klinik farmakologiya

PPTX 33 pages 5.7 MB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.7 MB

File type PPTX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

prezentatsiya powerpoint mavzu: klinik farmakologiya fani tarixi. maqsad va vazifalari. klinik farmakologiyaning muammolari. dori vositalari farmakodinamikasi tarixi 1964 yilga qadar tibbiyotda klinik farmakologiya atamasi mavjud emas edi. 1961 yilda g'arbiy germaniyada yangi tug'ilgan chaqaloqlarda fekomegaliyani ko'payganligi kuzatildi. keyinchalik buning sababi xomiladorlikni kritik davrida (i trimesterida) qabul qilingan barbituratlarga mansub bo'lmagan uyqu dorisi, talidomid ekanligi aniqlandi. bu masala 1964 yili moskvada jsst tomonidan toksikologiya bo'yicha o'tkazilgan xalqaro kongressda ko'rib chiqildi. bu masala joxon meditsinasi tarixiga «talidomid fojiasi» nomi bilan qora xariflarda yozib qo'yildi. «tolidomid fojiasi»ga kadar tibbiyotda farmakologiya fani mavjud bo'lib, bu fan asosan dori vositalarini xayvonlar organizmiga ta'sirini o'rganuvchi fan xisoblangan. shu sababli amaliy tibbiyot masalalariga to'liq javob bera olmas edi. tolidomid qo'llash bilan bog'lik bo'lgan aniq dalillar tibbiyot uchun farmakologiya fanidan tashkari klinik fanlar va farmakologiyani birlashtirgan fan, ya'ni klinik farmakologiya fani zarurligini ko'rsatdi. «tolidomid fojiasi» tibbiyotda yangi fan klinik farmakologiya fanini dunyoga kelishiga sabab bo'ldi. toksikologiya kongressida qabul …

2 / 33

ik farmakologiya fanini maqsadi – farmakoterapiya samaradorligini va xavfsizligini oshirish. klinik farmakologiyani asosiy vazifalari bo'lib, quyidagilar xisoblanadi: - yangi farmakologik vositalarni klinik sinovdan o'tkazish: - eski preparatlarni sinash va qayta baholash: - dori vositalarining qo'lashni ratsional va xavfsiz usullarini ishlab chiqish yo'li bilan dori bilan davolashni takomillashtirish: - dori preparatlari bo'yicha informatsion xizmat va turli mutaxassislarga konsultativ xizmat ko'rsatish: - talabalar va vrachlarni o'qitish. bundan tashqari klinik farmakologiyani vazifalariga amaliy tibbiyotni quyidagi masalalari xam kiradi: - aniq bemorni davolash uchun dori vositasini tanlash - uning uchun to'g'ri keladigan dori shaklini tanlash va qo'llash rejimni belgilash: - kiritish yo'llarini tanlash: - dorini ta'siri bo'yicha monitor ko'zatuv o'tkazish: - dori vositalari o'zaro munosabatlarini, nojo'ya ta'sirlarini va salbiy ta'sirlarini yo'qotish xamda oldini olish: - dori vositalarining iste'mol qilinish xususiyatlarini o'rganish. dori vositasi buyurilishining turli maqsadlari mavjud. dori bilan davolash etiotrop, patogenetik, simptomatik, o'rin bosuvchi va profilaktika maqsadlarida o'tkaziladi. etiotron terapiya kasallik sababini yo'qotishga …

3 / 33

hi moddalarga kasallik sababini bartaraf etmasdan, bir necha yil davomida organizmning normal hayot faoliyatini ushlab turish xususiyatiga ega ferment preparatlari, gormonlar va uning analoglari, vitaminlarni kiritish mumkin. profilaktik terapiya kasallik rivojlanishini oldini olish uchun buyuriladi. profilaktik vositalarga ba'zi virusga qarshi. dezinfektsiyalovchi preparatlar, vaktsinalar, zardoblar kiradi klinik farmakologiyani qismlari farmakokinetika. farmakodinamika. dori vositalarining o'zaro ta'sirlari. dori vositalarining salbiy ta'sirlari. farmakogenetika farmakoepidemiologiya farmakoekonomika farmakoterapiya samaradorligini va xavfsizligini baxolash usullari. farmakodanamika - klinik farmakologiya fanining bir bo'lagi bo'lib, dori vositalarining odam organizmidagi farmakologik ta'sir mexanizmini o'rganadi. dori vositalarining asosiy qismi organizmni fiziologik tizimining faoliyatini o'zgartirish yo'li bilan davolovchi ta'sir ko'rsatadi. organizmda dv ta'sirida turli tabiiy jarayonlarning tormozlanishi yoki ko'zg'alishi, organ va to'qimalar faoliyatini pasayishi yoki kuchayishiga olib keladi. natijada, organizmda kasallik sababi bo'lgan patologik jarayonlariga ta'sir ko'rsatadi. dori vositalari ta'sir mexanizminiig kuyidagi turlari farqlanadi: • maxsus retseptorlarga ta'siri • fermentlar faolligiga ta'siri • xujayra qobig'iga fizikaviy-kimyoviy ta'siri • to'g'ridan-to'g'ri kimyoviy (tsitotoksik) ta'siri dori …

