yaponiya tarixi

DOCX 20 стр. 67,7 КБ Бесплатная загрузка

20 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 67,7 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 20

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 20

mavzu: xvii asr o‘rtasida -xx asrning boshida yaponiya. reja: 1.yaponiya yangi davr boshida. 2.yaponiya xix asr boshlarida. 3. yaponiya i-jahon urushi davrida. yaponiya so’zi “kun chiqar mamlakat” nomini anglatib, bu mamlakat 4 ta yirik oroldan va bir necha ming kichik orollardan tashkil topgan. yaponiya yangi davr boshida feodal davlat edi. feodalizm davrida tashkil topgan ko’pgina yapon shaharlari boshqa osiyo mamlakatlarida bo’lgani kabi feodal hukmdorlarning qarorgohlari hisoblanardi. lekin ular ancha erta muhim iqtisodiy ahamiyat kasb etib, ko’pchiligi “erkin shahar” (sakai) maqomiga ega bo’lgan edilar. o’rta asr yaponiyasi qo’shni xitoy va koreya bilan qalin iqtisodiy va madaniy aloqada rivojlanib bordi. madaniyatning bir qator elementlari, shu jumladan yozuv, diniy-mafkuraviy tizim (buddizm, konfutsiylik) yaponiyaga xitoydan o’tib kelgan edi. yevropaliklardan birinchi bo’lib portugallar 1542 yilda yaponiyaning kyusyu orollari sohillariga etib keldilar. shundan keyin portugaliya kemalari bir necha yillar davomida yaponiyaga qatnab turdilar. portugallar yaponiyaga o’q otar qurollari olib kelib, uni oltinga ayirboshlar edilar. 1549 yildan …

2 / 20

edi. o’tgan asrlar davomida asta-sekinlik bilan bo’lsada ishlab chiqaruvchi kuchlar rivojlanib, savdo o’sdi, shaharlar kengaydi. dehqonlarning uzluksiz davom etayotgan qo’zg’olonlari feodallarni o’z kuchlarini birlashtirishga undadi. yevropalik mustamlakachilar xavfining paydo bo’lishi ham markazlashgan davlat tuzishni tezlashtirgan sabablardan biri bo’ldi. feodal yaponiyasida imperator hokimyati o’ziga xos o’rin tutardi. yaponiyada sinfiy jamiyatga o’tish vaqtidayoq imperator hokimyati tashkil topgan edi, yapon imperatorlari sulolasi mikado yoki tenno unvoniga ega bo’lib, o’zining rasmiy maqomini keyingi asrlarda ham saqlab qolgan edi. yaponiya dini sintoizm (sinto- “xudolar yo’li”) mikadoning kelib chiqishini quyosh ma’budasi amaterasuning avlodlari bilan bog’lab ko’rsatardi. lekin imperator hokimyati faqat nomigagina bo’lib, u amalda haqiqiy hokimyatga ega emas edi. bunday sharoitda feodal tarqoqlikni bartaraf etish uchun kurash imperator hokimyatini kuchaytirish yo’li bilan emas, balki feodallarning alohida guruhlarining mamlakat ustidan nazorat o’rnatish uchun kurash yo’lidan bordi. xvii asr boshida ieyasu tokugava udel knyazlarini o’z hokimyatiga bo’ysundirdi va meros bo’lib o’tuvchi syogun – bosh qo’mondon (to’liq unvon: taysegun …

3 / 20

ujum qilgan yaponlar bu davrda orolning janubiy sohillarini egallagan edilar. xvii asr boshlarida mamlakat aholisi 17 mln. kishini tashkil qilgan bo’lsa, asr oxiriga borib 25 mln.ga yetdi. segun, feodallar, ibodatxona va monastirlar yer egalari edilar. hning deyarli to’rtdan bir qismi segun oilasiga tegishli edi. mamlakatdagi boshqa h knyazlarning feodal mulki hisoblanardi. tokugavalar hining uchdan bir qismi ularning vassallari hisoblangan mayda va o’rta feodallarga tegishli edi. dehqonlar ma’lum bir feodal mulkka birkitib qo’yilardi. dehqonlar o’zlari ishlayotgan yerni o’z avlodiga meros sifatida qoldira olardilar va shuning uchun o’z feodaliga katta miqdorda natural obrok to’lardilar. yaponiyaning ba’zi hududlarida barshchina mavjud bo’lsada, u jiddiy iqtisodiy ahamiyatga ega emas edi. tokugavalar davrida hukmron feodallar sinfi bir necha darajaga ajratilgan edi. imperator poytaxti kiotodagi saroy amaldorlari (ayonlari) – kuge alohida guruhni tashkil etardi. rasman kugelar eng imtiyozli mavqega ega edilar, lekin ular o’z yer mulklariga ega emas edilar. imperator kabi ular ham segundan mablag’ olardilar. harbiy …

