golografiya prinspi

PPTX 14 pages 984.6 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 984.6 KB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

mavzu: golografiya prinspi o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi muhammad al xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti sirtqi bo‘lim “multimedia texnologiyalari” yo‘nalishi 032/023 guruhi talabasi rajapov valijonning “fizika” fanidan taqdimot ishi mavzu: golografiya prinspi tekshirdi: xolmedov x. mavzu: golografiya prinspi reja: 1. yorug’lik interfensiyasi va difraksiyasi 2. gologramma, golografik tasvirni hosil qilish 3. golografiyaning qo’llanilishi yorug’lik interfensiyasi bahor paytida yomg‘irdan keyin osmonda paydo bo‘ladigan kamalak, sovun pufagi yoki asfaltga to‘kilgan yog‘da ko‘rinadigan rangli jilolarni ko‘rib zavqlanamiz. lekun uning paydo bo‘lish sabablari haqida o‘ylab ko‘rmaymiz. buning sababi yorug‘lik interferensiyasidir. interferensiya hodisasi istalgan tabiatga ega bo‘lgan to‘lqinlarga xos. bu hodisaning mohiyatini tushunib olish uchun o‘rganishni mexanik to‘lqinlar interferensiyasidan boshlaymiz. biror muhitda to‘lqinlar tarqalganda ularning har biri bir-biridan mustaqil ravishda xuddi boshqa to‘lqinlar yo‘qdek tarqaladi. bunga to‘lqinlar tarqalishining superpozitsiya (mustaqillik) prinsipi deyiladi. muhitdagi zarraning istalgan vaqtdagi natijaviy siljishi zarra qatnashgan to‘lqin jarayonlari siljishlarining geometrik yig‘indisiga teng bo‘ladi. masalan, muhitda ikkita to‘lqin …

2 / 14

s1 va s2 manbadan chiqqan to‘lqinlarning uchrashishini qaraylik (4.13-rasm). s1 manbadan chiqqan to‘lqinning m nuqtagacha bosib o‘tgan masofasi d1, s2 manbadan chiqqan to‘lqinning m nuqtagacha bosib o‘tgan masofasi d2 bo‘lsin. u holda d2 – d1 = ∆d–to‘lqinlarning yo‘l farqi deyiladi. agar yo‘l farqi yarim to‘lqin uzunligining juft soniga karrali bo‘lsa: bu nuqtada tebranishlarning kuchayishi kuzatiladi. (4–6) munosabat interferensiyaning maksimum sharti deyiladi. yo‘l farqi yarim to‘lqin uzunligining toq soniga karrali bo‘lsa: bu nuqtada tebranishlarning susayishi kuzatiladi. yorug‘lik interferensiyasi to‘lqinlar interferensiyasining xususiy holi hisoblanadi. uni kuzatish uchun ikkita kogerent manbadan chiqqan yorug‘lik to‘lqinlarini fazoning ma’lum bir nuqtasida uchrashtirish kerak. lekin ikkita alohida manbani qanchalik tanlamaylik, ulardan chiqqan yorug‘lik nurlari kogerent bo‘lmaydi. shunga ko‘ra, asosan bir manbadan chiqqan yorug‘lik nurini sun’iy ravishda ikkiga bo‘lib, kogerent to‘lqinlar hosil qilinadi.1. yung metodi (1801-yil). uning metodi 4.14-rasmda keltirilgan. quyosh nuri qorong‘i xonaga kichik s tirqishdan kiradi. bu nur ikkita s1 va s2 tirqishdan o‘tib, ikkita nurga …

3 / 14

n. bunda ham tirqish o‘lchami unga tushgan yorug‘lik to‘lqini uzunligidan kichik bo‘lishi kerak. yorqin va aniq difraksion manzarani olish va kuzatish uchun difraksion panjaradan foydalaniladi. difraksion panjara – yorug‘lik difraksiyasi kuzatiladigan ko‘p sonli to‘siq va tirqishlar yig‘indisidan iborat. difraksion panjara tirqishlarining joylashishiga qarab ikki turga bo‘linadi: tartibli (muntazam) va tartibsiz difraksion panjaralar. tartibli difraksion panjarada, tirqishlari ma’lum bir qat’iy tartibda joylashgan bo‘ladi. tartibsiz difraksion panjarada, tirqishlari tartibsiz joylashgan bo‘ladi. yassi tartibli difraksion panjarani tayyorlash uchun olmos yordamida shaffof plastinaga parallel va bir-biriga juda yaqin joylashgan chiziqlar tortiladi. gologramma, golografik tasvirni hosil qilish gologramma deb,fotoplastinkada qayd qilingan tayanch va jism to 'iqinlari hosil qilgan interferension manzamga aytiladi. buning qanday amalga oshirilishi. lazer nuri ikkita qismga ajratilib, bir qismi ko’zguga, ikkinchi qismi esa jismga yoo’naltiriladi. nurning birinchi qismi ko’zgudan qaytib fotoplastinkaga tushsa (tayanch to’lqini), ikkinchi qismi jismdan qaytib fotoplastinkaga tushadi (jism to’lqini). bu to’lqinlar kogerent bo’lganliklari uchun fotoplastinkada interferensiya manzarasini vujudga keltiradi. …

