imlo va savodxonlik

DOCX 6 pages 17.1 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 17.1 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

mavzu: imlo va savodxonlik. reja: 1.imloviy savodxonlik 2.imlo lug’ati 3.xulosa til mavjud ekan, so‘z uning libosidir. so’zlayotgan so’zimiz, yozayotgan jumlalarimiz bexatoligi ana shu libos ko‘rkamligini belgilaydi va xato qilmaslik uchun esa imlo qoidalaridan boxabar bo’lish darkor. shu ma'noda leksemalar va so’zlar doirasida imlo qoidalarining ishlab chiqilishi, tilimiz sofligini ta'minlashda o’ziga xos bosqich vazifasini o’tagan va bu boradagi o‘rni va ahamiyati beqiyosdir. yozma savodxonlikka erishgan har bir individ quyidagi ko’nikma va malakalarga ega bo’lmog’i darkor: 1) orfografik savodxonlik; 2) punktuansion savodxonlik; 3) mustaqil fikrlar ketma-ketligida uzilmagan ijodiy matn tuzish savodxonligi; 4) davlat hujjatlaridan xabardorlik darajasidagi savodxonlik. har bir o’quvchiga o’qituvchi tomonidan 1-4 sinflar oralig’ida asosan orfografik hamda nisbatan oddiyroq nisbatga ega ijodiy matn savodxonlik doirasidagi ko’nikmalar berib boriladi, yuqori 5-11 sinflar oralig’ida esa barcha 4 kategoriyalarni o’z ichiga olgan ko’nikma va malakalar berib boriladi. to‘g‘ri yozish qoidalari tilshunos olimlar guruhi tomonidan ishlab chiqiladi, jamoatchilik muhokamasiga havola etiladi va aprobatsiyadan o‘tkaziladi. ushbu …

2 / 6

ilgan. umumiy kesimda kirill yozuviga asoslangan o’zbek yozuvi va lotin yozuviga asoslangan o’zbek alifbosining qo’llanishiga doir farqli holatlar ko’zga tashlanadi. masalan, fe’l so’z turkumining so’zlashuv uslubiga oid – yapti affiksi kel asosiga qo’shilganda kelayapti shaklida yozish me’yoriy holat hisoblansa, lotin grafikasiga asoslangan imloviy qoidalarga asosan transliterativ kel(a)yapti eshitilsa-da, kelyapti shaklida yozilishi me’yoriy holat sifatida belgilangan. ayni shu kabi orfografik qoidalardagi o’zgarishlarni –dan affiksi orqali hosil qilinadigan takroriy so’zlarning ni qo’llash bilan bog’liq holatda ham kuzatish mumkin. ya’ni: toshdan-toshga – toshdan toshga va hokazo. umumiy o’rta ta’lim maktablarining 5-9-sinflar kesimida «o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalari»dan samarali foydalanishni, kundalik qo’llanmaga aylantirish o’zining ijobiy natijasini ko’rsatmasdan qolmaydi. yozma nutqda birinchi navbatda uzviylik, davomiylik zarur va har bir so‘z jumlaning oldingisini to‘ldirib borishi, unga aloqador bo‘lishi lozim. bir biriga bog‘lanmagan fikrlar esa matnni o‘qiyotgan kishini chalg‘itadi51. og‘zaki matn bilan yozma matnning orasida juda katta farq bor. so‘zlashuv nisbatan ma’lum darajada oson va qulay hisoblanib, …

3 / 6

q ustunlik qiladi. bu — tabiiy. ularga qo‘yib bersak, ko‘pincha biror mavzuni muhokama qilish jarayonida yozib berishdan ko‘ra gapirishni afzal ko‘rishadi. ammo bu o‘quvchilarning o‘z fikr-mulohazalarini ta’sirli jumlalar bilan ifodalashiga imkoniyat bermaydi. shu bois, o‘qituvchi biror asar yoki mavzu haqida, albatta, o‘quvchiga yozma vazifa berishi kerak. yozma nutqning ustunligi ko‘proq. o‘quvchi o‘z fikrini bayon etishda so‘zlarni tanlab-saralab, ma’nosini tushunib ishlatadi. xuddi shu holat bugun o‘quvchilarda susayib boryapti nazarimda. o‘quvchida og‘zaki nutq madaniyatini shakllantirish uchun avval yozdirib, keyin unga hikoya qilib berishni mashq qildirishimiz maqsadga muvofiqdir.o‘quvchilarning og‘zaki va yozma savodxonligini uyg‘un ravishda oshirish maqsadida qiziqarli o‘quv materiallari, didaktik o‘yinlar, muammoli vaziyat va bahs munozaralar bilan birga, to‘g‘ri yozishga o‘rgatuvchi turli xil qiziqarli mashqlardan foydalanish maqsadga muvofiq. shu ma’noda, ta’lim sohasi o‘qituvchidan doimiy izlanishni ijodkorlikni talab etadi. o‘quvchi kichik hajmli matnlarni yaxshi o‘zlashtirib olishi uchun, unda matnni yaxshilab o‘qish, mazmunida nimaga ishora qilinayotganini tushunish ko‘nikmasini shakllantirish lozim.matnlar o‘quvchilarning yozma nutq faoliyatini rivojlantirish, …

