frank davlatida feodal munosabatlarning rivojlanishi

DOCX 14 pages 46.6 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 46.6 KB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

mavzu: frank davlatida feodal munosabatlarning rivojlanishi reja: 1. galliyaning franklar tomonidan bosib olinishi. merovinglar davlati. “sali haqiqati”. 2. merovinglar davrida frank jamiyatida ijtimoiy tabaqalanish. merovinglar davrida davlatning bo‘linib ketishi. 3. karolinglar hukmronligi. feodallashish jarayonining tezlashishi. papa davlatining tashkil topishi. buyuk karl imperiyasi. karolinglar davlatida feodal munosabatlar asosining shakllanishi. 4. feodallashuv. qaram dehqonlar ahvoli. karolinglar davlatining o‘zgarishi va uning parchalanib ketishi. 1. rim imperiyasi territoriyasida tuzilgan varvar qirolliklari ichida eng kattasi va kuchligi franklar qirolligi edi. franklar bora-bora burgundlarni bo‘ysundirdilar. galliyadan vestgotlarni surib chiqardilar. italiyada langobardlarni zabt etdilar va reynning narigi tomonida qolgan german qabilalarining hammasini deyarli o‘zlariga itoat ettirdilar. franklarning o‘zlari ham dastlab reynning narigi, o‘ng tomonida yashar edilar. ularning ota-bobolari tatsitning asarida hap har xil nomlar bilan, chunonchi hamavlar, sukambrlar, batavlar degan nomlar va boshqa nomlar bilan atalgan. “frank” degan nom (bu so‘zni “jasur”, “erkin” deb tarjima qilishadi) iii asrning o‘rtalaridagina paydo bo‘lib, qandaydir bitta qabilaga emas, balki reynning …

2 / 14

ipuar franklari deb atalar edi. bulardan kuchlisi sali franklari bo‘lib, ular galliyaning g‘arbiga qarab bordilar. ularning ahamiyati v acp oxiri – vi acp boshlarida qirol xlodvig zamonida juda ham oshdi. xlodvigning podsholik tarixi (481 – 511) yepiskop grigoriy turskiyning “franklar tarixi” degan kitobida mufassal bayon qilingan bo‘lib, turskiy bu kitobni ancha keyinroq, vi asrning ikkinchi yarmida yozgan. franklar hayotida ro‘y bergan katta-katta voqealar xlodvig nomi bilan bog‘langandir. xlodvig 486-yilda butun shimoliy galliyani istilo qildi. rimning bu viloyati hali varvarlar tomonidan zabt etilmagan bo‘lib, rim imperiyasi qulagandan keyin shimoliy galliyaning amalda qiroli bo‘lib qolgan siagriy degan rimlik bir mahalliy magnat tomonidan idora qilinar edi, bu viloyatning markazi parij edi. siagriy franklarga sal bo‘lsa-da, jiddiy bir qarshilik ko‘rsata olmadi. suasson shahriga yaqin bir joyda qat’iy jang bo‘ldi. rim qo‘shini franklar tomonidan tor-mor etildi. siagriy vestgotlar qiroli xuzuriga qochdi, lekin vestgotlar qiroli uni xlodvigga tutib berdi. xlodvig asirni o‘ldirishga buyruq berdi. katta va …

3 / 14

cheklanib qo‘ya qoldi. v asrning 90-yillari o‘rtasida xlodvig xristianlikni qabul qildi. dastlab xristianlikni xlodvigning o‘zi va drujinasi qabul qildi. keyin oddiy franklar va ularning oila a’zolari ham qabul qildilar. varvarlarning xristian dinini qabul qilishining o‘zi muhim bir fakt edi, chunki bu narsa ularning romanlashuvidan dalolat berar edi. lekin franklarning xristianlashuvi ikkinchi bir, yanada muhimroq ahamiyatga ega edi. varvarlarning ko‘pchiligi (vestgotlar, ostgotlar, vandallar, burgundlar, langobardlar) xristianlikni arianlik deb atalgan shaklda qabul qilgan bir vaqtda (arianlik – katolik cherkoviga nisbatan bir mazhab edi) franklar arianlikni qoldirib, xristianlikni to‘g‘ridan-to‘g‘ri galliya-rim katolik ruhoniylaridan qabul qildilar. bu narsa frank qirolligining yanada rivojlanishi uchun katta ahamyatga ega bo‘ldi. galliya va rimdagi e’tiborli mahalliy ruhoniylar xlodvigni va boshqa frank qirollarini zo‘r berib qo‘llab-quvvatladilar. bu narsa franklarning galliya janubidagi qolgan yerlarni va burgundiyani bo‘ysundirishlarini ancha oconlashtirdi hamda fpanklarning o‘z orasida ham qirol hokimiyati ta’sirining ortishiga ancha yordam berdi. xlodvig qolgan barcha sali va ripuar qirollarini sekin-asta qira borib, …

