ekonometrik modellashtirish asoslari

PPTX 34 pages 885.6 KB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 885.6 KB

File type PPTX

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

prezentatsiya powerpoint 1-mavzu. ekonometrik modellashtirish asoslari reja: 1.1. iqtisodiyotda modellashtirish asoslari 1.2. iqtisodiyotda modellarning tasnifi. 1.3. iqtisodiyotda modellashtirish bosqichlari. “ekonometrika asoslari” fanining umumiy o'quv soati 136 shu jumladan: ma'ruza-48 soat (4- semestr - 16 soat, 5- semestr-32soat) amaliy mashg'ulotlar -24 soat (4- semestr - 8 soat, 5- semestr-16 soat) tajriba mashg'ulotlar -24 soat (4- semestr -8 soat, 5- semestr-16 soat) mustaqil ta'lim soati-40 soat (4- semestr -12soat, 5- semestr-28 soat) asosiy adabiyotlar rasulev d., nurullaeva sh., ro‘zmetova n., muminova m. ekonometrika asoslari. o‘quv qo‘llanma. –t.: iqtisodiyot, 2019. – 197 b. ekonometrika: o'quv qo'llanma. /mustafakulov sh.i., negmatov j.b., jo'raev b.r., murodullaev n.n. –t.: ilmiy texnika axboroti-press nashriyoti, 2017. – 155 b xodiev b.yu., shodiev t.sh., berkinov b.b. ekonometrika: o'quv qo'llanma. –t.: iqtisodiyot, 2018. – 178 b. gerasimov a.n., gromov e.i., skripnichenko yu.s. ekonometrika: uchebnoe posobie. –rostov n/d: feniks, 2017. – 540 s. xayyashi fumio. ekonometrika. /per. s angl., pod nauch. red. …

2 / 34

ilganda oikonomos (ekonomist) – bu uy boshqaruvchisi, metrika (metrihe, metron) – o'lchov ma'nolarini bildiradi. «ekonometrika» atamasini birinchi marta buxgalter p. ts'empa (1910, avstriya-vengiya) tomonidan ishlab chiqilgan. tsempanning fikriga ko'ra, agar buxgalteriya ma'lumot-lariga algebra va geometriya usullari qo'llanilsa, iqtisodiy faoliyat natijalari to'g'risida yangi tushuncha olinadi. atamaning bunday ishlatilishi tushunchasining o'zi kabi ildiz otmadi. ammo “ekonometrika” nomi 1930 yilda paydo bo'lgan iqtisodiy fanning yangi yo'nalishini aniqlashda juda muvaffaqiyatli bo'ldi. etimologiya co'zi «ekonometrika» y.shumpeter (1883-1950) yangi intizomning birinchi tarafdorlaridan biri edi. u ushbu fanni “ekonomometriya” deb nomlash kerak deb hisoblagan. sovet olimi a.l.vaynshteyn (1892-1970) bu fanning nomi yunoncha metriya (geometriya, planimetriya va boshqa) so'ziga mos ravishda –ekonometiriyaga asoslanadi, deb hisoblar edi.biroq “ekonometrika” atamasi dunyo fanida keng tarqalgan. qanday bo'lmasin, qanday atama tanlashimizdan qat'iy nazar, ekonometrika iqtisodiy hodisalarni o'lcha va tahlil qilish fanidir. 1933 yilda r. frish tomonidan asos solingan.(1895-1973) u ekonometrika-ga quyidagicha ta'rif bergan: tajriba shuni ko'rsatadiki, uchta boshlang'ich nuqtadan har biri – …

3 / 34

tryugve xaavelmo (1911-1999 y.) «ekonometrika asosida extimollar nazariyasi o'rnini belgilash uchun» (1989 y.) amerikali iqtisodchilar djeyms xekman (1944 y.) va daniel makfadden (1937 y.) «mikroiqtisodiy tahlilda yangi ekonometrik nazariyalarni va usullarni o'rganish va ishlab chiqish uchun» (2000 y.) ekonometrika sohasida nobel mukofotini olgan iqtisodchilar: ekonometrika iqtisodiy nazariya matematika statistika ekonometrika ekonometrika ekonometrika fanining o'ziga hos predmeti, maqsadi va tadqiqot vazifalari shakllangan. bunda ekonometrikaning mazmuni, uning tarkibi va qo'llanish sohalari yuqorida sanab o'tilgan fanlar bilan juda ham mustahkam aloqalarga ega bo'lib, asosan takomillashib, dinamik rivojlanib borayotgan iqtisodiyotning talablari bilan kuchli bog'langan. ekonometrika boshqa bilimlar bilan ham o'zoro bog'langan fandir. ekonometrikaning maqsadi – haqiqiy iqtisodiy ob'ektlarni modellashtirish va miqdoriy tahlil qilish usullarini ishlab chiqishdir. ekonometrikaning vazifalari quyidagilar kiradi: modelni spetsifikatsiyalash, modelni paramertlarini aniqlash, modelni verifikatsiyalash, modelni prognozlash. ekonometrikaning predmeti bu iqtisodiy jarayonlar va hodisalarning o'zaro bog'liqligini miqdoriy ifodalanishni o'rganish hisoblanadi ekonometrikaning maqsadi real iqtisodiy ob'ektlar-ni modellashtirish va miqdoriy tahlil qilish-ning usullarini ishlab …

