zavqiy hayoti va ijodi

DOC 2.0 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1348737926_3187.doc αζαρ reja: 1. zavqiyning hayoti va ijodiy faoliyati lirikasi; 2. zavqiy hajviyoti. 3. axli rasta hajvi. 4. zavqiy dostonlari. 5. xulosa. ubaydulla usta solih o`g`li zavqiy 1853 yili qo`qonning shayhon (daxmai bolo) hozirgi zavqiyobod mahallasida kosib oilasida tug`ilgan. uning otasi maxsido`z usta edi. ubaydullo avval mahalla masjidi qoshidagi eski usul maktabida xat-savodini chiqargan, taxminan 1870-71 yillarda ilm ihlosmandi, tog`asi muhammad sodiq maslahati bilan qo`qondagi «madrasai oliy» da, keyin «madrasai chalpak» da tahsil oladi. 1874 yili otasining oyoqlari shol bo`lib qolgach, ubaydullo o`qishni tugatib, «madrasi oliy» dagi xujrasida ota kasbi maxsido`zlik qilib, ro`zg`or tebratishga majbur bo`ladi. ubaydullo talabalik yillarida tog`asi taqdim qilgan a.navoiyning «chor devon»ini, «xamsa» sini mutoala qilib, unga ergashib she`r mashq qilar ekan. o`ziga zavqiy deb tahallus tanlaydi. bu davrda qo`qonlik muqimiy, muhyi, muxsiniy, muxayyir, rojiy, qoriy, asriy singari shoirlari ijodi xalq tiligatushib qolgan edi. zavqiy ham ular davrasidan munosib o`rin oladi. ularni mushoiralarida, adabiy suhbatlarida qatnashib turadi. …

adan ayriladi. xotini toshbibi ikki ko`zi ko`r bo`lib o`tirib qoladi. bu musibatlarni biroz yumshatish maqsadida shu yili muqimiy bilan birga andijon, so`ngra o`shga sayohat qiladi. ular andijonda do`sti shoir qoriy yusuf muntazir, bimiylar bilan uchrashadilar. xuddi shu vaqtda yikchi eshon vaqeasi boshlanib qoladi. shoirlar yikchi eshon qarorgohini va bu voqea bilan bog`liq bo`lgan boshqa joylarni borib ko`radilar. ko`rganlarini zavqiy «hajvi yikchi eshon», muqimiy esa «hajvi xalifai mingtepa», «qurbaqalar» hajviyalarida bayon qiladilar. zavqiy tog`asi muhammad sodiq bilan birgalikda 1900 yil xaj safariga chiqadilar. ular kavkaz, turkiya, misr orqali makkatulloga yetib boradilar. safar uch yil davom etadi. xaj safari zavqiy ijodida haqiqatpeshalik tomon jiddiy o`sishni ta`minlaydi. endilikda u o`z asarlarida xalqparvarlik g`oyasini ilgari suradi. mavjud ijtimoiy tuzumdan nafratlanishi, farovon turmushga intilishi, ijtimoiy adolatsizlik jaholat va qoloqlikni la`natlash asosiy maqsadga aylanib qoladi. zavqiy tomonidan 1906 yili savdo rastasidagi 46 nafar qallob savdogar hajv qilinib, gavjum saylgohlardan biri mo`ymarakdagi bir terakka osib qo`yiladi. umuman …

hahar kengashining 1922 yil noyabrdagi qarori bilan shoir tug`ilib o`sgan shayxon zavqobod mahallasi deb, yangiqo`rg`ondagi karimbobo qishlog`i zavqiyobod deb ataladi. zavqiy salaflari, a.navoiy, fuzuliylar an`anasini davom ettirib, ishq muhabbat kechinmalarini nazmga solish bilan shoirlikka kirib kelgan. xususan zavqiy a.navoiyning «netay» radifli g`azaliga shu vazn, qofiya va mazmunda nazira bog`lab, uni yanadda mukammalashtirgan bo`lsa, furqatning «uch xarobati» musaddasi ruxi va uslubida, «bodom vasling» g`azalidir. zavqiy ham furqatdek samimiy muhabbatga ega bo`lgan, ammo taqdirning vafosizligidan alam va iztirob chekkan «uch oshiq» haqida fikr yuritgan. ikkalasi ham aruzning romal bahrida yozilgan: bodom vasling qachonkim no`sh etibon qonamiz, tongg`acha xijronda bo`lg`aymu biz mayxonamiz. zavqiy lirikasining realistik kuchi, ayniqsa, uning siyosiy mavzularida yozilgan she`rlarida yaqqol ko`rinib turadi, «demish xon», «ajab ermas», «farg`ona» asarlari ajoyib siyosiy she`r namunasidir. «demish xon» she`r muhammasi shaklida yozilgan (7*5-35) qo`qon tarixida sodir bo`lgan muhim xodisa, 1876 yildagi qo`qon xoni – xudoyorxonning taxtdan xiyla bilan olinishi xon tilidan yozilgan. 1917 yili …