4 / 20

r mulkka ega bo’lgan xatamotolar (aynan tarjimasi “bayroqdor”) tashkil etardi. odatda xatamoto tokugavalarning bevosita vassallari hisoblanardi. ular segun mulklaridagi aholi ustidan nazoratni amalga oshirishar, soliq va majburiyatlarning bajarilishini ta’minlardilar. samuraylarning asosiy qismini segun, daymelar va xatamotolarning drujinachilari tashkil qilardi. samuraylarning ko’pchiligi yer mulkka ega bo’lmay, o’z xo’jayinidan ish haqi olardilar. samuraylar tabaqaviy ruhda tarbiyalanardilar. ularning ahloqi samuray sha’nining alohida kodeksi bo’lgan busido asosida (aynan “samuraylar so’qmog’i”) tartibga solinardi, ularga harbiy ishdan boshqa biror bir ish bilan shug’ullanish taqiqlangan edi. bu kodeksni buzgan samuray qilich bilan o’zini o’ldirishi, ya’ni xarakiri qilishi kerak edi. tokugavalar davriga kelib feodallarning o’zaro urushlari kamayib ketgach, samuraylarning ahvoli yomonlashdi. knyazlarga ko’p sonli samuraylar kerak bo’lmay qoldi. ko’plab samuraylar o’z xo’jayinlaridan ajralib, xonavayron bo’lib, roninlarga (“daydi odamlar”) aylandilar. ko’pincha ular tabiblar, o’qituvchilar, mayda xizmatchilar, hunarmandlar va savdogarlarga aylanardilar. tokugava segunatligining ichki va tashqi siyosati. yaponiyadagi hukmron sinflar dehqonlarni qattiq asoratga solish hisobiga kun ko’rardilar. dehqonlar hosilning yarmidan …

5 / 20

. hukumat dehqonlarga keng va qulay uy-joylar qurishni, bug’doy unidan non tayyorlashni, guruch iste’mol qilishni va shunga o’xshashlarni taqiqlab qo’ygan edi. bularning hammasi yapon dehqonlarini xonavayron bo’lishga, ochlik, qashshoqlikka duchor qildi. oxir oqibatda dehqonlar sudxo’rlar oldida qarzdorlarga aylanib qolardilar. tokugava segunatligi davrida yaponiya aholisi 4 tabaqaga ajratilgan edi: 1) samuraylar, 2) dehqonlar, 3) hunarmandlar, 4) savdogarlar. samuraylarning imtiyozli tabaqa ekanligi har tomonlama takidlanardi. past tabaqa a’zolarining turmushi turli xil kamsituvchi tartiblar asosida belgilab qo’yilgan bo’lib, ular yuqori tabaqalarga nisbatan salgina hurmatsizlikga yo’l qo’ysalar ham o’limga mahkum bo’lardilar. segun hukumati – bakufu segun tomonidan tayinlanadigan tayro (regent) boshchiligidagi 5 ta knyazdan tuzilgan oqsoqollar kengashidan iborat edi. oqsoqollar kengashi qoshida boshqaruvning alohida sohalariga rahbarlik qiluvchi va vazirlar funktsiyalarini bajaruvchi “yosh oqsoqollar” kollegiyasi mavjud edi. maxsus amaldorlar – metsukelar (aynan “birkitilgan ko’zlar”) katta hokimyatga va ta’sir kuchiga ega bo’lib, barcha amaldor shaxslar ustidan oshkora va yashirin kuzatishni amalga oshirardi. provintsiyalarda hokimyat hukumat vakiliga …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 20 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yaponiya tarixi"

mavzu: xvii asr o‘rtasida -xx asrning boshida yaponiya. reja: 1.yaponiya yangi davr boshida. 2.yaponiya xix asr boshlarida. 3. yaponiya i-jahon urushi davrida. yaponiya so’zi “kun chiqar mamlakat” nomini anglatib, bu mamlakat 4 ta yirik oroldan va bir necha ming kichik orollardan tashkil topgan. yaponiya yangi davr boshida feodal davlat edi. feodalizm davrida tashkil topgan ko’pgina yapon shaharlari boshqa osiyo mamlakatlarida bo’lgani kabi feodal hukmdorlarning qarorgohlari hisoblanardi. lekin ular ancha erta muhim iqtisodiy ahamiyat kasb etib, ko’pchiligi “erkin shahar” (sakai) maqomiga ega bo’lgan edilar. o’rta asr yaponiyasi qo’shni xitoy va koreya bilan qalin iqtisodiy va madaniy aloqada rivojlanib bordi. madaniyatning bir qator elementlari, shu jumladan yozuv, diniy-mafkuraviy tizim ...

Этот файл содержит 20 стр. в формате DOCX (67,7 КБ). Чтобы скачать "yaponiya tarixi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yaponiya tarixi DOCX 20 стр. Бесплатная загрузка Telegram