4 / 6

i mashqlar; – matnga oid savollarga yozma javob berish, matnga yozma savollar tuzish, hikoyaga reja tuzish, qisqacha bayon qilish, nuqtalar o‘rniga kerakli so‘zlarni qo‘yish kabilar. orfografik malakalarni o‘rgatish o‘qitishning asosiy tarkibiy qismi hisoblanadi va umumta’lim maktablarida yozuvni o‘rgatishning maqsadi hisoblanadi. tilga oid yozma bajariladigan leksik mashqlar so‘zlarni — qo‘shimchalar, o‘zakni to‘g‘ri yozishni o‘rqatishga xizmat qiladi. bunda: -so‘zlarni tahlil qilish mashqi; -so‘zlarni turli xil so‘z yasovchi qo‘shimchalar orqali guruhlarga ajratish mashqi; -xatolarni topish va to‘g‘ri yozish mashqi; -so‘z yasash mashqlaridan foydalanish mumkin. shuni ham alohida ta’kidlash joizki, yozma nutq savodxonlik darajasining katta bir omilidir. chunki yozma nutqda grammatik, stilistik, imloviy xatolarga yo‘l qo‘ymaslik talab etiladi. odam qanchalik ko‘p yozsa, uning husnixati ham shunchalik chiroyli bo‘lishi ma’lum. shuning uchun boshlang‘ich sinflarda birgina harfni o‘qituvchilar qayta-qayta yozdirishadi. bundan maqsad esa — o‘quvchining husnixati chiroyli bo‘lishiga erishish va savodxonligini oshirishdir. bu esa, o‘z navbatida, bilim sifatiga ta’sir etuvchi ikki omilning uyg‘unlikdagi yutug‘i hisoblanadi.imlo haqida …

5 / 6

adida vazirlar mahkamasi qaror qiladi: 1. o'zbek tilining asosiy imlo qoidalari tasdiqlansin (ilova qilinadi). 2. respublika vazirliklari, idoralari, mahalliy hokimiyat va boshqaruv idoralari, ommaviy axborot vositalari lotin yozuviga asoslangan o'zbek alifbosidagi barcha turdagi yozishmalarda, matbuotda, ish yuritishda ushbu qoidalarni joriy qilish yuzasidan tegishli tadbirlarni ishlab chiqsinlar va amalga oshirsinlar. 3. o'zbekiston respublikasi fanlar akademiyasi, oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi, xalq ta'limi vazirligi, davlat matbuot qo'mitasi uch oy muddat ichida maktablar uchun qo'llanma sifatida o'zbek tilining imlo lug'atini, kishi ismlari va joy nomlari lug'atlarini tayyorlasinlar va nashr etish choralarini ko'rsinlar. 4. mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish vazirlar mahkamasining ta'lim va fan hamda ijtimoiy masalalar va madaniyat bo'limlariga yuklansin. vazirlar mahkamasining raisi i. karimov xulosa qiladigan bo‘lsak, har birimiz davlat tiliga bo‘lgan eʼtiborni mustaqillikka bo‘lgan eʼtibor deb, davlat tiliga ehtirom va sadoqatni ona vatanga ehtirom va sadoqat deb bilishimiz, shunday qarashni hayotimiz qoidasiga aylantirishimiz lozimligini butun vujudimiz bilan his etishimiz lozim. …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "imlo va savodxonlik"

mavzu: imlo va savodxonlik. reja: 1.imloviy savodxonlik 2.imlo lug’ati 3.xulosa til mavjud ekan, so‘z uning libosidir. so’zlayotgan so’zimiz, yozayotgan jumlalarimiz bexatoligi ana shu libos ko‘rkamligini belgilaydi va xato qilmaslik uchun esa imlo qoidalaridan boxabar bo’lish darkor. shu ma'noda leksemalar va so’zlar doirasida imlo qoidalarining ishlab chiqilishi, tilimiz sofligini ta'minlashda o’ziga xos bosqich vazifasini o’tagan va bu boradagi o‘rni va ahamiyati beqiyosdir. yozma savodxonlikka erishgan har bir individ quyidagi ko’nikma va malakalarga ega bo’lmog’i darkor: 1) orfografik savodxonlik; 2) punktuansion savodxonlik; 3) mustaqil fikrlar ketma-ketligida uzilmagan ijodiy matn tuzish savodxonligi; 4) davlat hujjatlaridan xabardorlik darajasidagi savodxonlik. har bir o’quvchiga o...

This file contains 6 pages in DOCX format (17.1 KB). To download "imlo va savodxonlik", click the Telegram button on the left.

Tags: imlo va savodxonlik DOCX 6 pages Free download Telegram