yassaviyatariqati

PPTX 17 pages 729.6 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 729.6 KB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

312-guruh talabasi qurbonova farzona 312-guruh talabasi qurbonova farzona mavzu:yassaviya tariqati reja: ahmad yassaviy hayot yo’li yassaviya tariqati talimoti yassaviya tariqatining shakllanish bosqichi yassaviya talimotida axloqiy tamoyillar 2 tasavvuf ilmining buyuk namoyondasi, sharq tasavvufida munosib o’ringa ega bo’lgan “yassaviy” tariqatining asoschisi va turkiy poeziyaning yirik vakillaridan biri bo’lmish ahmad yassaviy tug’ilgan yili noma'lum. vafoti esa turli yozma manbalarda hijriy 562 (milodiy 1166-67) yil deb aniq ko’rsatiladi. ammo nasafiyning ahmad yassaviy 1103 yilda tug’ilib, 1166 yil vafot etgan degan fikri ham bor. ba'zi rivoyatlarda uning 130 yil umr ko’rganligi ta'kidlanadi. orif usman esa: “rivoyatlarga ko’ra, yassaviy 63 yoshda payg’ambar yoshiga kelgach yer ostida hujra yasatib “chillaga” kirgan, qolgan umrini toat-ibodat qilib, riyozat chekib yer ostida o’tkazgan”, deb ta'kidlaydi. bu rivoyatga ko’ra 125 yil, boshqa rivoyatga qaraganda 133 yil umr ko’rib, hijriy 562 yilda vafot etgan. umuman, yassaviyning tarjimai holiga oid ma'lumotlar juda kam va u har tomonlama chuqur o’rganilmagan, e'tibordan chetda qolib …

2 / 17

ahmad yassaviy o’z navbati bilan xalifalik qilganidan keyin bir oz vaqt o’tgach, o’z vatani turkistonga ketadi. so’ngra uning o’rniga sen xalifalik qilasan» degan ekan. keyingi voqealarning rivoji ustoz yusuf hamadoniy aytganidek kechroq buxorodan o’z yurti yassiga qaytgan ahmad shag`arda madrasa va honaqo qurdirib o’z atrofiga juda ko’plab yangi shogirdlar to’plagan. u ana shu shogirdlari orqali o’zi asos solgan «yassaviya» tariqatini turkiston va shosh atrofidagi viloyatlarga tarqata boshlagan. ahmad yassaviy tarbiyalab etishtirgan shogirdlar mansur bobo (arslonboboning o’g’li), abul malik oto tosh ho’ja (zangi boboning otasi), hakim oto (sulaymon boqirgoniy), zangi oto va boshqalardir. movarounnahrda xii asrdan so’ng «yassaviya» tariqatidan ikki yirik tariqat paydo bo’lgan. birinchisi — «naqshbandiya», ikkinchisi — «bektoshiya». «iqoniya» deb atalgan uchinchi tariqat ham bo’lgan, ammo u toshkent viloyati atrofidan nariga o’tmagan. “yassaviya” tariqatining barcha aqidalari ahmad yassaviyning asosiy asari bo‘lmish “hikmat”da mufassal bayon etilgan. xii asrdagi turkiyzabon she’riyatning ajoyib namunasi bo‘lgan, keyingi davrlardagi turkiy adabiyotga katta ta’sir ko‘rsatgan …

3 / 17

sango yetaro. adibning shuhrati vafotidan keyin ham pasaymagan. amir temur unga alohida eʼtiqod bilan qaragani maʼlum. u 1395–1397-yillarda turkistonda ahmad yassaviyning eski qabri oʻrnida yangidan muhtasham maqbara qurdirgan. bu maqbara hozir ham bor. shuningdek, janglarga borishdan oldin yassaviy qabrini ziyorat qilgani haqida maʼlumotlar ham mavjud. “hikmat”lar ahmad yassaviy merosini jamlagan asardir. ularda 240 ga yaqin sheʼr bor. asar xalq orasida “devoni hikmat” nomi bilan mashhur boʻlgan. hikmatlarga “qul xoja ahmad”, “xoja ahmad yassaviy”, “ahmad ibn ibrohim”, “sulton xoja ahmad yassaviy”, “yassaviy miskin ahmad”, “miskin yassaviy”, “xoja ahmad”, “ahmad”, “ahmadiy”, “qul ahmad”, “miskin ahmad” kabi taxalluslar qoʻyilgan. alisher navoiy yassaviy toʻgʻrisida “maqomoti oliy va mashhur, karomoti mutavoliy va nomahsur ermish. murid va asʼhob gʻoyatsiz va shohu gado aning irodat va ixlosi ostonida nihoyatsiz ermish”, — deydi. bu fikr yassaviyning yassiga qaytib kelib, yangi bir tariqatga asos solgan murshid sifatida shuhrat topgan davrlariga tegishlidir. yassaviy turkiy xalqlarni islomga yanada kengroq jalb qilish …

