hissoyat haqida ma'lumotlar

DOC 11 стр. 120,0 КБ Бесплатная загрузка

11 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 120,0 КБ

Тип файла DOC

Страницы 11

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 11

mavzu- № 6. xissiyot-iroda va mayl doirasi,patologiyasi va sindromlari. kayfiyat buzilishlari. depressiya. xavotirli xolatlar. depressiya xolatlarning nozologiyasi va og'irligini qiyosiy tashxis hissiyot doirasining buzilishi hissiyot deb, tashqi olamdagi narsa va xodisalarga nisbatan bo'lgan munosabatlarimizning va bulardan hosil bo'lgan ichki kechinmalarimizning aks ettirilishini tushunamiz. barcha ruhiy jarayonlar xissiyot reaktsiyalari bilan kechadi, chunki ularsiz bilish faoliyati bo'lishi mumkim emas. hissiyot bilish faoliyatining barcha bosqichlarida ishtirok etadi (sezish, idrok qilish, fikrlash) va ularni salbiy yoki ijobiy xissiyotlarga ajratadi. kayfiyatni belgilovchi hissiyotning tarkibiga atrofdagi borliq, ichki muhit va inson holati ta'sir etadi. ruhiy xayotda bosh miyaning funktsional xissiyot holatini ko'taruvchi omil hisoblanib, inson faoliyatini rag'batlantirishda katta o'rin egallaydi. ruhiy faoliyatda xissiyotning ahamiyatini ch. darvin ishonarli darajada ta'riflab bergan. ch. darvinning «hayvon va odamlardagi sezgi» deb nomlangan asari chop etilgan edi. darvin fikriga ko'ra hissiyot faoliyatga tayyorgarlikda katta ahamiyat kasb etadi. himoya yoki hamlaga tayyorlanib turgan odam va xayvon ma'lum bir holatni egallaydi: bunda u …

2 / 11

i xissiyotning kelib chiqishida limbik tizim (vistseralliya), ya'ni gipotalamus hamda retikulyar formatsiyaning bosh miya po'stloq-po'stloq osti tuzilmalari faoliyatida birlamchi o'rin egallashini ko'rsatib beradi. gipotalamusning qo'zg'aluvchanligi hamda unda simpatik va parasimpatik nerv tizimi markazlarining borligi xissiyotning kelib chiqish dalilini tushuntirib beradi. yuqoridagi holat har qanday hissiyot reaktsiyasi pulsning tezlashishi, arterial bosimning o'zgarishi, nafas olish sonining o'zgarishi, yuzning qizarishi yoki oqarishi, g'azabning kuchayishi, ichak faoliyatining buzilishi («ayiq kasalligi»), terlash yoki quruqlik, biokimyoviy ko'rsatgichlariipg o'zgarishi bilan birga kechish sababini ham tushuntirib beradi. ko'p sonli tajribaviy tekshirishlar, xissiyotning fiziologik mazmunini ochib berdi. hayvonlarda limbik tizim ba'zi anatomik tuzilmalarii, ya'ni corpus amygdaloidea, septum ni rag'batlash va buzish tajribalari xissiyot va harakat reaktsiyalarining o'zgarishini tasdiqladi. corpus amygdaloidea ni stimullash agressiv reaktsiyalarining (boshqa xayvonlarga tashlanish), harakat faolligining jonlanishini, to'siqni rag'batlash esa xissiyot va harakat reaktsiyalarining tormozlanishini keltirib chikaradi. corpus amygdaloidea ni parchalash uzoq vaqtgacha harakat- ta'sirlanishlarning yo'qolishiga, to'siqni parchalash esa xissiy ta'sirlanishning birdan kuchayishiga olib keladi. xissiyotlar …

3 / 11

ning darajasi bilan uzviy bog'liqdir. estetik xislar deganda biz go'zallikni ndrok qilish, undan zavqlanish, yaratishda ularga intilishni tushunamiz. intellektual xislar — bu odam ning aqliy faoliyati bilan bog'liq bo'lgan xislardir. shunday qilib, oliy xislar insonning ruxiy holatini bel- gilaydi. sezgi, his doirasi boy va turli-tumandir. sezgining turli-tumanligi uning ko'plab ta'riflanishidan ham anglanadi. masalan: kutilayotgan xavf turli xil chegaraga ega, ya'ni qo'rqish, xavfsirash, badbinlik yoki norozilik belgisi turli ta'rifga ega, ya'ni nafratlanish, g'azab. xissiy holatlar o'z kuchi, davomiyligi, tezligiga ega, ya'ni odatdagi xursandchilik juda xursandlik chuqur sevgi, yuzaki sevgi va xokazolar. xissiyot dunyosi ham juda keng va turli-tumandir. shuningdek yana ijobiy va salbiy xissiyotlar farqlanadi. ijobiy xissiyotga yoqimli kechinmalar, shodliq xursandlik xuzur qilish, salbiy xissiyotga xafalik g'azablanish, g'am, qaxr kiradi. inson xissiyotida qo'yidagilar farqlanadi: kayfiyat — unchalik kuchli bo'lmagan, lekin uzoq vaqt davom etadigan barqa- pop xissiy holat bo'lib, xech qanday patologiyasiz sog'lom odamda ko'tarilishi yoki pasayishi mumkin. sog'lom odam kayfiitining …

