koʻchirma gap va muallif gapi

PPTX 11 pages 1.6 MB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPTX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

prezentatsiya powerpoint koʻchirma gap va muallif gapi koʻchirma gap — ogʻzaki va yozma nutqda leksik va grammatik xususiyatlari oʻzgartirilmay, aynan oʻzicha berilgan oʻzganing gapi. koʻchirma gapda oʻzga gapining asosiy mazmuni aks etadi, muallif gapida esa koʻchirma gap kimga tegishli ekanligi, unga xos xususiyat, qanday maqsad va tarzda aytilgani va boshqa qoʻshimcha tavsifiy maʼlumotlar beriladi. koʻchirma gap muallif gapidan avval („kuch haqiqatda“, — dedi sohibqiron), uning oʻrtasida (sunboʻla sapchib oʻrnidan turdi-da: „hayriyat, tushim ekan“, — dedi hansirab) yoki undan keyin (otam gapni shartta kesdilar: „bugoʻngi ishni ertaga qoʻyma“) keladi. koʻchirma gap muallif gapidan tinish belgilari yordamida ajratiladi. koʻchirma gap badiiy asarda nutqning taʼsirchanligi, ifodaliligini oshiradi, asar qahramoni xususiyatlarini ochishga xizmat qiladi. oʻzganing gapi har doim aynan, koʻchirma gap tarzida berilavermaydi (qarang oʻzlashtirma gap) lisoniy struktura jihatidan qo’shma gapning sodda gapdan farqi ma‘lum darajada ravshan. aniqrog’i, sodda gapda shakllangan kesim bitta bo’lsa, qo’shma gapda u birdan ortiq bo’ladi va birdan ortiq sodda …

2 / 11

grammatik taqoza etuvchilik hamda intonatsion yaxlitlik kabilar ham bu sintaktik qurilmalarning qo’shma gapligini ta‘minlaydi. bizning imlo va punktuatsiya qoidalarimiz rus tili imlosi va punktuatsiyasi asosida ishlab chiqilgan. baʼzi hollarda biryoʻla koʻchirib qoʻya qolamiz. doʻppini yechib, sal oʻylab koʻrmaymiz. bunaqa oʻrinlarda “toʻxta, nega oʻzbekchada ham aynan shunday boʻlishi kerak, axir aynan olishim, ergashib ketaverishim shartmas-ku!” degan mulohaza juda-juda zarur. muallif gapi koʻchirma gapdan keyin kelgan oʻrinlarda qoʻshtirnoqdan soʻng tire qoʻyishga odatlanganmiz. juda koʻp kitoblarda, darsliklarda shunday. shu tire nega kerak? oʻzi koʻchirma gapligi shundoq ham bilinib turibdi-ku. qoʻshtirnoq qoʻyilgan-ku? yana bitta belgini ortiqcha kiritish nima zarur? solishtiring: “sizga bir ogʻiz gapim bor edi”, – dedim. 🤔 “sizga bir ogʻiz gapim bor edi”, dedim. ✅ oʻzbek tilida ham bir qator nashrlar koʻchirma gap qoʻshtirnogʻidan keyin tire ishlatmaydi. men ham tahrir va korrekturada shu usulni qoʻllayman. biroq buni boshqa muharrir va musahhihlarga tushuntirish qiyin kechyapti. “ona tili” darsliklarida ham oldin shunday ketgan degan …

3 / 11

idan so‘ng kelsa, undan oldin ikki nuqta qo‘yiladi va ko‘chirma gapdan so‘ng tire qo‘yiladi yoki qo‘shtirnoqqa olinadi. 2.agar ko‘chirma gap muallif gapidan oldin kelsa, ko‘chirma gapdan keyin vergul hamda tire qo‘yiladi va muallif gapi kichik harf bilan boshlanadi. gapning mazmuniga ko‘ra ko‘chirma gapdan so‘ng nuqta, so‘roq belgisi yoki undov belgisi bo‘lishi mumkin, bunda: muallif gapidan so‘ng kelgan ko‘chirma gaplarda so‘roq yoki undov belgilari qo‘shtirnoq ichiga olinadi va qo‘shtirnoqdan so‘ng hech qanday tinish belgisi qo‘yilmaydi; muallif gapidan oldin kelgan ko‘chirma gaplarda so‘roq yoki undov belgisi qo‘shtirnoq ichiga olinib, undan keyin tire qo‘yiladi, so‘ngra esa muallif gapi kichik harf bilan boshlanadi. muallif gapining ko‘chirma gap orasida kelishi: “bu kishi, -dedi ro‘zimat, - bizga har tomondan ustod bo‘lib qoldilar”. “bu narsani men ham ko‘rganman, - dedi siddiqjon, - haqiqatdan ham yo‘l bo‘yida ba’zi g‘o‘zalar shoxlaydi”. “mening ikkita tanishim bor, bir-birini teng ko‘radi, - dedi ibrohimov, - bir-biriga juda munosib...”. agar ko‘chirma gapning uzilib …

4 / 11

$ng. 2- topshiriq. do‘stlar diydoridan ortiq quvonch, firog‘idan ortiqroq g‘am yo‘q (rudakiy) gapini ko‘chirma gapli qo‘shma gapga aylantiring. tinish belgilarini tushuntiring. g\n t muallif gapi ko‘chirma gapdan keyin, uning o‘rtasida yoki ko‘chirma gap muallif gapining o‘rtasida kelsa, tinish belgilari quyidagicha ishlatiladi: m iso11ar: 1. «aqlli kishi sabr etar har nafas», —deydi sa’diy sheroziy. 2. «jaholat —o4im, —deb aytadi nosirxisrav, — bilim esa tiriklikdir». 3. alisher navoiy: «oz-oz (frganib dono ochig, qatra-qatra yig4lib daryo ochig», —deb aytgan edi. e’tiboringiz uchun tashakkur! image2.jpeg image3.jpeg image4.png /docprops/thumbnail.jpeg$

5 / 11

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "koʻchirma gap va muallif gapi"

prezentatsiya powerpoint koʻchirma gap va muallif gapi koʻchirma gap — ogʻzaki va yozma nutqda leksik va grammatik xususiyatlari oʻzgartirilmay, aynan oʻzicha berilgan oʻzganing gapi. koʻchirma gapda oʻzga gapining asosiy mazmuni aks etadi, muallif gapida esa koʻchirma gap kimga tegishli ekanligi, unga xos xususiyat, qanday maqsad va tarzda aytilgani va boshqa qoʻshimcha tavsifiy maʼlumotlar beriladi. koʻchirma gap muallif gapidan avval („kuch haqiqatda“, — dedi sohibqiron), uning oʻrtasida (sunboʻla sapchib oʻrnidan turdi-da: „hayriyat, tushim ekan“, — dedi hansirab) yoki undan keyin (otam gapni shartta kesdilar: „bugoʻngi ishni ertaga qoʻyma“) keladi. koʻchirma gap muallif gapidan tinish belgilari yordamida ajratiladi. koʻchirma gap badiiy asarda nutqning taʼsirchanligi, ifodaliligini os...

This file contains 11 pages in PPTX format (1.6 MB). To download "koʻchirma gap va muallif gapi", click the Telegram button on the left.

Tags: koʻchirma gap va muallif gapi PPTX 11 pages Free download Telegram