4 / 17

a ijodiyotidan bahs yuritilgan oʻnlab qadimiy manbalar, ayniqsa, sulton ahmad haziniyning “javohir ul-abror min amvojil bihor” asari ham toʻla tasdiqlaydi. 10 yassaviya taʼlimotiga koʻra, komil murshid (shayx)ning zimmasidagi birinchi vazifa oliy insoniy sifatlarni oʻzida mujassam etish, shariat ilmini mukammal egallab, soʻng muridlarni ortidan ergashtirishga erishishdir. yassaviyaga koʻra, murid quyidagi talablarga rioya qilishi zarur: biror kishini oʻz murshididan ustun qoʻymasligi va unga mutlaq ehtirom bilan bogʻlanishi; zikr va idrok sohibi boʻlishi, ustozining ramzi va ishoratlarini oson ilgʻashi; soʻzda toʻgʻri, vaʼdaga vafodor boʻlishi; ustozining amr, taklif, vaʼz va nasihatlarini nazardan soqit etmay kamolga intilishi. haziniyning "javohir ulabror" asarida yassaviyning asoslari quyidagicha qayd qilingan: tavhidga asoslangan tasavvufiy tushunchalar; shariat va paygʻambarning sunnatiga mutlaq bogʻliqlik; shariatga tayangan tariqat; riyozat va mushohada; xilvat va zikr. yassaviyada ilm maʼrifat egallash, himmat va saxovat tuygʻularini kamol toptirish, nafsga qarshi kurashda sobit boʻlish, halol mehnat bilan rizq topishga alohida ahamiyat berilgan. yassaviyada zikri jahriyga asoslanilgan. tasavvuf taʼlimotiga koʻra, …

5 / 17

riqatining asosi “mubayiadun ” va “karmat” ta’limotlaridan boshlanadi,degan xulosa bagdod va xurosonnining tasavvufning shakllanishiga sezilarli ta’sir ko’rsatmaganligidan kelib chiqadi.yaʼni turkiston oʻlkasidagi dualistik manixiylik taʼlimoti va anʼanaviy tariqatlar asosida shakllangan mubaydlar taʼlimotining tabiiy davomi sifatida qaraladi.turk tarixchisi z. validi to’g’on yassaviy ta’limoti shofe’iylik asosida shakllanganligini,u qoraxoniylar sulolasidan chiqqanligini aytadi. 12 1) o'qituvchi va talaba o'rtasidagi munosabatlar: murid (shogird) hech kimni shayxidan (ustozidan) ortiq hisoblamasligi va unga itoat qilishi kerak (chunki tariqatga, ma’naviy kamolot yoʻliga kirgan shogird ustozdan ajralib, mustaqil yursa, uning ma’naviy kamolot yoʻli yopiladi.); shayxining ahvolini va ishoralarini tushuna olishi uchun aqlli va sezgir bo'lsin; shayxning so'z va ishlariga e'tibor berish ; sadoqat bilan xizmat qilishi, yolg'on gapirmasligi, yashirin bo'lishi kerak; zarurat tugʻilsa, murid shayxning ehtiyojlari uchun oʻzi bilan birga butun mol-mulkini berishga tayyor boʻlishi kerak, chunki aks holda “ ichki (ichki) manba”ni ochib boʻlmaydi; shayx sirlarini saqlashi, barcha targʻibot, va’z va koʻrsatmalarga amal qilishi; haq yo'lida shayx uchun jon …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yassaviyatariqati"

312-guruh talabasi qurbonova farzona 312-guruh talabasi qurbonova farzona mavzu:yassaviya tariqati reja: ahmad yassaviy hayot yo’li yassaviya tariqati talimoti yassaviya tariqatining shakllanish bosqichi yassaviya talimotida axloqiy tamoyillar 2 tasavvuf ilmining buyuk namoyondasi, sharq tasavvufida munosib o’ringa ega bo’lgan “yassaviy” tariqatining asoschisi va turkiy poeziyaning yirik vakillaridan biri bo’lmish ahmad yassaviy tug’ilgan yili noma'lum. vafoti esa turli yozma manbalarda hijriy 562 (milodiy 1166-67) yil deb aniq ko’rsatiladi. ammo nasafiyning ahmad yassaviy 1103 yilda tug’ilib, 1166 yil vafot etgan degan fikri ham bor. ba'zi rivoyatlarda uning 130 yil umr ko’rganligi ta'kidlanadi. orif usman esa: “rivoyatlarga ko’ra, yassaviy 63 yoshda payg’ambar yoshiga kelgach yer ostida ...

This file contains 17 pages in PPTX format (729.6 KB). To download "yassaviyatariqati", click the Telegram button on the left.

Tags: yassaviyatariqati PPTX 17 pages Free download Telegram