4 / 14

ndan tashqari, kuzatish gologrammaning o’ng tomonidan o’tkir burchak ostida olib borilsa, narsaning haqiqiy tasviri ham tiklanadi. lekin bu holda narsaning joylashuvi teskarisiga o’zgaradi. masalan, botiq joy qavariq va aksincha bo’ladi. ammo, odatda, jism real mavjuddek tuyuladigan mavhum tasvirdan foydalaniladi. shuni ta'kidlash lozimki, hatto gologrammaning bir bo’lagi ham tasvirni to’la tiklashga imkon beradi. ammo bo’lakchaning juda kichik bo’lishi tasvirning aniqligini yomonlashtirishi mumkin. gologramma olish chizmasi golografiyaning qo’llanilishi. golografiya usulidan hozir juda ko’p sohalarda foydalaniladi. lekin ularning eng muhimi — ma'lumotlarni yozish va saqlash. golografiya oddiy mikrofotografiya usuliga qa-jjaganda, bir xil hajmga yuzlab marta ko’p ma'lumotni yozishga imkon beradi. masalan, o’lchamlari 32x32 mm bo’lgan fotoplastinkaga, har birining yuzasi 1 mm2 dan bo’lgan 1024 ta gologrammani, ya'ni 1024 betli kitobni joylashtirish mumkin. golografik xotirali ehm, golografik elektron mikroskop, golografik kino va televideniye, golografik interferometrlar kabi istiqbolli sohalar endigina rivojlana boshlamoqda. lazer nuri l linza yordamida kengaytirilib a obekt va uning yonidagi k ko‘zguga …

5 / 14

‘lqini uzunligidan ancha katta bo‘ladi. jismdan qaytgan va asosiy dastalarning interferensiya manzarasi emulsiya qalinligida sodir bo‘ladi. ko‘p muzeylarda xuddi shunday gologrammalar qo‘yilgan. ularda jismning tasvirini tiklash uchun oddiy yoritgich yoki quyosh nurining o‘zi yetarlidir. bunday gologrammaning strukturasi to‘lqin frontini tiklash uchun zarur bo‘lgan nurlarni o‘zi tanlab oladi. gologrammalar faqatgina jismlarning obrazini yaratish uchungina qo‘llanilmaydi. ular nihoyatda ulkan miqdordagi ma’lumotlarni yozib olishga yordam beradi, ularni optik sistemalarning aberratsiyalarini (tasvirning buzilishlarini) to‘g‘rilashda, mashinalarning vibratsiyalarini nazorat qilishda ham ishlatish mumkin. akustik golografiya kelgusida meditsina, geofizika, metollurgiyada keng qo‘llanishi mumkin. bunday gologramma yordamida vrach odamning ichki organlarini, geofizik esa yer boyliklarini ko‘ra oladi. fizik va injenerlar optik hisoblash mashinasi yaratishmoqda. uning loyiha quvvati sekundiga 1 mlrd. operatsiyadan ortiq bo‘lib, hozir mavjud eng «tez» ehm larnikiga nisbatan o‘nlarcha marta katta bo‘ladi. bunday mashinalarning asosini lazer qurilmalari tashkil qiladi. ularning xotirasi ham optik bo‘lib, ma’lumotlarni golografik yozishga asoslanadi. o‘lchami 10´10 sm2 bo‘lgan gologrammaga 100 mln dan …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "golografiya prinspi"

mavzu: golografiya prinspi o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi muhammad al xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti sirtqi bo‘lim “multimedia texnologiyalari” yo‘nalishi 032/023 guruhi talabasi rajapov valijonning “fizika” fanidan taqdimot ishi mavzu: golografiya prinspi tekshirdi: xolmedov x. mavzu: golografiya prinspi reja: 1. yorug’lik interfensiyasi va difraksiyasi 2. gologramma, golografik tasvirni hosil qilish 3. golografiyaning qo’llanilishi yorug’lik interfensiyasi bahor paytida yomg‘irdan keyin osmonda paydo bo‘ladigan kamalak, sovun pufagi yoki asfaltga to‘kilgan yog‘da ko‘rinadigan rangli jilolarni ko‘rib zavqlanamiz. lekun uning paydo bo‘lish sabablari haqida o‘ylab ko‘rmaymiz. buning sababi yorug‘lik interferensiyasidir....

This file contains 14 pages in PPTX format (984.6 KB). To download "golografiya prinspi", click the Telegram button on the left.

Tags: golografiya prinspi PPTX 14 pages Free download Telegram