shaxsning faolligi va psixologik tuzilish modellari

DOCX 13 pages 1.2 MB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

mavzu: shaxs, maqsad, motiv reja: 1. shaxsning faolligi 2. shaxsning malaka va odatlari 3. shaxsning psixologik tuzilish modellari tahlili shaxs o’zining faoliyati tufayli tevarak-atrofdagi olam bilan faol munosabatda bo’ladi. shaxsning faolligi deganda odamning atrofdagi tashqi muhitga ko’rsatadigan ta'siri tushuniladi. tashqi muhit bilan faqat odamlar emas, hayvonlar ham o’zaro munosabatda bo’ladilar. lekin hayvonlar tashqi muhitga moslashib yashaydilar, odamlar esa tashqi muhitga moslashibgina qolmasdan, uni o’zgartirishga ham qodirlar. shaxsning faolligi uning turli qiziqishlarida, ehtiyojlarida namoyon bo’ladi. xx asr boshlarida avstriyalik psixolog z.freyd shaxs faolligini quyidagicha tushuntiradi. odam o’zining avlodlaridan nasliy yo’l bilan o’tgan instinktiv mayllarining namoyon bo’lishi tufayli faoldir, instinktiv mayllar asosan jinsiy instinktlar shaklida namoyon bo’ladi z.freyd shaxsning faolligini jinsiy mayllar bilan bog’laydi. shaxsning faolligini hozirgi zamon ilmiy psixologiyasi to’g’ri hal qilib beradi. inson shaxsiy faolligining asosiy manbai uning ehtiyojlar, deb tushuntiradi. psixologik nuqtai nazardan borliq to’g’risida mulohaza yuritilganda, tirik mavjudotlarning (oddiy tuzilishga ega bo’lganidan tortib, to murakkabigacha) tevarak-atrof bilan hayotiy …

2 / 13

yojlar ierarxiyasini keltirib o’tish zarur. psixologik manbalarga asoslanib, fikr yuritishimizda ehtiyoj - jonli mavjudotning tobe ekanligini ifoda etuvchi va mazkur shart-sharoitlarga nisbatan faolligini namoyon qiluvchi holat tariqasida ifodalaniladi. insonning faolligi boshqa mavjudotlardan ham mohiyat, ham shakl jihatidan tafovutga ega bo’lib, yuzaga kelgan ehtiyojlarning turli vaziyatlarda qondirilishida o’z ifodasini topadi. jumladan, mavjudotlar va hayvonlar o’zlarining tanasi va uning a'zolari tuzilishiga, instinktlarning turli-tumanligiga binoan, o’z o’ljasini tutib olishga nisbatan intilishni vujudga keltiruvchi tabiiy imkoniyati uni oldindan payqash, sezgirlik orqali zudlik bilan faol harakat qiladi. hayvonlar ehtiyojlarining qondirilish jarayoni qanchalik maqsadga muvofiq ravishda kechgan bo’lsa, bu esa o’z navbatida ularning qurshab olgan yashash muhitiga engillik bilan moslashuvini ta'minlaydi. masalan, asalari xatti-harakatlarining tug’ma, irsiy dasturida uning gullarga qo’nib, nektar yig’ish ehtiyojlari bilan cheklanib qolmasdan, balki bu ehtiyojlarni qondirish ob'ektlari (gullarning navlari, ularning uzoq va yaqinligi, qaysi tomonda joylashganligi, mo’l-ko’lligi kabilar va hokozo) aks etadi. shu boisdan mavjudotlarning ehtiyojlarida ularning faolligi omili sifatida tabiiy alomatlar …

3 / 13

zotdir. xuddi shu boisdan odamning o’z ehtiyojlarini qondirish jarayoni ijtimoiy-tarixiy taraqqiyot darajasi bilan o’lchanadigan faoliyat shakli va turini egallashning faol muayyan maqsadga yo’naltirilganligi, ma'lum rejaga asoslangan ijodiy ko’rinishi sifatida alohida ahamiyat kasb etadi. insondagi tor ma'nodagi ehtiyojlar uning shaxsiy talablarini qondirish bilan cheklanib qolmasdan, balki hamkorlik faoliyatida yuzaga keluvchi jamoaviy ehtiyojlar yakkaxolligiga oid xususiyat kasb etadi. aytaylik, ma'ruza o’qishga taklif qilingan mashg’ulotga o’qituvchining puxta tayyorgarligi o’z predmetining o’ta fidoiysi ekanligi uchun emas, balki jamoa nufuziga dog tushirmaslik ma'suliyati ijtimoiy burch hissiga nisbatan ehtiyoj sezganligi tufayli amalga oshadi. shaxsiy ehtiyoj guruhiy, jamoaviy munosabatlar uyg’unlashib ketganligi sababli o’zaro qorishiq xususiyatiga ega bo’ladi. har qanday individual faoliyatga nisbatan ehtiyojning tuzilishi ijtimoiy alomat, umumiylik, hamkorlik xususiyatini kasb etib, faoliyatga yondashuvda yakkaxollik umumiylikni, umumiylik esa alohidalikni uzluksiz ravishda beto’xtov aks ettirib turadi. psixologiya fanida ehtiyojlarni tasniflash ularni kelib chiqishi va o’z predmetining xususiyatiga binoan amalga oshiriladi. odatda o’zlarining kelib chiqishiga binoan ehtiyojlar tabiiy va madaniy …

