nuqtai nazardan o‘rganishga yordam beradigan usullardir. bu metodlar barcha ilmiy sohalarda qo‘llaniladi va umumiy tadqiqot metodologiyasiga asoslanadi. ularga quyidagilar kiradi: empirik metod...

This file contains 19 pages in PPTX format (14.4 MB). To download "umumilmiy va umumfilologik metodlar.maxsus lingvistik metodlar", click the Telegram button on the left.

Tags: umumilmiy va umumfilologik meto… PPTX 19 pages Free download Telegram