4 / 14

o‘lgan gegemonlik endi franklar qo‘liga o‘tdi. “sali haqiqati” franklarning sud sohasidagi rasm-qoidalarni to‘plami bo‘lib, xlodvig zamonida, uning podsholigining oxirlarida (500-yilga yaqin) yozilgan bo‘lsa kepak. “sali haqiqati”ga (“lex salia”) asoslanib turib, franklarning asosiy mashg‘uloti dehqonchilik bo‘lgan, degan xulosaga kelish mumkin. “sali haqiqati”dagi bir qancha moddalar erkin franklarning ekin yerlari, turli xildagi dehqonchilik qurollari, ish hayvonlari bo‘lganligidan, boshoqli o‘simliklar yetishtirganligidan dalolat beradi. ularning ho‘jaligida chorvachilik (ayniqsa cho‘chqa boqish) ham katta rol o‘ynagan. “sali haqiqati”da yana baliqchilik, asalarichilik, bog‘dorchilik va dehqonchilikka oid bo‘lgan asosiy xunarlar to‘g‘risida ham gapiriladi. unda dehqonning hovlisi va bu hovlidagi har turli xo‘jalik binolari, asbob-uskunalar to‘la tasvirlab berilgan. jamoa a’zosi bo‘lgan frank dehqonlari shahsiy mulk tarzida tomorqa yerga ega bo‘lganlar, jamoaga qarashli bo‘lgan dalada ma’lum yer uchastkalarini ishlaganlar, jamoaga qarashli keng o‘rmon va yaylovlardan birgalikda foydalanganlar. “sali haqiqati”da yerni sotish va sotib olish to‘g‘risida, uni birovga in’om qilish yoki vasiyatga muvofiq boshqa kishiga topshirish to‘g‘risida hech napsa deyilmaydi. haqiqatda …

5 / 14

n to‘lanadigan xunning (vergeldning) faqat bir qisminigina qotilning oilasi to‘lar edi. buni urug‘ a’zolari ham to‘lashi lozim edi, shuningdek, vergeld ham o‘ldirilgan odamning oilasi bilan urug‘ o‘rtasida taqsimlanardi. yer urug‘dan tashqariga chiqib ketmasin uchun yerni ayollarga berish yoki qoldirish taqiqlangan edi. farzandsiz frank o‘lsa, uning yeri aka-ukalariga va o‘zining urug‘idagi boshqa erkak qarindoshlariga o‘tar edi. biroq “sali haqiqati” urug‘chilik tuzumining yemirila boshlaganligidan ham dalolat beradi. vorislik va kafolat huquqidan voz kechib, urug‘dan chiqish mumkin edi. franklarda ijtimoiy va mulkiy bo‘linish (tabaqalanish) ochiq ko‘rinib turardi. birinchi o‘rinda qirol drujinachilari turardi, bularning vergeldi (xuni) 600 solid belgilangan edi. oddiy erkin frankning joni uchun faqat 200 solid vergeld to‘lashar edi. yarim erkin kishining – litning - vergeldi esa 100 solid edi. qulni o‘ldirganlik uchun quldorga 30 solid to‘lanardi, ya’ni urushda miniladigan otni o‘g‘irlaganlik uchun qancha to‘lansa, qul uchun ham o‘shancha to‘lanardi. shunisi xarakterliki, rimlikni o‘ldirganlik uchun to‘lanadigan vergeld franknikidan ham kam edi. yirik …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "frank davlatida feodal munosabatlarning rivojlanishi"

mavzu: frank davlatida feodal munosabatlarning rivojlanishi reja: 1. galliyaning franklar tomonidan bosib olinishi. merovinglar davlati. “sali haqiqati”. 2. merovinglar davrida frank jamiyatida ijtimoiy tabaqalanish. merovinglar davrida davlatning bo‘linib ketishi. 3. karolinglar hukmronligi. feodallashish jarayonining tezlashishi. papa davlatining tashkil topishi. buyuk karl imperiyasi. karolinglar davlatida feodal munosabatlar asosining shakllanishi. 4. feodallashuv. qaram dehqonlar ahvoli. karolinglar davlatining o‘zgarishi va uning parchalanib ketishi. 1. rim imperiyasi territoriyasida tuzilgan varvar qirolliklari ichida eng kattasi va kuchligi franklar qirolligi edi. franklar bora-bora burgundlarni bo‘ysundirdilar. galliyadan vestgotlarni surib chiqardilar. italiyada langobardlarni za...

This file contains 14 pages in DOCX format (46.6 KB). To download "frank davlatida feodal munosabatlarning rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: frank davlatida feodal munosaba… DOCX 14 pages Free download Telegram