hajvlar jumlasidandir. sendin, ey davron ichib g`am zaxrini g`amnokman, /uncha yang`lig` otashinlikda giribon chekman. demadim bir bor ichsam dafg`iga (qaytarish) taryok(afyun) man xalq nazdida haqiru xok yo xoshokman. davlatu, izzu shariflar mardi bodunyoniki – kabi salloniki, rasvoniki, zaboniki radiflari qofiyalanib kelgan. so`rsalarkim, bu muhammasni kim aydi, deb agar, zavqiy degan bir yamoqchi, maxsido`z ustaniki, deb yakunlaydi. zavqiyning «veksel» hajviyasi jamiyat hayotida borgan sari kuchayib borayotgan taqchillik, g`irromlik, zo`ravonlik munosabatlarini va ularning illatlarini ochib tashlashda muhim o`rin tutadi. «veksel» hajviy muhammas shaklida yozilgan bo`lib, u zavqiy bilan muqimiyning birgalikdagi ijodiy maxsulidir, to`g`rirog`i zavqiy g`azaliga muqimiy bog`lagan muhammasdir. hajviyada farg`ona vodiysda rasm bo`layotgan pul o`rniga veksel berish, shu yo`l bilan dehqon va kasb-xunarmandni uzoq muddatli iqtisodiy tanglikda tutib turish siyosati haqida fikr yuritiladi. mansur (niqoblangan) qolmagaykim so`zining yo`g`oni chiqdi, oltiariqliklarda ham vekselni qoni chiqdi, zovudni bitkaralmay eshonning joni chiqdi, afsus ey xaloyiq ishlarning yomoni chiqdi. oxir zamona ma`lum bo`ldi, nishoni chiqdi. xalqki …

o`quvchi ko`z oldida namoyon bo`ladi. muttaham yangiboy, ahloqsiz shodmonxo`ja, mug`ombir xodixo`ja, tantiq mad`ixo`ja, yengiltak qosim, ochko`z xo`jamjon, iflos mo`minsholarga nisbatan nafrat bilan aytilgan misralarda shoir nafrat bilan bir guruh razil savdogarlarning portretini chizib, xalq oldida ularni sharmanda qiladi. biroq mazkur hajviyaning yarmidan ko`prog`i xali e`lon qilinmagan. mana qolgan baytlar: qodir degan haromi boy bor, ko`p mug`li baland xangramakka, sodiq so`zli, yuzi kimgadoru? desam, dedi: zahm, maraz, so`zakka, mashhur o`sha ko`r meli erursan, boshing agar yetsa ham falakka, gap ta`sir aylamaydi sengga, ablah to` –slepoy eshshakka. nomma-nom sanalayotgan rasta axlilarning kirdikorlari ayovsiz fosh etilmoqda. «al rasta hajvi»ning davomi sifatida yozilgan. «talading bering» hajviyasi fosh qilingach savdogarlarning zavqiyga tuhmatlar uyushtirganlarga javoban yozilgan asardir. zavqiy dostonlari zavqiy masnaviy yo`lda 2 ta hajviy doston yaratgan. 1. «voqean qozi saylov» 1910 yili yozilgan. 65 baytdan iborat. dostonga saylov oldi jarayonida sodir bo`lgan voqea, ya`ni qozilikni egallash maqsadida xo`ja kamol va xakimjon qozilarning mansa talashib, o`z …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "zavqiy hayoti va ijodi"

1348737926_3187.doc αζαρ reja: 1. zavqiyning hayoti va ijodiy faoliyati lirikasi; 2. zavqiy hajviyoti. 3. axli rasta hajvi. 4. zavqiy dostonlari. 5. xulosa. ubaydulla usta solih o`g`li zavqiy 1853 yili qo`qonning shayhon (daxmai bolo) hozirgi zavqiyobod mahallasida kosib oilasida tug`ilgan. uning otasi maxsido`z usta edi. ubaydullo avval mahalla masjidi qoshidagi eski usul maktabida xat-savodini chiqargan, taxminan 1870-71 yillarda ilm ihlosmandi, tog`asi muhammad sodiq maslahati bilan qo`qondagi «madrasai oliy» da, keyin «madrasai chalpak» da tahsil oladi. 1874 yili otasining oyoqlari shol bo`lib qolgach, ubaydullo o`qishni tugatib, «madrasi oliy» dagi xujrasida ota kasbi maxsido`zlik qilib, ro`zg`or tebratishga majbur bo`ladi. ubaydullo talabalik yillarida tog`asi taqdim qilgan a.navoiyn...

DOC format, 2.0 MB. To download "zavqiy hayoti va ijodi", click the Telegram button on the left.

Tags: zavqiy hayoti va ijodi DOC Free download Telegram