4 / 13

ojlarni yuzaga keltiradi. madaniy ehtiyojlar to’g’risida mulohaza yuritilganda uning ijtimoiy ildizlari kishilik tarixining dastlabki manbalari bilan uzviy bog’lanib ketishini ta'kidlab o’tish lozim. lekin tabiiy ehtiyojlar madaniy ehtiyojlar bilan o’zaro uyg’unlashgan bo’lib, birinchisi ikkinchisini taqozo etadi. chunki ular bir-birining negizidan kelib chiqadi. xuddi shu boisdan madaniy ehtiyojlar ob'ektiga tabiiy ehtiyojlarini qondiruvchi uy- ro’zg’or buyumlari, mehnat faoliyati orqali boshqa kishilar bilan boqlanish vositalari, madaniy aloqalar o’rnatish usullari, shaxslararo muomalaga kirishish uslublari, ijtimoiy turmush zaruriyatiga aylangan narsalar, o’qish va tajriba orttirish yo’llari kiradi. odatda jamiyatda ta'lim va tarbiya tizimini egallash, xalq an'analari, marosimlari, bayramlari, odatlari rasm-rusumlari, xulq-atvor ko’nikmalarini o’zlashtirish jarayonida rangbarang madaniy ehtiyojlar vujudga keladi, yangicha ma'no kasb eta boshlaydi. yuqorida ta'kidlab o’tganimizdek, tabiiy ehtiyojlar qondirilmasa, ular insonni halokat yoqasiga etaklaydi, biroq madaniy ehtiyojlarning qondirilmasligi unday oqibatlarga olib kelmaydi, uning kamolotini sekinlashtiradi. psixologiya fanida ehtiyojlar o’z predmetining xususiyatiga ko’ra moddiy va ma'naviy turlarga ajratiladi, ularni keltirib chiqaruvchi mexanizmlar manbai turlicha ekanligi e'tirof etiladi. …

5 / 13

di. ma'naviy ehtiyojlar moddiy ehtiyojlar bilan uzviy bog’liq bo’lib vujudga kelgan ma'naviy ehtiyojlarni qondirish jarayoni moddiy ehtiyojlarning tarkibiga kiruvchi moddiy narsalar yordamida amalga oshiriladi, chunonchi kitob, yozuv qog’ozi va boshqalar. ehtiyojlarning turlari haqida fikr bildirilganda yana shu narsaga e'tibor berish kerakki, kelib chiqishiga binoan tabiiy turga taalluqli ehtiyoj o’z predmetiga ko’ra moddiy guruhga xuddi shu mezonlar bo’yicha bir davrning o’zida madaniy ehtiyojning moddiy yoki ma'naviy ehtiyoj turkumiga kiritish mumkin. shu tariqa ehtiyojning kelib chiqishi va predmeti, xususiyati bo’yicha ikki mezonga asoslanib, muayyan guruhlarga ajratiladi. inson ongining tarixiy taraqqiyotiga nisbatan va ehtiyojlarning ob'ektiga bergan munosabatiga binoan har xil tasniflanadi va xuddi shu mezonlarga ko’ra ular rang-barang turlarga ajratiladi. ularning izchilligi, barqarorligi, davomiyligi, ko’lami, ahamiyatliligi, predmetliligi, ijtimoiyligi, individualligi kabi xususiyatlari bilan o’zaro bir-biridan farqlanadi. ehtiyojlar faoliyati va xulq-atvor motivlari bilan teng alohada bo’ladi. psixologiya fanida ehtiyoj quyidagi tiplarga ajratiladi: 1. individual - yakka shaxsga yo’naltirilgan. 2. guruhiy - real guruhlarga moddiy va …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shaxsning faolligi va psixologik tuzilish modellari"

mavzu: shaxs, maqsad, motiv reja: 1. shaxsning faolligi 2. shaxsning malaka va odatlari 3. shaxsning psixologik tuzilish modellari tahlili shaxs o’zining faoliyati tufayli tevarak-atrofdagi olam bilan faol munosabatda bo’ladi. shaxsning faolligi deganda odamning atrofdagi tashqi muhitga ko’rsatadigan ta'siri tushuniladi. tashqi muhit bilan faqat odamlar emas, hayvonlar ham o’zaro munosabatda bo’ladilar. lekin hayvonlar tashqi muhitga moslashib yashaydilar, odamlar esa tashqi muhitga moslashibgina qolmasdan, uni o’zgartirishga ham qodirlar. shaxsning faolligi uning turli qiziqishlarida, ehtiyojlarida namoyon bo’ladi. xx asr boshlarida avstriyalik psixolog z.freyd shaxs faolligini quyidagicha tushuntiradi. odam o’zining avlodlaridan nasliy yo’l bilan o’tgan instinktiv mayllarining namoyon bo...

This file contains 13 pages in DOCX format (1.2 MB). To download "shaxsning faolligi va psixologik tuzilish modellari", click the Telegram button on the left.

Tags: shaxsning faolligi va psixologi… DOCX 13 pages Free download Telegram