tuberkulyoz kasalligi va oitsni birgalikda kechishi, klinika, diagnostikasi va davosi

DOC 26 стр. 6,0 МБ Бесплатная загрузка

26 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 6,0 МБ

Тип файла DOC

Страницы 26

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 26

20-amaliy mashg‘ulot. oiv-tv. tuberkulyoz kasalligi va oitsni birgalikda kechishi, klinika, diagnostikasi va davosi. epidemiya tarixi. orttirilgan immunitet tanqisligi sindromining birinchi hollari aqshda qayd qilingan. 1981 yilda los-anjelos va nyu-yorkdagi erkaklar bilan jinsiy aloqa qiluvchi erkaklarda 5 pnevmotsistali pnevmoniya va 26 kaposhi sarkomasi hollari aniqlandi. keyinroq esa oits hollari har ikki jinsga mansub bo‘lgan iogmiqlar va gemofiliya bilan og‘riganlar orasida qon qayta quyilganidan so‘ng qayd qilindi. tadqiqotlar o‘tkazilganidan so‘ng kasallikning sababchisi qon orqali va jinsiy yo‘l bilan yuquvchi infeksiya ekanligi aniqlandi. 1983 yilda ikki tadqiqotchi (l. montane va r. gallo) tomonidan bir-biridan mustaqil ravishda odam immunitet tanqisligi virusi birinchi marta ajratib olindi. uzoq vaqt davomida butun dunyo ilmiy doiralari orasida olimlarning qaysi biri birinchi bo‘lib virusni topganligi to‘g‘risida bahslar davom etdi va nihoyat, 2008 yilda bunday sharaf lyuk montanega tegishli ekanligi tan olindi. buning uchun montene nobel mukofotiga sazovor bo‘ldi. 1985 yilda oiv infeksiyasini immunoferment taxlil yordamida diagnostika qilishning sezgir usuli …

2 / 26

masida mavjudligi genetik ma’lumotlarni dnkdan rnkga emas, balki rnkdan dnkga teskari yo‘naltirilishini ta’minlaydi. bugungi kunda virusning 2ta antigen varianti ma’lum – oiv-1 va oiv-2. oiv-1 odam uchun eng patogenidir. o‘zbekiston respublikasida oiv-1 aylanib yuribdi. 1-rasm.oiv virusi tuzilmasining chizma tasviri oivning etuk virioni – bu diametri 100 nm atrofida bo‘lgan hamda o‘zak va qobiqdan tashkil topgan sharsimon zarrachadir. oiv genomi uch asosiy tuzilmaviy genlardan tashkil topgan. virusning ko‘payishi faqat muayyan bir hujayralar bilan bog‘liq. virus sirtida sd4+retseptorlari bo‘lgan hujayralar ichiga faol ravishda kira oladi deb hisoblanadi.mazkur retseptor nerv to‘qimalarining nospetsifik elementlariga tegishli va asosan qon, limfa va to‘qima suyuqliklarida aylanib yuruvchi hujayralardan tashkil topgan. virusning to‘liq hayotiy sikli ancha tez amalga oshadi, bor yo‘g‘i 1-2 sutkada kuniga 1 mlrd.gacha virus zarrachalari shakllanadi, shuning uchun uzoq vaqt davomida organizmda oivning yangi virionlari ancha miqdorda to‘planib qolishi mumkin. virusning o‘zgaruvchanligi natijasida ko‘pchilik xarakteristikalari bo‘yicha, shu jumladan turli retroviruslarga qarshi agentlarga turg‘unligi va ta’sirchanligi …

3 / 26

ganizmida virus differensiyalangan hujayralarning turli tiplariga kirib boradi: birinchi navbatda sd4+ limfotsitlari (t-xelperlar), monotsitlar va makrofaglar, o‘pka alveolalari makrofaglari, langergans hujayralari, limfa tugunlarining follikulyar dendrit hujaylari, oligodendrogliya hujayralari va miya astrotsitlari, ichakning epiteliyali hujayralari, bachadon bo‘yni va boshqalarga kirib boradi. oiv patogenezi virusning hayotiy siklidan boshlanadi (2a–2e rasmlar). 2a-rasm. odam immunitet tanqisligi virusining tuzilmasi 2b-rasm. oivning hujayraga o‘rnashib olishining birinchi bosqichi – qo‘shilish. 2v-rasm. oivning hujayraga o‘rnashib olishining ikkinchi bosqichi – transkripsiya. 2g-rasm. oivning hujayraga o‘rnashib olishining uchinchi bosqichi – integratsiya. 2d-rasm. oivning hujayraga o‘rnashib olishining to‘rtinchi bosqichi – replikatsiya 2e-rasm. oivning hujayraga o‘rnashib olishining beshinchi bosqichi – ajralib chiqish oivning hayotiy sikli odam immunitet tanqisligi virusining hayotiy siklini zararlanish jarayonining ikki turli fazalari doirasida ko‘rib chiqish mumkin. ancha qisqa bo‘lgan boshlang‘ich davri virusning o‘rnashib olishi, revertazasi, hujayra yadrosiga kirib borishi va provirusni shakllantirish bilan dnk molekulasiga integratsiyasi bilan xarakterlanadi. ikkinchi faza virus va hujayra oqsillari boshqa virusli oqsillar hamda …

