tadbirkorlik

DOCX 21 pages 48.6 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 48.6 KB

File type DOCX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

mavzu: biznesni tashkil etish. reja: 1. biznesni tashkil etish 2.tadbirkorlik haqida tushuncha 3. tadbirkorlikdagi muhim omil iqtisodiyot fanida tadbirkorlik faoliyatiga doir dastlabki tadqiqotlar xviii asrda r. kontilon, a. tyurgo, f. kene, a. smit va j.b. sei asarlarida amalga oshirila boshlandi. biroq hozirga qadar jamoatchilik fikrida `tadbirkorlik` tushunchasining ko`p ma'noliligi saqlanib qolmoqda. ilmiy adabiyotda ushbu tushuncha haqida ko`pincha bu favkulodda hodisaning iqtisodiy, tashkiliy va ruhiy tavsiflari to`plamidan iborat har xil tasavvurlar mavjud. xorijiy adabiyotlarda biznes ta'rifini ko`p turlari mavjuddir. inson jamiyatining butun rivojlanish tarixi u yoki bu jihatdan doimo biznes bilan bog`liq bo`lgan. dastlabki bosqichlarda tadbirkorlikning eng muhim alomati biron bir shaxs-tadbirkor faoliyatining foydali yoki zararligini belgilovchi noaniqlik omili hisoblangan. tadbirkorlikning ijtimoiy-iqtisodiy vazifasi turli bozorlarda talab bilan taklif orasida muvozanat o`rnatishga doir takomillik faoliyatidan iborat deb tan olingan. keyinchalik `sarmoya egasi` va `tadbirkor` tushunchalari bir-biridan farklana boshlandi. tadbirkor sarmoyaning muomalada yuritishni, ko`payib borishini ta'minlaydi va bu borada u venchur sarmoyador, ya'ni …

2 / 21

adabiyotlarda biznes ta'rifini ko`p turlari mavjuddir. inson jamiyatining butun rivojlanish tarixi u yoki bu jihatdan doimo biznes bilan bog`liq bo`lgan. biznesmen (tadbirkor) so`zi birinchi marotaba angliya iqtisodiyotida xviii asrda paydo bo`lib, u `mulk egasi` degan ma'noni bildiradi. jumladan, adam smit tadbirkorni mulk egasi sifatida ta'riflab, uni foyda olish uchun qandaydir tijorat g`oyasini amalga oshirish maqsadida iqtisodiy tavakkalchilikka boradigan kishidir, - deb ta'kidlaydi. tadbirkorni o`zi, o`z ishini rejalashtiradi, ishlab chiqarishni tashkil etadi, mahsulotni sotadi va olgan daromadiga o`zi xo`jayinlik qiladi. biznes - bu avvalo ishlab chiqarishni tashkil etish, iqtisodiy faoliyat va munosabatlar, hayotni o`zi so`ngra esa pul ishlash demakdir. biznes- bu xorijiy so`zdir. u butun dunyo bo`yicha tarqalgandir, undan barcha mamlakatlarda foydalanadilar. o`zbek tilida esa biznes so`zi tadbirkorlik, biznesmen esa tadbirkor demakdir. o`zbekcha so`z xorijiy so`zga to`g`ri keladi, lekin unga qo`shimcha ma'no xam beradi. bu so`zlarni ortida `ish` ya'ni ish bilan shug`ullanish yoki korxona tashkil qdilish yetadi. shunday qilib, biznes - …

3 / 21

ekiston respublikasi qonunida tadbirkorlik faoliyati tushunchasiga quyidagicha ta'rif berilgan: `tadbirkorlik faoliyati (tadbirkorlik) - tadbirkorlik faoliyati sub'yektlari tomonidan qonun xujjatlariga muvofiq amalga oshiriladigan, tavakkal qilib va o`z mulkiy javobgarligi ostida daromad (foyda) olishga qaratilgan tashabbuskor faoliyat` . biznesni muvaffaqiyatli olib borishga ko`maklashuvchi tadbirkorlikning asosiy tamoyillari quyidagilardan iborat: 1. mulk sohibi bo`lish. tadbirkorlar resurslar yoki mahsulotlarning egasi bo`lishi kerak. ular o`z mulkiga tayanib yoki o`zga mulkini ijaraga olib ishlaydi. 2. foyda olishga intilish. tadbirkorning boyishdan iborat iqtisodiy maifaati bo`lib, unga foyda olish orqali erishiladi. 3. iqtisodiy erkinlik. tadbirkor bozorga qarab nimani, qancha, qanday texnologiyada ishlab chiqarishni, yaratilgan tovarni kimga, qachon va necha pulga sotishni, qaysi bank bilan aloqa qilishni, o`ziga sherik topishni, xullas, har qanday iqtisodiy faoliyatni hech bir toifasiz, o`z bilganicha amalga oshiradi. 4. iqtisodiy mas'uliyat. tadbirkor mas'uliyatni o`z zimmasiga olib, ko`rgan foyda-zarariga o`zi javob beradi. 5. iqtisodiy tavakkalchilik. tadbirkor tavakkal qilib, `yo ustidan, yo ostidan` degan qabilida ish tutadi, iqtisodiy …

