gerontopsixo logiya

PPTX 14 pages 412.0 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 412.0 KB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

gerontopsixo- logiya gerontopsixo- logiya psixolog olimlarning keksayish davri haqidagi falsafiy fikrlari.keksalik davrining o’ziga xos xususiyatlari. biologik keksayish davridagi shaxs psixologiyasi. keksalik davridagi shaxsning psixologik hususiyatlari. gerontopsixologiya (yun. geron —qari, keksa va psixologiya) —gerontologiya va yosh psixologiyasi sohasi. umumiy psixologiya vositalari hamda usullaridan foydalanib, keksalar ruhiyati va feʼlining oʻziga xos xususiyatlarini oʻrganadi. garchi olimlar kishilarda keksayish tufayli paydo boʻladigan ruhiy xususiyat va oʻzgarishlarga avvaldan qiziqib kelsalarda, gerontopsixologiya alohida fan sohasi sifatida 20-asrning 2-yarmidagina shakllana boshladi. uning vujudga kelishiga ijtimoiy omillar: keksalar sonining koʻpayishi, ularning ish layoqati va turmush sharoiti masalalari sabab boʻldi. gerontopsixologiya kari kishilardagi umumfiziologik va psixofizik xususiyatlar bilan ularning hatti-harakatlari, feʼlining psixologik xususiyatlari oʻrtasidagi aloqadorlikni, shaxs faoliyati va b. omillar bilan bogʻliq oʻzgarishlarni oʻrganadi. gerontopsixologiyaning umumiy vazifasi —kishilarning qariganda ham bardam, tetik yashashiga yordam beradigan vositalarni izlab topishdir. amerikalik v.shevchuk mazkur yoshdagi odamlarning ijtimoiy faoliyatda qatnashishi xususiyatini tekshirib 65 yoshlilarning 24,1 foizi 70 yoshlilarning 17,4 foizi, 75 yoshlarning 7,7 …

2 / 14

li ichiga tez yoyilishiga qaramay, uning izdoshlari birdaniga ko‘paymadi. xx asrning 30-yillaridan boshlab keksalik davriga oid tibbiy-biologik tadqiqotlarning ko‘payishi, shuningdek, inson kamolotiga shaxs sifatida yondashishning paydo bo‘lishi psixogerontologiyaning rivojlanishiga birmuncha ta’sir ko‘rsatdi. ana shu tariqa keksayishga tibbiy, ijtimoiy jihatdan yondashish bilan bir qatorda psixologik jabha jihatidan yondashish ham vujudga keldi va psixogerontologiyaning tadqiqot sohasi kengayib bordi, shu soha bo‘yicha ingliz tilida maxsus jurnallar chiqa boshladi. ilmiy izlanishlarning aksariyati keksayish davridagi odamlar shaxsining xususiyatlari, diqqati, xotirasi, tafakkuri, aql-zakovatiga bag‘ishlangan bo‘lib, boshqa psixik holatlar, jarayonlar juda kam tadqiq qilingan. hozir keksayish psixologiyasi ham gerontologiyaga, ham ongogenez psixologiyasi sohasiga taalluqli degan ikki xil ilmiy nazariya mavjud, vaholanki, ular o‘zaro bog‘liq bo‘lib, bir-birini doimo ilmiy axborot va ma’lumotlar bilan boyitib turadi. gerontologiya — grekcha so‘z bo‘lib, keksayishning, keksalikning kelib chiqishi demakdir. geriatriya so‘zi keksaygan inson shaxsini davolashni bildiradi. involyusiya tushunchasi evolyusiyaning teskarisi bo‘lib, o‘sishdan orqaga qaytishni ifodalaydi. gerogigiena — keksaygan odamning salomatligini saqlash va …

3 / 14

r . hayot motivatsiyasini o’zgartirish imkonsiz emas qarilikni tezlashtiruvchi omillarga noto‘g‘ri ovqatlanish, chekish, spirtli ichimliklarni suiiste’mol qilish, giyohvand moddalarni qabul qilish va boshqalar kiradi. semizlik, qon tomirlar aterosklerozi bilan bog‘liq bo‘lgan yurak qon — tomir xastaliklari, nafas olishni buzilishi bilan kechadigan va endokrin kasalliklari hamda organizmida surunkali intoksikatsiya mavjud bo‘lgan shaxslar erta qariydilar. statistik ma’lumotlarga ko‘ra, 75 % keksa odamlar noto‘g‘ri, ularning 20 % ortig‘i meyoridan ortiq taom iste’mol qiladilar. bu ularni taomnomasida yuqori darajada yog‘ saqlagan go‘sht va unli mahsulotlar, shirinliklar hamda pishiriqlar ko‘p miqdorda bo‘lib, sut va baliq maxsulotlari hamda meva — sabzavotlar esa yetarlicha emasligidan dalolat beradi. psixogerontologiya fanida gerontogenezning evolyusion omillari qatoriga i.v.davidovskiy nasliy, ekologik, biologik, ijtimoiy alomatlarni kiritadi. d.bromley insonning qidirish sikli uchta bosqichdan iborat bo‘lishini ta’kidlaydi: 1) “ishdan, xizmatdan uzoqlashish” (iste’fo) — 66-70 yosh; 2) keksalik (70 va undan katta yosh), 3) munkillagan keksalik (hasta keksalik va o‘lim) — maksimum 110 yosh. shu bilan …