4 / 26

idni ikkinchisi bilan almashtirilishi hamda yangi nukleotidlarning qo‘shilishi yoki tushirib qolishi ancha ko‘p uchraydigan hodisadir. bu esa virus oqsili tuzilmasini o‘zgartirish uchun etarlidir. bundan tashqari, bir hujayrada qo‘zg‘atuvchining ikki varianti paydo bo‘lganida ular o‘zaro genetik materiallar bilan almashinishi va virusning rekombinant shakllarni hosil qilishi mumkin. ular esa o‘z navbatida virusning o‘zgaruvchan bo‘lishiga ko‘maklashadi. virusning faol replikatsiya sikli yuz bergan zararlangan hujayra to‘g‘ridan-to‘g‘ri destruksiya va sitolizga uchraydi. sitonekroz deb ataluvchi ushbu jarayon oivning sitopatogen ta’sirining asosiy fenomenlaridan biridir. oiv bilan zararlanishda immunitet tanqisligi patogenezining asosiy bo‘g‘ini gumoral va hujayralar immunitet javobi zanjiridagi asosiy bo‘g‘in bo‘lib xizmat qiluvchi t-xelperlarning shikastlanishidir. immunitet tanqisligi patogenezida sxematik ravishda ikki bosqichni ajratish mumkin: 1. sd4+hujayralar miqdorining asta-sekin kamayib borishi – klinik jihatdan kasallikning latent davriga mos keladi; 2. sd4+hujayralar miqdorining halokatli kamayib ketishi – klinik jihatdan kasallikning yaqqol ifodalangan bosiqichiga mos keladi. kasallikning juda tez zo‘rayib ketishga o‘tishi sd8+ hujayralar – t-supressorlarning sitolitik faolligining pasayib ketishi …

5 / 26

ogiyasi butun dunyoda oiv-infeksiyasi pandemiyasi ko‘lamlarining ortib borishi, bugungi kungacha uning maxsus profilaktikasi vositalarining yo‘qligi, davolashning qimmatligi va kasallikning ijtimoiy iqtisodiy oqibatlari mazkur kasallikni insoniyatning butun dunyo miqyosidagi eng dolzarb muammolari qatoriga kiritilishiga to‘liq asos bo‘ladi. yuneydsning baholashiga ko‘ra, dunyoda 60 milliondan ortiq odamga oiv-infeksiyasi yuqqan. bulardan 25 million odam vafot etdi va 33 millondan ortiq odam (3 milliondan ortiq bolalar) bugungi kunda oiv-infeksiyasi bilan yashamoqda. mdh mamlakatlari orasida oiv tarqalganligining eng yuqori darajasi rossiya va ukrainada kuzatilmoqda. bu oiv yuqish xavfi yuqori bo‘lgan guruhlar – giyohvand moddalarni tomir orqali qabul qiluvchi shaxslar, erkak bilan erkak o‘rtasidagi jinsiy aloqa qiluvchilar, rag‘batlantirish evaziga intim xizmat ko‘rsatuvchi ayollar, qamalganlar va migrantlar orasida oiv infeksiyasining keng tarqalganligi bilan bog‘liq. mdh mamlakatlari orasida har 100 000 aholi orasida oiv infeksiyasining tarqalganligini taqqoslaydigan bo‘lsak, yaqin horijdagi mamlakatlarga nisbatan o‘zbekistonda vaziyat nisbatan yaxshi. rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, 2007 yil 1 yanvar holatiga rossiyada har 100 000 aholi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 26 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tuberkulyoz kasalligi va oitsni birgalikda kechishi, klinika, diagnostikasi va davosi"

20-amaliy mashg‘ulot. oiv-tv. tuberkulyoz kasalligi va oitsni birgalikda kechishi, klinika, diagnostikasi va davosi. epidemiya tarixi. orttirilgan immunitet tanqisligi sindromining birinchi hollari aqshda qayd qilingan. 1981 yilda los-anjelos va nyu-yorkdagi erkaklar bilan jinsiy aloqa qiluvchi erkaklarda 5 pnevmotsistali pnevmoniya va 26 kaposhi sarkomasi hollari aniqlandi. keyinroq esa oits hollari har ikki jinsga mansub bo‘lgan iogmiqlar va gemofiliya bilan og‘riganlar orasida qon qayta quyilganidan so‘ng qayd qilindi. tadqiqotlar o‘tkazilganidan so‘ng kasallikning sababchisi qon orqali va jinsiy yo‘l bilan yuquvchi infeksiya ekanligi aniqlandi. 1983 yilda ikki tadqiqotchi (l. montane va r. gallo) tomonidan bir-biridan mustaqil ravishda odam immunitet tanqisligi virusi birinchi marta aj...

Этот файл содержит 26 стр. в формате DOC (6,0 МБ). Чтобы скачать "tuberkulyoz kasalligi va oitsni birgalikda kechishi, klinika, diagnostikasi va davosi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tuberkulyoz kasalligi va oitsni… DOC 26 стр. Бесплатная загрузка Telegram