ommaviy madaniyatning shakllanishi va uning turkumi

DOCX 11 pages 198.0 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 198.0 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

mavzu: ommaviy madaniyatning shakllanish tarixi va uning turlari: aksilmadaniyat, submadaniyat, popular madaniyat , ekran madaniyati. reja: 1. ommaviy madaniyatning kelib chiqishi va shakllanishi . 2. ma’naviyat va ommaviy madaniyat . 3. ommaviy madaniyatning ijtimoiy vazifalari. 4. “ommaviy madaniyat” – ma’naviyat kushandasi 5.xulosa. ma’lumki, madaniyat ma’naviyatning mavjudlik shakllaridan biri. u ma’naviyatning predmetlashgan, moddiylashgan, voqelashgan ko’rinishidir. masalan, har qanday badiiy, texnik g’oya san’at asarida yoki texnik qurilmada o’zining moddiy predmetlashgan aksini topadi. muayyan axloqiy, siyosiy va huquqiy g’oyalar ham tegishli meyorlarda, jamiyat a’zolarining munosabatlarida, xulq-atvori va faoliyatida yuzaga chiqadi. ma’naviyat madaniyatning mohiyatli mazmunidir, madaniyat esa ma’naviyatning voqeligidir. ushbu mushtaraklik nafaqat ma’naviyat va yuksak madaniyatga, shuningdek ma’naviyat va ommaviy madaniyatga ham xos. zero, ommaviy madaniyat zamonaviy jamiyatning barcha asosiy va xarakterli xususiyatlarini, shu jumladan ziddiyatlarini aks ettiribgina qolmay, ko’p hollarda ularning ijtimoiy-madaniy poydevori va shart-sharoitini tashkil etadi. hozirgi amon jamiyatining yutuqlari-yu ma’naviy inqirozi, tabiiyki, turli sabablarga borib taqaladi. ular orasida siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy, …

2 / 11

) madaniyat va ommaviy (tuban) madaniyat. binobarin, ma’naviyat va madaniyat dialektikasi hamda ta’lim-tarbiya masalalari tadqiq etilayotganda ushbu holat nazardan qochmasligi lozim. o’zbekistonning mustaqil taraqqiyoti va jahon hamjamiyatiga integratsiyalashuvining yildan-yil kuchayishi ko’plab yangi iqtisodiy, siyosiy, ijtimoiy va madaniy aloqalarni, shular bilan birga yangi muammolarni vujudga keltirdi. globallashuv sur’atlari ortayotgan, xalqaro raqobat kuchayayotgan, axborot texnologiyalari jadal rivojlanayotgan, g’arb ommaviy madaniyati tez tarqalayotgan hozirgi sharoitda ona tilimizni, milliy mentalitetimizni, ma’naviy xususiyatlarimizni, madaniyatimizni asrab avaylash, mustahkamlash va rivojlantirish masalasi dolzarblik kasb etmoqda. g’arbning o’zida ommaviy madaniyatga nisbatan ijobiy baholashdan tortib mutlaq qoralashgacha bo’lgan turlicha qarashlar qaror topgan. oraliqda hali yana qanchadan-qancha yondashuvlarga duch kelish mumkin. o’zbekiston birinchi prezidenti islom karimov adolatli ta’kidlaganidek: “ommaviy madaniyat” degan niqob ostida axloqiy buzuqlik va zo’ravonlik, idividualizm, egotsentrizm g’oyalarini tarqatish, kerak bo’lsa, shuning hisobidan boylik orttirish, boshqa xalqlarning necha ming yillik an’ana va qadriyatlari, turmush tarzining ma’naviy negizlariga bepisandlik, ularni qo’porishga qaratilgan xatarli tahdidlar odamni tashvishga solmay qo’ymaydi”. ushbu …

3 / 11

ir xalq, mamlakat hayotiga o’ziga xos unifikatsiya qiluvchi, ya’ni birxillashtiruvchi, bir qolipga tushiruvchi ta’sir ko’rsatadi. g’arb mamlakatlari ijtimoiy-madaniy hayotiga, umuman ma’naviy dunyosiga qarab, ertaga bizni ham nimalar kutayotganini ma’lum darajada bashorat qilish mumkin. yaponiya, janubiy koreya, gongkong va boshqa qator davlatlar misoli buni tasdiqlaydi. ularga g’arbcha turmush tarzi, g’arbcha qarashlar, g’arb yuksak madaniyati va qadriyatlari qatorida ommaviy madaniyati, sayoz qadriyatlari, ba’zi hollarda soxta qadriyatlari o’ta ziddiyatli ta’sir ko’rsatmoqda. bu ushbu mamlakatlar aholisi katta avlodida, o’z xalqi milliy madaniyatiga befarq bo’lmagan ijodkor ziyolilarda bezovtalik uyg’otmoqda. o’zbekistonning jahon hamjamiyati bilan aloqalari kuchayayotgani va raqamli texnologiyalarning xalqimiz turmushiga chuqur kirib borayotgani hayotimizda ommaviy madaniyatning mavqei va nisbatining ham ortib borishiga olib keladi. uning salbiy jihatlarini minimallashtirish, qulayliklari va ba’zi bir ijobiy jihatlaridan unumli foydalanish yo’llarini hozirdanoq izlashimiz kerak. qadim zamonlardayoq, temir qurollarga o’tilgach, odamlarning turmush tarzi, farovonligi, o’z ma’naviy va moddiy ehtiyojlarini qondirish imkoniyatlari o’rtasida farq kuchayib, ijtimoiy tabaqalashuv yuz berdi. bu jarayonda …

