zilzilalarning geografik tarqalishi

PPTX 12 стр. 1,4 МБ Бесплатная загрузка

12 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,4 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 12

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 12

berdaq atındaǵı qmu arxitektura fakulteti qala qurılısı hám de kommunal infratuzilmani shólkemlestiriw hám basqarıw tálim baǵdarı 1-a kurs studenti piyshenbaev anvardin dene tarbiya páninen prezentatsiya jumısi zilzilalarning geografik tarqalishi 1.zilzila haqida umumiy ma’lumotlar 2. zilzilalar kuchini o‘lchash shkalalari 3.zilzilaning paydo bo‘lish sabablari va genetik turlari reja : zilzila, yer qimirlash — yer poʻstida yoki mantiyaning yuqori qismida toʻsatdan siljish, sinish yoki oʻpirilish roʻy berishi oqibatida vujudga keladigan va toʻlqinsimon tebranishlar tarzida uzoqlarga tarqaladigan yer osti silkinishlari va tebranishlari. sabablariga koʻra, tektonik, vulqoniy va oʻpirilish zilzilalariga boʻlinadi. yer poʻstining xar xil chuqurligida tabiiy kuchlar taʼsirida sodir boʻladigan silkinishlar tektonik zilzilalar deyiladi. zilzila haqida umumiy ma’lumotlar ular yer qaʼridagi harakat va jarayonlarning mahsuli boʻlib, bu jarayonlarning kinetik quvvat tarzida birdan (1 min.da) sarflanishi oqibatidir. vulqoniy va oʻpirilish zilzilalari tabiatda juda kam sodir boʻladi; ular kuchi jixatidan tektonik zilzilalarning eng kuchsizi bilan tenglashadi. yer sharida sodir boʻladigan zilzilalar soni yil davomida bir necha …

2 / 12

shlab zilzila kuchini o‘lchash uchun turli usullardan foydalanib kelingan. hozirgi vaqtgacha ko‘pgina mamlakatlarda olimlar tomonidan ellikdan ortiq seysmik shkalalar taklif etilgan. ulardan eng ko‘p tarqalganlari va ko‘pchilik mutaxassislarga ma’qul bo‘lgani uchta bo‘lib, birinchisi 1917 yilda xalqaro seysmik assotsiatsiya tomonidan qabul qilingan 12 balli merkalli-kankani-ziberg shkalasi hisoblanadi va undan hozirgacha bir qancha evropa davlatlarida foydalanib kelinmoqda. zilzilalar kuchini o‘lchash shkalalari zilzila kuchi, ball 1-4 5 6 7 8 9 10 1-12 x0, mm 0,5 0,5-1 1,1-2 2,1-4 4,1-8 8,1-16 16,1-32 >32 efi shkalasi zilzila kuchiga baho berishda ham miqdoriy, ham izohli ko‘rsatkichlardan foydalanishni ko‘zda tutadi. zilzila kuchiga miqdoriy baho berishda rus olimi s.v.medvedev ixtiro qilgan asbob  sbm seysmometridan foydalaniladi. bunda zilzila kuchi seysmometr mayatnigining siljishiga qarab belgilanadi. quyidagi jadvalda mayatnik siljishi xo bilan ball orasidagi bog‘lanish keltirilgan zilzila o‘chog‘ida seysmik to‘lqinlarning tarqalishi zilzila o‘chog‘ining tuzilish sxemasi zilzilalar o‘chog‘ining ko‘pchiligi 10-30 km chuqurliklarda joylashgan. ulardan asosiy qismi (85 %) tektonik siqilish …

3 / 12

eri, intensivligi to‘g‘risida uzoq yillar mobaynida seysmik asboblar yordamida kuzatish natijasida olingan xulosalarga asoslanib, ikkinchidan, o‘sha hududning muhandislik-geologik nuqtai nazaridan tutgan o‘rniga, ya’ni tog‘ jinsi qatlamining ximiyaviy, mineralogik tarkibiga, fizik-mexanik xossalariga, yer osti suvlari sathining fasllar davomida o‘zgarib va jarayonlarning qay darajada tarqalganligiga hamda ana shu hodisalarning hozirgi vaqtdagi rivojlanish xarakteriga qarab, uchinchidan, yerning ustki qobig‘ini tashkil qilgan, ya’ni turli inshootlarga zamin hisoblangan lyoss jinslar, qum, shag‘al tosh va boshqalarning yoshi jihatidan fizik-mexanik xususiyatlariga ko‘ra, o‘ziga xos tog‘ jinslarida (granit, bazalt, ohaktosh va h.k.) sun’iy tebranishlar hosil qilinib va ana shu tebranishlarni avval seysmik asboblar yordamida olingan tabiiy tebranishlar bilan taqqoslash va yuqorida aytib o‘tilgan tog‘ jinslarining yer qimirlash kuchini oshirish yoki kamaytirishda ko‘rsatadigan ta’sirini o‘rganish asosida tuziladi. yer shari yuzasida seysmik mintaqalarning joylashishi. rixter shkalasi zilzila tufayli yer yuzidagi silkinishlar ballarda oʻlchanadi. silkinishlar epitsentrda eng kuchli boʻlib, undan uzoqlashgan sari kuchi pasaya boradi. epitsentr atrofidagi eng kuchli silkinishlarni belgilab, …

4 / 12

zilzilalarning geografik tarqalishi - Page 4

5 / 12

zilzilalarning geografik tarqalishi - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 12 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "zilzilalarning geografik tarqalishi"

berdaq atındaǵı qmu arxitektura fakulteti qala qurılısı hám de kommunal infratuzilmani shólkemlestiriw hám basqarıw tálim baǵdarı 1-a kurs studenti piyshenbaev anvardin dene tarbiya páninen prezentatsiya jumısi zilzilalarning geografik tarqalishi 1.zilzila haqida umumiy ma’lumotlar 2. zilzilalar kuchini o‘lchash shkalalari 3.zilzilaning paydo bo‘lish sabablari va genetik turlari reja : zilzila, yer qimirlash — yer poʻstida yoki mantiyaning yuqori qismida toʻsatdan siljish, sinish yoki oʻpirilish roʻy berishi oqibatida vujudga keladigan va toʻlqinsimon tebranishlar tarzida uzoqlarga tarqaladigan yer osti silkinishlari va tebranishlari. sabablariga koʻra, tektonik, vulqoniy va oʻpirilish zilzilalariga boʻlinadi. yer poʻstining xar xil chuqurligida tabiiy kuchlar taʼsirida sodir boʻladigan si...

Этот файл содержит 12 стр. в формате PPTX (1,4 МБ). Чтобы скачать "zilzilalarning geografik tarqalishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: zilzilalarning geografik tarqal… PPTX 12 стр. Бесплатная загрузка Telegram