4 / 11

iklar, giyohvandlar beriluvchan bo'ladi. emotsional buzilishlar — ruhiy xastalikda katta o'rin egallab, juda turli-tumandir. hissiy buzilishlar ham kasallik boshlanishi, ham rivojlanishi bosqichida uchrab, xavf, qo'rquv affekti, kayfiyatining pasayishi, depressiya va ko'tarinki kayfiyat ko'rinishida namoyon bo'ladi. xissiy buzilishlar ruhiy kasalliklar klinikasida asosiy sindrom ko'rinishida (maniakal-depressiv sindrom), yoki boshqa psixopatologik ruhiy xastalik sindromlari (depressiv-paranoid sindrom, eyforiya va esi pastlik) bilan birga kechishi mumkin. qo'rquv— klinik sindrom bo'lib, kelayotgan xavfni kutish va asabiy taranglik holatidir. qo'rquv affekti nevroz bilan og'rigan bemorlarga xos (tanatofobiya — o'limdan qo'rqish, alientofobiya — aqldan ozishdan qo'rqish, lissofobiya — quturishdan qo'rqish, kantserofobiya — o'smalardan qo'rqish, sifilofobiya — zaxmdan qo'rqish). juda kuchli qo'rquv affekti — alaxlashdir. bolalarda kechki qo'rquv affekti borligi kuzatiladi. vahima bezovtalik — asoslanmagan tinchsizlanish sezgisi (o'z yutug'i va yaqin kishilari yutug'i). g'amgin kayfiyat ba'zan qo'rquv affekti bilan birga kechadi. involyutsion va tomir psixozlarida, nevrozda, somatik kasalliklarda kuzatiladi. past kayfiyat — depressiv sindromga xos. past g'amgin kayfiyat bilan …

5 / 11

arga xosdir. apatiya — xissiy befarqlik holati, barcha narsa va xodisalarga befarqliq apatiya — ba'zida butunlay harakatsizlik bilan birga kechadi (abuliya). pato-abulik sindrom shizofreniyada, qarilik esi pastligida va miya o'smasida bo'ladi. ko'tarinki kayfiyat—maniakal sindromga xos. turg'un, asoslanmagan ko'tarinki, xursand kayfiyat holati bo'lib, bemorning faolligi oshishi bilan kechadi. maniakal-depressiv psixozning maniakal fazasida shizofreniyada kuzatiladi. i-rasm. depressiv sindromda bemorning mimikasi. eyforiya — mayllarning ko'tarilishi bilan kechadigan quvonchli, ko'tarinki kayfiyat. eyforiyada faoliyatga intilish, fikrlash tezligining oshishi kuzatilmaydi. bunday kayfiyat, odatda, me'yorida bemorlar ahvolining og'irligiga (qarilik psixozi, yuksaluvchi falaj), sildan o'layotgan bemorga mos kelmasada, ruhiy xastalik belgisi sifatida kuzatiladi. eyforiya, shuningdek, alkogol va giyoxlardan mast bo'lishga ham xosdir. patologiyada, ya'ni depressiv va maniakal sindromda eyforiya juda yaqqol yuzaga chiqadi. depressiv sindrom (sinonimi melanxoliya, depressiya). uchlik belgi bilan tavsiflanadi: i. xafaqonliq horg'inlik past kayfiyat. 2. fikrlashning keskin sustlashuvi. 3. harakatlarning tormozlanishi. kayfiyatning sustlashuvi turli darajada: g'amginlik hissidan tortib to juda chuqur g'am, hatto yurak sohasida …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 11 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "hissoyat haqida ma'lumotlar"

mavzu- № 6. xissiyot-iroda va mayl doirasi,patologiyasi va sindromlari. kayfiyat buzilishlari. depressiya. xavotirli xolatlar. depressiya xolatlarning nozologiyasi va og'irligini qiyosiy tashxis hissiyot doirasining buzilishi hissiyot deb, tashqi olamdagi narsa va xodisalarga nisbatan bo'lgan munosabatlarimizning va bulardan hosil bo'lgan ichki kechinmalarimizning aks ettirilishini tushunamiz. barcha ruhiy jarayonlar xissiyot reaktsiyalari bilan kechadi, chunki ularsiz bilish faoliyati bo'lishi mumkim emas. hissiyot bilish faoliyatining barcha bosqichlarida ishtirok etadi (sezish, idrok qilish, fikrlash) va ularni salbiy yoki ijobiy xissiyotlarga ajratadi. kayfiyatni belgilovchi hissiyotning tarkibiga atrofdagi borliq, ichki muhit va inson holati ta'sir etadi. ruhiy xayotda bosh miyaning f...

Этот файл содержит 11 стр. в формате DOC (120,0 КБ). Чтобы скачать "hissoyat haqida ma'lumotlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: hissoyat haqida ma'lumotlar DOC 11 стр. Бесплатная загрузка Telegram