4 / 11

ish uchun elitar madaniyat vujudga keldi. bunda birinchi galda aqliy mehnatning jismoniy mehnatdan ajralib chiqishi mulkiy tabaqalanish bilan birga katta rol o’ynadi. asta-sekin xos va avom madaniyatlari orasidagi farq kuchayib o’rta asrlarda sharqda, keyinchalik g’arbda olimlar, mutafakkirlar madaniyatni ikkiga – elita (xos) va omma (avom) madaniyatlariga bo’la boshladilar. g’arb mumtoz falsafasida (i.kant, f.shelling, i.fixte, gegel va ulardan ham avval i.gerder) biz aynan shunday yondashuvni kuzatamiz. ammo tushunchalarga mumtoz faylasuflar tomonidan batafsil ta’rif berilmagan, ular ilmiy tahlil etilmagan. xos – elitar madaniyat jamiyat kiborlari, o’qimishli ziyolilar didi, ta’bi, ma’naviy qiziqish va ehtiyojlariga mo’ljallangan yuksak professional adabiyot va san’at namunalari, oliy tabaqalarning ijtimoiy xulq-atvori va muomala-muloqoti bilan bog’langan. omma madaniyati esa oddiy xalqning ehtiyojlarini qondiruvchi ma’naviy mahsulot hisoblangan. folklor, xalq amaliy-bezak san’ati, urf-odat va an’analar ham omma madaniyatiga kiritilgan. boshqacha aytganda, ommaviy madaniyat va xalq madaniyati bir hodisa deb tushunilgan, ular bir biridan ajratilmagan va qarama-qarshi qo’yilmagan. ushbu madaniyatga jo’n hodisa deb …

5 / 11

ho’chitib yuborgan. k.marks “do’stim” deb murojaat etgan va kommunistik g’oyalardan durust xabardor bo’lgan buyuk ijodkor 1854 yilda bunday deb yozadi: “yo’q, kommunizm g’alabasi tufayli ko’p asrlar davomida ajdodlarimizning olijanob mehnati evaziga qo’lga kiritilgan bugungi sivilizatsiya yutuqlari xavf ostida qolishini kuzatganda san’atkor va olimlarda paydo bo’ladigan ichki qo’rquv meni ham mag’lub etmoqda”. bir yil o’tib esa u yana-da keskinroq fikr bildiradi: “men qo’rquv va dahshat ichra bu tund dahriylar hokimiyat tepasiga keladigan damlar haqida o’ylayman. ular o’zining dag’al qo’llari bilan mening qalbimga juda yaqin bo’lgan go’zallikning marmar haykallarini shafqatsiz yakson qilajaklar... nilufar gulzorlarni shudgorlab, kartoshka ekajaklar”. h.hayne o’z gumoni va qarashlarida yakka, yolg’iz emas edi. butun xix asr davomida postklassik falsafada “omma madaniyati”ga salbiy qarashlar kuchayib bordi. shopenhauer va nitsshe ijodi bunga yaqqol misol bo’la oladi. madaniyatni ikkiga – elitar (yuksak) va ommaviy (tuban) madaniyatga bo’lish an’anasi bizning davrgacha saqlanib qoldi. ammo ommaviy madaniyat tushunchasi mazmuni o’zgarib, konkretlashdi. endi u quyi …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ommaviy madaniyatning shakllanishi va uning turkumi"

mavzu: ommaviy madaniyatning shakllanish tarixi va uning turlari: aksilmadaniyat, submadaniyat, popular madaniyat , ekran madaniyati. reja: 1. ommaviy madaniyatning kelib chiqishi va shakllanishi . 2. ma’naviyat va ommaviy madaniyat . 3. ommaviy madaniyatning ijtimoiy vazifalari. 4. “ommaviy madaniyat” – ma’naviyat kushandasi 5.xulosa. ma’lumki, madaniyat ma’naviyatning mavjudlik shakllaridan biri. u ma’naviyatning predmetlashgan, moddiylashgan, voqelashgan ko’rinishidir. masalan, har qanday badiiy, texnik g’oya san’at asarida yoki texnik qurilmada o’zining moddiy predmetlashgan aksini topadi. muayyan axloqiy, siyosiy va huquqiy g’oyalar ham tegishli meyorlarda, jamiyat a’zolarining munosabatlarida, xulq-atvori va faoliyatida yuzaga chiqadi. ma’naviyat madaniyatning mohiyatli mazmunidir, m...

This file contains 11 pages in DOCX format (198.0 KB). To download "ommaviy madaniyatning shakllanishi va uning turkumi", click the Telegram button on the left.

Tags: ommaviy madaniyatning shakllani… DOCX 11 pages Free download Telegram