o'zgaruvchanlik va uning shakllari

PPTX 37 pages 1.1 MB Free download

37 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPTX

Pages 37

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 37

organizmlarning belgi va xususiyatlari bilan oʼzaro farq qilishi xossasi oʼzgaruvchanlikdir. osiyo xalqaro unversiteti tibbiyot fakulteti umumiy fanlar kafedrasi 4-amaliy mashg‘uloti. mavzu:o‘zgaruvchanlik va uning shakllari. maruzachi: rahimova gulnoza yomg’irovna organizmlarning belgi va xususiyatlari bilan oʼzaro farq qilishi xossasi oʼzgaruvchanlikdir. organizmlarning xilma-xilligi oʼzgaruvchanlik-natijasidir. oʼzgaruvchanlik 2 ga ajraladi: irsiy irsiy boʼlmagan. irsiy oʼzgaruvchanlik genotipning natijasida sodir boʼlganligi uchun genotipik oʼzgaruvchanlik ham deb yuritiladi. genotipik oʼzgaruvchanlik ham 2 xil boʼladi: kombinativ. mutatsion. kombinativ oʼzgaruvchanlik jarayonida genlarning har xil toʼplamlari tartibining oʼzgarishi sodir boʼladi irsiy boʼlmagan oʼzgaruvchanlikda genotipida oʼzgarish sodir bulmaydi. faqat fenotipda oʼzgarish sodir boʼladi. mutatsiya tushunchasi fanga birinchi marta de friz tomonidan kiritilgan. mutatsiya – bu. irsiy belgilarni keskin oʼzgarishidir. mutatsiya toʼsatdan paydo boʼladi. mutatsiya natijasida hosil boʼlgan belgilar turgʼundir. mutatsiyada sifat jihatdan oʼzgarish sodir boʼladi. mutatsiyalar zararli va foydali boʼladi. oʼxshash mutatsiyalar bir necha bor paydo boʼladi. mutatsiyalarning bir necha xillari bor: mutatsiyalarning bir necha xillari bor: genom oʼzgarishiga koʼra.  genom. …

2 / 37

organizmlarni poliploid organizmlar deyiladi. poliploid hujayralar mitoz, meyoz va zigotalarning rivojlanish jarayonida hosil boʼladi. gaploid toʼplamdagi xromosomalar soni juft oshgan muvozanatlashgan, toq hissa muvozanatlashmagan poliploid organizmlar deyiladi. xromosomalar soni muvozanatlashmagan organizmlar yashashiga uncha moslashgan boʼlmaydi, chunki toq sondagi gomologik xromosomalar meyoz davrida juftlasha olmaganligi sababli keyingi avlod hujayralarga teng taqsimlana olmaydi. poliploid organizmlar kelib chiqishiga koʼra ikki xil boʼlishi mumkin, yaʼni avtopoliploid va allopoliploid. avtopoliploid organizmlar bitta turga xos boʼlgan genom sonining koʼpayishidan vujudga keladi. masalan: genom a boʼlganda diploid organizm – aa, avtotetraploid esa aaaa boʼladi. allopoliploid organizmlar har xil turga mansub genom sonining oshishi bilan yuzaga keladi. genomdagi faqat xromosomalar sonining oshishi yoki kamayishiga aneuploidiya deyiladi. agar bitta xromosomasi ortiqcha boʼlgan gameta (pk1) xromosomalari soni normada boʼlgan gameta bilan qoʼshilib, zigota hosil kilsa shu zigotadan rivojlangan organizmlarning xromosomalar soni bitta ortiqcha, yaʼni 2p+1 boʼladi. bitta xromosoma kam boʼlgan gameta qoʼshilganda, xromosomalarning soni toʼliq boʼlmagan zigota hosil boʼlib unda …

3 / 37

iqqanligi uchun erkaklarda ham, ayollarda ham kuzatiladi. daun kasalligi xromosoma strukturasining oʻzgarishi bilan, ya'ni xromosomalararo translokatsiya natijasida ham sodir boʻlishi mumkin. bunda ayollarda 21-juft xromosomaning asosiy qismi 13-15 xromosomaga, erkaklarda esa 20-xromosomaga kelib birlashadi. natijada kariotipda xromosomalarning soni 45 boʻlsa-da, 46 xromosoma uchun genetik material yetarli boʻladi. shuning uchun bu oʻzgarishni muvozanatlashgan translokatsiya deyiladi. daun kasalligida kuzatiladigan kasallik belgilari: kasal bolalarning bo'yi past, quloq suprasi kichik, og'zi yarim ochiq, til chiqib turadi, til, teri, lablari quruq va ko'pincha ko'zda g'ilaylik (mongoloid tipda) bo'ladi. tishlari tekis bo'lmaydi yuzi yassi, burunlari kalta, kallasi kichik va yumaloq, boshida sochlari siyrak, silliq. qoʻl barmoqlari kalta va yo'g'on bo'lib, beshinchi barmoq juda ham kichik. kaft terisida faqat bitta ko'ndalang ketgan egatcha boʻladi. barmoq uchlari terisidagi chiziqchalarning shakli asosan ulnar tomonga ochiladigan ilmoqsimon boʻladi daun kasalligi bor bolalarda immunitet past boʻlganligi uchun ular har xil yuqumli kasalliklarga bardosh bera olmasdan yoshligidayoq o'lib ketadilar. bu kasallik qishloq …

