dutor oilasi

PPTX 12 pages 2.1 MB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.1 MB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

powerpoint presentation dutor oilasi dutor juda qadimiy musiqa asbobi uning paydo bo‘lishning tarixiga kelsak- eramizdan avvalgi asrlarga borib taqaladi. dutorlar tut, o‘rik, yong‘oq, archa yog‘ochlaridan yasaladi. dutorlar yasalishi jihatdan ikki qismdan iborat yani, dasta va kosa bo‘lib,bularning birlashtiruvchi qismini esa “bug‘iz “ deb ataladi. dutorlar kosasi o‘yma va qovurg‘achalarning birlashganidan yasalishi mumkin. 1936-1937- yilarda toshkentda o‘zbek musiqa cholg‘ularini takomillashtirish ustaxonasi ochilib, boshqa sozlar qatori nota ilmiga moslashtirilgan yog‘och pardali, kapron torli yangi dutorlar ishlab chiqarila boshladi. hozirgi kunda bu dutorlar malakali o‘qituvchilarimiz tomonidan yosh dutorlarchilarga ijrochilikdan saboq berib kelmoqda. dutorlar oilasi 6-ta: 1. prima 2.sekunda 3. alt 4. tenor 5. bas 6. kontrabas prima-dutorning kichraytirilgan bir turi hisoblanadi. buning qopqog‘i tut o‘rnida archa daraxtidan qilinadi. ipak torlari o‘rniga ichak tor tortiladi. pardalar dastasini o‘yib xromatik holda doimiy o‘rnatilgan. torlari kvarta va unisonga sozlanadi. birinchi oktavadagi “mi va lya “ga sozlanib, notalar skripka kalitida yoziladi. notalar eshitilishiga nisbatdan oktava yuqorida yoziladi. …

2 / 12

uzunligi har hil bo‘lib ishlangan. lya va re ga sozlanib, umumiy ovoz hajmi kichik oktavadagi lya tovushidan ikkinchi oktava re tovushigacha sozlanadi. dutor alt-ikki tor degan ma’noni anglatadi. dutor asrdan-asrga o‘tib, o‘zbek xalqiga madaniy xizmat qilib kelayotgan milliy musiqa cholg‘ularidan biri hisoblanadi. bu cholg‘u faqat o‘zbek xalqining cholg‘usi bo‘lmay, balki bizni qardosh tojik, uyg‘ur, qoraqolpoq, turkman xalqlarining sevimli cholg‘usi hisoblanadi. dutor kvarta-kvinta, oktava va unisonga ham sozlanadi. dutorgao‘xshash cholg‘uni qozoqlarda “do‘mbira“, qirg‘izlarda “qo‘buz deb ataladi. dutorlar to‘qqiz tuzilishga ega: 1.dastasi 2.kosasi 3.asosiy harak 4.shayton harak 5.quloqlari 6.pardalari 7.tiqn ya’ni simni ko‘taruvchi 8.ovoz joyi 9.simlari ya’nilya va mi dutorning kosasi o‘yma va qovurg‘achalarning birlashganidan yasalishi mumkin. “o‘yma dutor“-samarqand, xorazm, tojikistonda va turkmanistonda qo‘llanilib, bir bo‘lak tut yog‘ochidan o‘yib ishlanadi. qovurg‘ali dutor ham tut yog‘ochidan ishlanib, 8-10 santimetr bo‘lak yupqa taxtachadan egib birlashtiriladi. kosa ustiga yopishtiriladigan qopqoq ham tut yog‘ochidan tayyorlanadi. odatda dutor yasaladigan tut yog‘ochi soyada quritiladi. dutorning umumiy uzunligi 1200-1300 …

3 / 12

hi bo‘yichabas kalitida yoziladi, ovoz hajmi katta oktavadagi do dan birinchi oktavadagi solga qadar. bu cholg‘ularda ijrochilarni tayyorlash va tarbiyalashda dotsent a. k.nazarovning xizmatlari kattadir. a.nazarov ushbu sinfni tugatib, hozirgi kunda 1960-yildan buyon ushbu cholg‘udan dars berib kelmoqda. dutor kontrabas-bu chog‘u dutorlar oilasining eng yirik shakli ya’ni bu asbob dutor basdan ancha kattaroq qilib ishlangan variantidir. dutor kontrabasning kosasi katta–katta “qobirg‘acha”lardan iborat,dastasi dutor bas asbobidan uzunroq bo‘ladi, quloqlari esa temir metalldan ishlanib, qattiq tortilib turush vazifasini bajaradi. bu asbobning torlari juda qalin bo‘lib, orkestrda yo‘g‘on bas tovushi bilan farq qiladi. dutor basning kosasiga maxsus tayyorlangan tayoqcha o‘rnatilib o‘tirgan holda ijro etiladi. xulosada shuni aytishim mumkinki, maqolada bevosita musiqaga tegishli bir qator tushuncha ham tilga olingan. xususan, dutorga ta’rif berar ekan, o‘zbekiston san’at va madaniyati yoshlar kelajagida muhim o‘rin tutadi. bizning milliy kuy-qo‘shiqlarimizni shunchalik o‘tkir va sehrli kuchi borki, biz o‘zga yurtlarga borib bemalol yurtimizni milliy kuy–qo‘shiqlarini namoyish eta olamiz va …

4 / 12

jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg

5 / 12

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dutor oilasi"

powerpoint presentation dutor oilasi dutor juda qadimiy musiqa asbobi uning paydo bo‘lishning tarixiga kelsak- eramizdan avvalgi asrlarga borib taqaladi. dutorlar tut, o‘rik, yong‘oq, archa yog‘ochlaridan yasaladi. dutorlar yasalishi jihatdan ikki qismdan iborat yani, dasta va kosa bo‘lib,bularning birlashtiruvchi qismini esa “bug‘iz “ deb ataladi. dutorlar kosasi o‘yma va qovurg‘achalarning birlashganidan yasalishi mumkin. 1936-1937- yilarda toshkentda o‘zbek musiqa cholg‘ularini takomillashtirish ustaxonasi ochilib, boshqa sozlar qatori nota ilmiga moslashtirilgan yog‘och pardali, kapron torli yangi dutorlar ishlab chiqarila boshladi. hozirgi kunda bu dutorlar malakali o‘qituvchilarimiz tomonidan yosh dutorlarchilarga ijrochilikdan saboq berib kelmoqda. dutorlar oilasi 6-ta: 1. prima 2.s...

This file contains 12 pages in PPTX format (2.1 MB). To download "dutor oilasi", click the Telegram button on the left.

Tags: dutor oilasi PPTX 12 pages Free download Telegram