din madaniyat fenomeni. islom dini tarixi va falsafasi

PPTX 11 pages 3.1 MB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.1 MB

File type PPTX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

din madaniyat fenomeni. islom dini tarixi va falsafasi ma’lumki, islom dini markaziy osiyoga vii kirib keldi va viii-ix asrlar davomida xuroson va movarounnahrda keng tarqaldi. islom dini keng tarqala borishi bilan birga, uning falsafiy, tomonlarini ishlab chiqishga e’tibor kuchayib, ix-x asrlarga kelib qur’onga asoslangan maxsus diniy ilmlar shakllana boshladi. bunday ilmlarning shakllanishi natijasida xuroson va movarounnahrdan imom al-buxoriy, hakim at-termiziy, abu iso at-termiziy, abu mansur al-moturidiy, abu mu’in an-nasafiy kabi islom olimlari yetishib chiqdi. shuningdek forobiy, ibn rushd, ibn sino va boshqa mutafakkirlar ham yetishib chiqdiki, ularning sa’y-harakatlari bilan diniy, islomiy ilmlar bilan birga islom falsafasini nazariyasi bo‘lmish kalom ilmi, hadisshunoslik, fiqh kabi fanlar rivoj topdi. islom tadrijan rivoj topar ekanmadaniyati va qarashlari islomdan farqli bo‘lgan xalqlarga islomni tanitish, o‘z dinlarining boshqa dinlardan afzalligini ko‘rsatishda muqaddas kitoblar bilan kifoyalanibgina qolmay, mantiqiy jihatdan isbot qilish hayot-mamot masalasiga aylandi. bu, o‘z navbatida, yangi g‘oya va yo‘llarning paydo bo‘lishiga olib kelishi ravshan edi. …

2 / 11

” atamasi “salm” o‘zagidan olingan bo‘lib, “salom–tinchlik” ma’nosini anglatadi. islom ta’limotining asosiy manbasi muqaddas qur’on kitobi sanaladi. barcha musulmonlar aqiydaviy va fiqxiy masalalarda qur’on ko‘rsatmalariga amal qiladi. qur’oni karim – alloh tarafidan 23 yilga yaqin muddat mobaynida muhammad payg‘ambar(saf)ga oyatma-oyat, surama-sura tarzida nozil qilingan ilohiy kitobdir. islom ilohiyot maktablaridan biri ahl as-sunna va-l-jamoa ta’limotiga ko‘ra, qur’on alloh taoloning so‘zi va uning azaliy ilmidir. o‘zbekiston respublikasi prezidenti shavkat mirziyoev birlashgan millatlar tashkiloti bosh assambleyasining 72-sessiyasida qilgan ma’ruzasida islom dinining ma’rifatparvar din ekaniga barchaning e’tiborni qaratib: “biz butun jahon jamoatchiligiga islom dinining asl insonparvarlik mohiyatini yetkazishni eng muhim vazifa, deb hisoblaymiz. biz muqaddas dinimizni azaliy qadriyatlarimiz mujassamining ifodasi sifatida behad qadrlaymiz. biz muqaddas dinimizni zo‘ravonlik va qon to‘kish bilan bir qatorga qo‘yadiganlarni qat’iy qoralaymiz va ular bilan hech qachon murosa qila olmaymiz. islom dini bizni ezgulik va tinchlikka, asl insoniy fazilatlarni asrab-avaylashga da’vat etadi”, – deya ta’kidlab o’tdi ma’lumki, islom dini markaziy …

3 / 11

aqiydaviy ta’limoti iymon shartlari bilan bog‘liq bo‘lib iymon rukni o‘z ichiga olgan yetti farz doirasida shakllanadi: allohga iymon keltiris farishtalarga iymon keltirish payg‘ambarlarga iymon keltirish muqaddas kitoblarga iymon keltirish oxirat kuniga iymon keltirish qadarning allohdan ekaniga iymon keltirish inson o‘lganidan keyin qayta tirilishiga iymon keltirish ahli sunna va-l-jamoa e’tiqodi aynan ushbu iymon shartlari asosida shakllangan bo‘lib, qolgan barcha oqimlardan ushbu aqiydalarga bo‘lgan munosabatlariga ko‘ra farqlanadilar. mu’taziliylar – islomdagi aqidaviy firqalardan biri bo‘lib, ularning ikkinchi nomi “qadariylar” deb nomlanadi. ularning qadariylar deb nomlanishiga sabab, ular qadarning allohdan ekaniga iymon keltirmaydilar. ahli sunna va-l-jamoadan aqiydaga ko‘ra farqlanuvchi oqimlardan yana biri “shialar” deb ataladi. shialikda imomat masalasi asosiy diniy ruknlardan hisoblanadi. imomat jamiyat manfaatlaridan emas, balki din ruknlaridan kelib chiqadi, deb e’tiqod qilinadi. imomlik (xalifalik) payg‘ambarlik kabi ilohiy mansab hisoblanib, alloh bandalari orasidan payg‘ambarlarini tanlab, ularni gunohlardan saqlagani va ularga ilmi ladun (alloh huzuridan berilgan ilm) bergani kabi xalifalarni ham shunday tanlaydi deyiladi. …