4 / 37

ladi. patau kasalligining belgilari: patau kasalligining belgilari: bolalarning vazni, boʻyi juda kichik ko'pincha vaqtidan avval tug'iladi yuqori labida tanglayda yoriqcha boʻladi koʻz bo'lmasligi ham mumkin, bosh miya yaxshi rivojlanmaydi, barmoqlar soni odatdagidan koʻp, buyrak, yurak, ichak, taloq, qizlarning bachadoni, o‘g‘il bolalarning esa moyagida ko'pgina oʻzgarishlar bo'ladi, dermatoglifika belgilaridan asosiy triradius 180° ga teng. bunday kasallik bilan bolalar, odatda, sog'lom ota-onalardan tugʻiladi va 3500-4000 sog‘lom bolaga bitta kasal bola toʻgʻri keladi. kasal bolalar tug'ilgandan keyin 2-3 hafta ichida vafot etadilar. kamdan-kam chaqaloqlar 2-3 yoshgacha yashashi mumkin kasallikning asosiy belgilari: kasallikning asosiy belgilari: bo'yni baland, qo'l va oyoq uzun, tana shakli ayollarga xos: yelka tor, tos suyagi keng, mushaklar va urug' chiqaruvchi kanal yaxshi rivojlanmagan, urugʻdon juda kichik boʻlib, spermatogenez kuzatilmaydi. koʻpchilik holatda aqliy zaiflik yuzaga keladi barmoq uchlari yoysimon tasvirda boʻlib, ulardagi egatchalar (chiziqchalar)ning umumiy soni ancha kamaygan boʻladi. kasallikning asosiy belgilari: kasallikning asosiy belgilari: past bo'yli, yengil vaznli, boʻyin juda …

5 / 37

kerak. agar ikkala uzilish ham xromosomaning bir tomonida boʼlsa, bunday uzilish natijasida xromosomaning shakli oʼzgarmaydi, chunki sentromera oʼz joyida qoladi. bunday inversiyani paratsentrik inversiya deyiladi. deletsiya-xromosomada boʼlgan bitta yoki ikkita uzilish natijasida shu xromosomaning biror bir qismining tushib qolishi yaʼni yoʼqolishi. faqat bitta uzilishdan xromosomaning oxirgi qismida hosil boʼlgan deletsiya oddiy deletsiya deyiladi. ikkita uzilish natijasida hosil boʼlgan deletsiyaga interstitsial deletsiya deyiladi. agar deletsiya xromosomaning ikkala xromosomasida ham bir xil joyining uzilishidan hosil boʼlgan deletsiya izoxromatid deyiladi. bitta xromosomaning oʼzida boʼladigan qayta qurilish ikkala xromatidada ham bir vaqtda uzilish sodir boʼladi. xromatidada oʼxshash qismlar oʼrtasida bir-biriga tortilish kuchi borligidan, uzunlashgan xromatida bir oz egilib qoladi. translokatsiya-ikkita xromosomanig qismlari oʼrtasida boʼladigan oʼzaro almashinuv. translokatsiya boʼlishi uchun har ikkala xromosomada bittadan uzilish boʼlishi kerak. agar xromosomadagi uzilish dnk sintezidan oldin boʼlsa xromosoma translokatsiyalari deyiladi. uzilishi boʼlgan xromosomalarning sentromerasi bor qismlari oʼzaro bir-birlari bilan birlashsa ikki sentromerali, bunday translokatsiyalarga assimetrik translokatsiyalar deyiladi. ikkita …

Want to read more?

Download all 37 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'zgaruvchanlik va uning shakllari"

organizmlarning belgi va xususiyatlari bilan oʼzaro farq qilishi xossasi oʼzgaruvchanlikdir. osiyo xalqaro unversiteti tibbiyot fakulteti umumiy fanlar kafedrasi 4-amaliy mashg‘uloti. mavzu:o‘zgaruvchanlik va uning shakllari. maruzachi: rahimova gulnoza yomg’irovna organizmlarning belgi va xususiyatlari bilan oʼzaro farq qilishi xossasi oʼzgaruvchanlikdir. organizmlarning xilma-xilligi oʼzgaruvchanlik-natijasidir. oʼzgaruvchanlik 2 ga ajraladi: irsiy irsiy boʼlmagan. irsiy oʼzgaruvchanlik genotipning natijasida sodir boʼlganligi uchun genotipik oʼzgaruvchanlik ham deb yuritiladi. genotipik oʼzgaruvchanlik ham 2 xil boʼladi: kombinativ. mutatsion. kombinativ oʼzgaruvchanlik jarayonida genlarning har xil toʼplamlari tartibining oʼzgarishi sodir boʼladi irsiy boʼlmagan oʼzgaruvchanlikda genot...

This file contains 37 pages in PPTX format (1.1 MB). To download "o'zgaruvchanlik va uning shakllari", click the Telegram button on the left.

Tags: o'zgaruvchanlik va uning shakll… PPTX 37 pages Free download Telegram