4 / 21

n qoida tadbirkorlikka ham xos bo`lgan. o`zbekiston qonunlariga ko`ra tovar ishlab chiqaruvchilar iste'molchilarning tovar sifatiga bo`lgan talabini qondirishi, tovar sifatini kafolatlashi shart. davlat shu qonunlar ijrosini nazorat qiladi. `davlat iste'molchilarning tovar (ish, xizmat) sotib olish va undan foydalanish chog`idagi huquqlari hamda qonun bilan qo`riqlanadigan manfaatlari himoya qilinishini kafolatlaydi`. nufuz (imij)ga ega bo`lish. nufuz halq orasida, tadbirkorlar doirasida obro`-etiborli bo`lishni bildiradi. tadbirkor o`z sha'nini avaylashi, firma nomini e'zozlab, unga dog` tushirmasligi, yaxshi nom chiqarishi shart. tadbirkorlikda o`z-o`zini boshqarish tartibi bor. davlat firma ishiga aralashmaydi, balki iqtisodiy siyosati bilan tadbirkorlarga ko`maklashadi, qonunlar orqali tadbirkorlik uchun sharoit yaratadi. masalan, o`zbekiston respublikasining qonunlariga ko`ra davlat tadbirkorlikni qo`llab-quvvatlaydi, tadbirkorlar mulkinipg daxlsizligiii ta'minlaydi. bozor iqtisodiyotining turli mulk shakllariga asoslanishini tadbirkorlikda yaqqol ko`rish mumkin. insonga naf keltiruvchi har qanday ne'matlar albatta kimningdir mulki. faqat hech kimga kerak bo`lmagan narsaning egasi yo`q. bozor iqtisodiyoti kerakli narsani yaratib, uni bozor orqali iste'mol etishga asoslanar ekan, u albatta mulkchilikni talab …

5 / 21

borat. bular mulkiy munosabatlarning ob'yektidir. mulkning uch bosqichi bor: a) egalik qilish; b) foydalanish (ishlatish); v) tasarruf etish. ularning yaxlitligi mulkchilikni yaratadi. tadbirkorlarning mulkiy maqomi ikki yoqlama bo`lib, birinchidan, ular o`z mulkiga tayanib ish yuritadilar, ya'ni moddiy resurslar va yaratilgan tovarlar ularning o`ziniki. ikkinchidan, ular o`zgalar mulkini ijaraga olib ham faoliyat yuritadilar, bunda mulkka vaqtinchalik egalik qiladilar va mulkdan foydalanadilar, ammo uni tasarruf etib xo`jayinlik qila olmaydilar. baribir, har ikki holda ham yaratilgan tovarlarning egasi tadbirkor bo`lib qolaveradi. tadbirkor o`z mulkidan naf ko`rishi shart, shundagina uning iqtisodiy manfaati yuzaga chiqadi. tadbirkor o`z mulkini ishlatib foyda topadi, o`z mulkini qimmatiga sotib, daromad ko`radi, o`z mulkiga tayanib mehnat qiladi va shu yo`l bilan pul topadi va, nihoyat, u o`z mulkini merosga qoldiradi yoki xayr-ehson yo`lida hadya qiladi. mulkni qanday ishlatishni tadbirkor o`zi hal qiladi, ya'ni buning eng maqbul yo`lini o`zi tanlab oladi. tadbirkor o`z mulkidan naf ko`rgani uchun mulkiy mas'uliyatni, ya'ni mulkni …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tadbirkorlik"

mavzu: biznesni tashkil etish. reja: 1. biznesni tashkil etish 2.tadbirkorlik haqida tushuncha 3. tadbirkorlikdagi muhim omil iqtisodiyot fanida tadbirkorlik faoliyatiga doir dastlabki tadqiqotlar xviii asrda r. kontilon, a. tyurgo, f. kene, a. smit va j.b. sei asarlarida amalga oshirila boshlandi. biroq hozirga qadar jamoatchilik fikrida `tadbirkorlik` tushunchasining ko`p ma'noliligi saqlanib qolmoqda. ilmiy adabiyotda ushbu tushuncha haqida ko`pincha bu favkulodda hodisaning iqtisodiy, tashkiliy va ruhiy tavsiflari to`plamidan iborat har xil tasavvurlar mavjud. xorijiy adabiyotlarda biznes ta'rifini ko`p turlari mavjuddir. inson jamiyatining butun rivojlanish tarixi u yoki bu jihatdan doimo biznes bilan bog`liq bo`lgan. dastlabki bosqichlarda tadbirkorlikning eng muhim alomati biron bir...

This file contains 21 pages in DOCX format (48.6 KB). To download "tadbirkorlik", click the Telegram button on the left.

Tags: tadbirkorlik DOCX 21 pages Free download Telegram