4 / 33

ddalar. — antagonistlar - maxsus agonistlar ta'siriga to'sqinlik qiluvchi yoki retseptorlarni bloqlovchi moddalar. — bir vaqtda agonist va antagonistlar ta'siriga ega moddalar — ularning ta'sir natijasi birinchidan, retseptorlarning dastlabki funktsional faolligiga, ikkinchidan, moddadagi ta'sirlar nisbatiga bog'liq. retseptorlarga nisbatan antagonizm bo'lishi mumkin: rettsetorlarning ko'pchiligi dori vositalari ta'siri uchun nishon bo'ladi. bunda retseptor bilan o'zaro ta'sirga kirishi (agonizm yoki antagonizm), farmakologik ta'sirining davomiyligi va qaytalanuvchanligini belgilovchi bog'lanish kuchi ahamiyatga ega. moddani retseptor bilan bog'lanish mahkamligi «affinitet» termini bilan belgilanadi. affiniteti yuqori bo'lgan modda retseptor bilan bog'langan, boshqa affiniteti past bo'lgan moddani siqib chiqarishi mumkin. ba'zi moddalar retseptor bilan o'zaro ta'siriga kirgandan so'ng, shu retseptorning funktsional vazifasiga mos keladigan biokimyoviy yoki fiziologik reaktsiyasini keltirib chiqarish xususiyatiga ega bo'ladi. bunday xususiyat ichki faollik deb ataladi. xujayra yuzasidagi retseptorlar miqdori va ularning sezgirligi doimiy va bir xil emas, hamda ko'pgina omillarga (yosh, patologik jarayon, to'qimani shikastlanishi va h.), dori vositasining ta'siriga bog'lik. masalan, retseptorlarning miqdori …

5 / 33

. bunda sinapslar orqali nerv impulslari o'tkazilishi buziladi; xujayralarning elektrik faolligi susayadi. antiaritmik, tutqanoqqa qarshi preparatlar, umumiy va mahalliy anestetiklarning ta'sir mexanizmi shu yo'l bilan amalga oshadi. dori vositalarning to'g'ridan-to'g'ri kimyoviy (tsitotoksik) ta'siri. dvri xujayraning katta bo'lmagan molekulalari yoki xujayra ichi strukturalari bilan bevosita o'zaro ta'sirga kirishib, hujayraning faoliyatini buzilishiga olib keladi. bunday ta'sirni antibiotiklar va ba'zi antibakterial preparatlar, virusga qarshi moddalar, tsitostatiklar ko'rsatadi. dv ta'siri xujayra faoliyatini o'zgarishi bilan bog'lik, bo'lmasligi xam mumkin. masalan, yog'li bo'shashtiruvchi preparatlar, antatsidlarning xlorid kislotani neytrallashi bunga misol bo'la oladi. dori –moddalar tizim faoliyatini faqat uning ma'lum bir qismida yoki bir organga ta'sir qilishi bu selektiv yoki tanlab ta'sir. preparatning dozasi qanchalik kichik bo'lsa va uning retseptor bilan aloqasi qanchalik kam bo'lsa, uning harakati selektiv bo'ladi. biroq, dorilarning selektivligi dorilarning dozasi, nojo'ya ta'sirlari bilan bog'liq. masalan, morfin kuchli analgetik faollikka ega va narkotik analgetiklar guruxiga kiradi. shu bilan bir vaqtda, u nafasni so'ndiradi, yo'tal …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "klinik farmakologiya"

prezentatsiya powerpoint mavzu: klinik farmakologiya fani tarixi. maqsad va vazifalari. klinik farmakologiyaning muammolari. dori vositalari farmakodinamikasi tarixi 1964 yilga qadar tibbiyotda klinik farmakologiya atamasi mavjud emas edi. 1961 yilda g'arbiy germaniyada yangi tug'ilgan chaqaloqlarda fekomegaliyani ko'payganligi kuzatildi. keyinchalik buning sababi xomiladorlikni kritik davrida (i trimesterida) qabul qilingan barbituratlarga mansub bo'lmagan uyqu dorisi, talidomid ekanligi aniqlandi. bu masala 1964 yili moskvada jsst tomonidan toksikologiya bo'yicha o'tkazilgan xalqaro kongressda ko'rib chiqildi. bu masala joxon meditsinasi tarixiga «talidomid fojiasi» nomi bilan qora xariflarda yozib qo'yildi. «tolidomid fojiasi»ga kadar tibbiyotda farmakologiya fani mavjud bo'lib, bu fan ...

This file contains 33 pages in PPTX format (5.7 MB). To download "klinik farmakologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: klinik farmakologiya PPTX 33 pages Free download Telegram