4 / 14

azdi va inson keksayishi bilan retseptor apparatining optik funksiyasi zaiflashadi, ko‘ruv sezgasi va idrokini xiralashtiradi. ko‘zning rangni sezishi yoshi ulg‘ayishi bilan o‘zgarib boradi, hatto, rangni ajratish qobiliyati sezilarli darajada pasayadi. shuni alohida ta’kidlash kerakki, rang ajratish, spektr nurlarining yoyilishi ibn sino tomonidan tushuntirib berilgan, fan olamida esa bu kashfiyot gel’mgolsga qiyos beriladi. nafaqa yoshiga to‘lgan kishilarning ishni davom ettirish islash va ulardan foydalanish ehtiyoji tibbiyot va ruhiyat ilmi oldiga bir qancha talablar qo‘yadi. bu talablar m.d.aleksandrova va uning shogirdlari ta’kiddaganidek, 60 yoshdan oshgan odamlarning somatik jihatliligi ularning ishlab chiqarishda qatnashishiga qanchalik imkon berishini, insonning ruhiy salomatligi ishlashda qay darajada yordamlashishini, sog‘lom keksa odamning psixofiziologik funksiyalari, psixik jarayonlari, shaxsiy xususiyat- lari va kasb-korlik uchun zarur talablarga mos kelish-kelmasligini aniqlashdan iboratdir. shularning so‘nggi qismini tadqiq qilish bevosita psixologlarning zimmasida bo‘lib, yosh ulg‘ayib borishiga qarab fiziologik funksiyalarning o‘zgarishi psixometriya ma’lumotlariga tayanib muayyan usulda o‘rganilishi lozim. bu usulda bir qancha elat, jamoa hududning xuddi …

5 / 14

obig‘ining peshona qismida yaqqol ko‘rinadi va etuk yoshdagi odamlarga qaraganda 3—4 ta yo‘l qisqaradi; g) miyaning zichligi ortadi. mikroskopiyaning natijalariga binoan: 1) nerv hujayra- larining umumiy miqdori kamayadi, bu o‘zgarish qobig‘ining iii-v zonalarida aniq bilinadi. 2) purkine hujayralarining mikdori keskin kamayadi, hujayralarning yo‘qolishi etuk kyshilart nisbatan 25 % ko‘p bo‘ladi; 3) nerv hujayralari ajinlashadi: yadro esa noto‘g‘ri ko‘rinishga ega bo‘la boshlaydi; 4) nerv tolalari yo‘g‘on- lashadi; 5) xabar olib boruvchi yo‘lda mielin tolalarining miqdori ozayadi. keksayish davri 61 yoshdan 74 yoshgacha bo`lgan davrni o`z ichiga oladi. bu yoshdagi kishilar shaxslararo munosabatlarda boshqa yoshdagi kishilardan ajralib turadi. ularni shartli ravishda ikki guruhga bo`lish mumkin: 1) mutlaqo istefoga chiqqan, ijtimoiy faol bo`lmagan erkak va ayollar; 2) nafaqaga chiqqan erkak va ayollar, lekin ijtimoiy hayotning turli sohalarida faoliyat ko`rsatayotgan keksalar. image1.png image3.png image7.jpeg image5.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gerontopsixo logiya"

gerontopsixo- logiya gerontopsixo- logiya psixolog olimlarning keksayish davri haqidagi falsafiy fikrlari.keksalik davrining o’ziga xos xususiyatlari. biologik keksayish davridagi shaxs psixologiyasi. keksalik davridagi shaxsning psixologik hususiyatlari. gerontopsixologiya (yun. geron —qari, keksa va psixologiya) —gerontologiya va yosh psixologiyasi sohasi. umumiy psixologiya vositalari hamda usullaridan foydalanib, keksalar ruhiyati va feʼlining oʻziga xos xususiyatlarini oʻrganadi. garchi olimlar kishilarda keksayish tufayli paydo boʻladigan ruhiy xususiyat va oʻzgarishlarga avvaldan qiziqib kelsalarda, gerontopsixologiya alohida fan sohasi sifatida 20-asrning 2-yarmidagina shakllana boshladi. uning vujudga kelishiga ijtimoiy omillar: keksalar sonining koʻpayishi, ularning ish layoqati ...

This file contains 14 pages in PPTX format (412.0 KB). To download "gerontopsixo logiya", click the Telegram button on the left.

Tags: gerontopsixo logiya PPTX 14 pages Free download Telegram