4 / 11

alari qur’oni karim, sunna va kalom ilmi qoidalaridir. moturidiya ta’limoti ash’ariyadan farqli o‘laroq asosan hanafiya mazhabi doirasida shakllangan. bu mazhabga samarqandlik buyuk olim abu mansur al-moturidiy asos solgan va movarounnahrdagi ilohiy maktablar taraqqiyotida burilish nuqtasini belgilab bergan. islom falsafasi fan tilida mantiq va falsafa qoidalariga asoslangan aql va tafakkurning mahsuli o‘laroq, alohida fan sifatida ta’riflanadi. islom dini ta’limoti aql va tafakkurga emas, balki ilohiy ko‘rsatmalarga asoslangan bo‘lgani uchun islom dinining ilk davrlarida faqatgina qur’on va sunna ta’limoti bilan cheklanish shart sanalib, mantiq, falsafa, kalom kabi fanlardan foydalanish qat’iy ravishda taqiqlangan. shu ta’qiqlardan kelib chiqib, kalom ilmini tanqid qilgan mashhur shaxslarning so‘zlaridan iqtiboslar keltiramiz: abu hanifa (imom a’zam): «amr ibn ubaydni xudo ursin, -kalom ilmiga o‘sha eshik ochib berdi.» abu hanifaning bosh shogirdi abu yusuf: «falsafa ilmini o‘rganish, bilish-jaholat. uni bilmaslik ilm». molik ibn anas: «johillardan uzoq yuringiz. ular kim desangiz, ular allohning zoti va sifatlari haqida sukut saqlash o‘rniga o‘tmishda …

5 / 11

gan 7% i shialikka) mansub (2004). sunniylik tarafdorlari, asosan, osiyo va afrikada (pokiston, bangladesh, hindiston, indoneziya, malayziya, xitoy, o'rta osiyo mamlakatlari, afgʻoniston, turkiya, arabiston yarim orol va fors koʻrfazi atrofidagi arab mamlakatlarida, suriya, livan, iordaniya, shim.sharqiy va gʻarbiy afrika mamlakatlarida), bolqon mamlakatlari, kipr va aqshda yashaydi e’tiboringiz uchun raxmat! image2.png image1.jpeg image4.jpeg

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "din madaniyat fenomeni. islom dini tarixi va falsafasi"

din madaniyat fenomeni. islom dini tarixi va falsafasi ma’lumki, islom dini markaziy osiyoga vii kirib keldi va viii-ix asrlar davomida xuroson va movarounnahrda keng tarqaldi. islom dini keng tarqala borishi bilan birga, uning falsafiy, tomonlarini ishlab chiqishga e’tibor kuchayib, ix-x asrlarga kelib qur’onga asoslangan maxsus diniy ilmlar shakllana boshladi. bunday ilmlarning shakllanishi natijasida xuroson va movarounnahrdan imom al-buxoriy, hakim at-termiziy, abu iso at-termiziy, abu mansur al-moturidiy, abu mu’in an-nasafiy kabi islom olimlari yetishib chiqdi. shuningdek forobiy, ibn rushd, ibn sino va boshqa mutafakkirlar ham yetishib chiqdiki, ularning sa’y-harakatlari bilan diniy, islomiy ilmlar bilan birga islom falsafasini nazariyasi bo‘lmish kalom ilmi, hadisshunoslik, fiqh ka...

This file contains 11 pages in PPTX format (3.1 MB). To download "din madaniyat fenomeni. islom dini tarixi va falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: din madaniyat fenomeni. islom d… PPTX 11 pages Free download Telegram