4 / 34

illar aniqlanadi va qo'yilgan masalani echish uchun muhim bo'lmagan qismlar chiqarib tashlanadi. modellashtirish deganda modellarni qurish, o'rganish va qo'llash jarayoni tushuniladi. modellashtirish jarayoni quyidagi uch elementni o'z ichiga oladi: sub'ekt (tadqiqotchi); tadqiqot ob'ekti; o'rganuvchi sub'ekt bilan o'rganilayotgan ob'ektning munosabatlarini vositalovchi model. ilmiy izlanishlarda modellashtirish qadimgi zamonlardayoq qo'llanila boshlandi va asta-sekin ilmiy bilimlarning qurilish va arxitektura, astronomiya, fizika, ximiya, biologiya va nihoyat, ijtimoiy fanlar kabi tobora yangi sohalarini qamrab ola boshladi. birinchi matematik modellar f.kene (1758 y., iqtisodiy jadval), a.smit (klassik makroiqtisodiy model), d.rikardo (xalqaro savdo modeli) tomonidan ishlatilgan. xx asr zamonaviy fanning amalda barcha sohalarida modellashtirish usuliga katta muvaffaqiyatlar va obro'-e'tibor keltirdi. iqtisodiyotda matematik model — bu iqtisodiy ob'ektlar yoki jarayonlarni tahlil qilish yoki boshqarish maqsadida ularning matematik tasvirlanishi, ya'ni iqtisodiy masalaning matematik yozuvi. iqtisodiy ob'ektning matematik modeli — bu uning funktsiyalar, tenglamalar, tengsizliklar, mantiqiy munosabatlar, grafiklar majmuasi ko'rinishidagi aks ettirilishi. bunday aks ettirish o'rganilayotgan ob'ekt elementlarining munosabatlari to'plamini model …

5 / 34

sodiy masalalarni echishda qo'llaniladigan amaliy modellar (iqtisodiy tahlil, bashoratlash, boshqarish modellari)ga bo'linadi. determinirlangan modellar model o'zgaruvchilari orasidagi qat'iy funktsional bog'lanishlar borligini nazarda tutadi. stoxastik modellar tadqiq qilinayotgan ko'rsatkichlarga tasodifiy ta'sirlarning borligini e'tiborga oladi hamda ularni tasvirlash uchun ehtimollar nazariyasi va matematik statistikaning vositalaridan foydalanadi. statik modellarda barcha bog'lanishlar vaqtning tayinli payti yoki davriga tegishlidir. dinamik modellar iqtisodiy jarayonlarning vaqt bo'yicha o'zgarishini tavsiflaydi. qaralayotgan vaqt davrining uzunligiga qarab bashoratlash va rejalashtirishning qisqa muddatli (bir yilgacha), o'rta muddatli (5 yilgacha), uzoq muddatli (10-15 va undan ko'proq yilgacha) modellari farqlanadi. iqtisodiyot modellari fazoviy omillar va shartlarni o'z ichiga olishiga qarab fazoviy va nuqtaviy modellar farqlanadi. shunday qilib, iqtisodiyotda modellarning umumiy tasnifi o'ndan ortiq asosiy belgilarni o'z ichiga oladi. iqtisodiy-matematik tadqiqotlarning rivojlanishi bilan qo'llanilayotgan modellarni tasniflash muammosi murakkablashib boraveradi. 1.3. iqtisodiyotda modellashtirish bosqichlari iqtisodiy muammoning qo'yilishi va uni sifat jihatdan tahlil qilish. bu bosqich modellashtiriladigan ob'ektning eng muhim xususiyatlari va xossalarini ajratib, ularni ikkinchi …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ekonometrik modellashtirish asoslari"

prezentatsiya powerpoint 1-mavzu. ekonometrik modellashtirish asoslari reja: 1.1. iqtisodiyotda modellashtirish asoslari 1.2. iqtisodiyotda modellarning tasnifi. 1.3. iqtisodiyotda modellashtirish bosqichlari. “ekonometrika asoslari” fanining umumiy o'quv soati 136 shu jumladan: ma'ruza-48 soat (4- semestr - 16 soat, 5- semestr-32soat) amaliy mashg'ulotlar -24 soat (4- semestr - 8 soat, 5- semestr-16 soat) tajriba mashg'ulotlar -24 soat (4- semestr -8 soat, 5- semestr-16 soat) mustaqil ta'lim soati-40 soat (4- semestr -12soat, 5- semestr-28 soat) asosiy adabiyotlar rasulev d., nurullaeva sh., ro‘zmetova n., muminova m. ekonometrika asoslari. o‘quv qo‘llanma. –t.: iqtisodiyot, 2019. – 197 b. ekonometrika: o'quv qo'llanma. /mustafakulov sh.i., negmatov j.b., jo'raev b.r., murodullaev n.n. –t...

This file contains 34 pages in PPTX format (885.6 KB). To download "ekonometrik modellashtirish asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: ekonometrik modellashtirish aso… PPTX 34 pages Free download Telegram