tafakkur

PPTX 14 pages 1.6 MB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

tafakkur tafakkur termiz davlat pedagogika instituti boshlang`ich talim fakulteti 1- bosqich talabasi islomboyeva dilnura reja : tafakkurning haqida umumiy tushuncha fikr yurutish operatsiyalari tafakkur turlari tafakkurning sifatlari tafakkur — inson aqliy faoliyatining yuksak shakli; obyektiv voqelikning ongda aks etish jarayoni. tafakkur atrof muhitni, ijtimoiy hodisalarni, voqelikni bilish quroli, shuningdek, inson faoliyatini amalga oshirishning asosiy sharti sanaladi. u sezgi, idrok, tasavvurlarga qaraganda voqelikni toʻla va aniq aks ettiruvchi yuksak bilish jarayonidir. tafakkur deb, voqelikdagi narsa va hodisalarni ular oʻrtasidagi bogʻlanishlarni fikran, umumlashtirib, vositali yoʻl bilan aks ettirishga aytiladi. voqelik tafakkurda, idrok va tasavvurgina nisbatan chuqurroq va toʻlaroq aks etadi. biz sezgi, idrok vositasi bilan bilib olishimiz mumkin boʻlmagan narsa yoki hodisalarni, narsa yoki hodisalarning xususiyatlarini, ularning bogʻlanish va munosabatlarini tafakkur vositasi bilan bilib olamiz. tafakkur — inson miyasining alohida funksiyasi. tafakkur - bu aksiomatik qoidalar asosida atrofdagi dunyoning naqshlarini modellashtirishning aqliy jarayonidir . biroq, psixologiyada boshqa ko'plab ta'riflar mavjud. masalan: inson …

2 / 14

shda to'ldirishdir; yangi hukmlarni chiqarishni (xulosalarni amalga oshirishni) o'z ichiga oladi. fikrlash sizga birinchi signal tizimi yordamida bevosita idrok etib bo'lmaydigan bunday ob'ektlar, xususiyatlar va atrofdagi dunyo munosabatlari haqida bilim olishga imkon beradi. fikrlash shakllari va qonuniyatlari mantiqning, psixofiziologik mexanizmlarning esa psixologiya va fiziologiyaning ko'rib chiqish predmeti hisoblanadi. qadimgi faylasuflar va olimlar tafakkurni o'rganishni boshladilar, lekin ular buni psixologiya emas, balki boshqa fanlar, birinchi navbatda, falsafa va mantiq nuqtai nazaridan qildilar. ulardan birinchisi parmenid edi. "haqiqat yo'li" inshosida u yevropa faylasuflari tarixida birinchi bo'lib deduktiv metafizikaning asosiy qoidalarining qisqartirilgan taqdimotini taqdim etdi. . shu bilan birga, u fikrlash jarayonini mantiq nuqtai nazaridan ham ko'rib chiqadi. falsafiy nuqtai nazardan u borliqning tafakkurga o‘xshashligini ta’kidlaydi: “ ko'p o'ylash, fikrlash dunyo qarashini kengaytirib tafakkurni boyitadi! ” tafakkur qiling zero, hech qachon yutqazmaysiz. harotning asl mohiyatini anglash, hayot tarjibasini ko'paytiradi va insonni zohirona zirk qilishga undaydi. parmenid - qadimgi yunon faylasufi va siyosatchisi, tafakkurga …

3 / 14

nazorat qilish, oʻzini oʻzi nazorat qilish, guruhiy mulohaza yuritishdan iborat tafakkur sifatlari vujudga keladi. insonning inson tomonidan idrok kilinishi ham tafakkur bilan uzviy aloqadadir. ijodiy ishlar, kashfiyotlar, ixtirolar, takliflar tafakkurning mahsuli hisoblanadi. tafakkur jarayonining quyidagi fikrlash operatsiyalari mavjud. 1. analiz-yunoncha parchalash, bo`lish, tahlil qilish narsa va hodisalarni fikran tarkibiy qismlarga ajratishdan iborat aqliy jarayon. masalan: psixologiyada ong hodisasi analiz qilinar ekan, u aql iroda, hissiyot deb uch qismga ajiratiladi. biror o`simlikni o`rganishda uning qismlarini ildizi, tanasi, shohi, bargi, guli, mevasi va hokazolarni qismlarga bo`lib o`rganiladi. 2. sintez-yunoncha qo`shish, birlashtirish, narsa va hodisalarning tarkibiy qismlari va sifat xususiyatlarini fikran yoki amaliy ravishda bir butun qilib qo`yishdan iborat aqliy jarayondir. masalan: narsa hodisalarning muhim belgilari qo`shilishidan yaxlit bir tushuncha hosil bo`ladi. harflardan bo`g`inlar, bo`g`inlardan so`zlar, so`zlardan gap, gapdan nutq hosil bo`ladi. 3. taqqoslash-narsa va hodisalarni bir-bir solishtirish, ular o`rtasidagi o`xshashlik, farq, tenglik va qarama - qarshiliklarni topishdir. taqqoslash tafakkur jarayonlarida muhim ahamiyat …

4 / 14

miz. 6. konkretlashtirish-bevosita idrok yoki tasavvur qilinayotgan narsa yoki hodisalar haqidagi, ya’ni aniq obrazlarga asoslangan tafakkur jarayondir. tafakkur sifatlari tafakkur boshqa bilish jarayonlari kabi o’zining individual xususiyatlariga ega bo’lib, fikr yuritish faoliyatining shakllari, vositalari va operasiyalarining munosabatlari kishilarda turlicha namoyon bo’lishida o’z ifodasini topadi. odatda tafakkurning individual xususiyatlariga (sifatlariga) bilish faoliyatining mazmundorlik, mustaqillik, epchillik, samaradorlik, fikrning kengligi, tezligi, chuqurligi va boshqa sifatlari kiritiladi. tafakkur sifati ayrim kishilarning tafakkuri o'zining mazmundorligi, chuqurligi va kengligi jihatidan, mustaqilligi, samaraliligi va tezligi jihatidan turli hollarda turlicha namoyon bo’ladi. bular tafakkurning sifatini tashkil qiluchi belgilardir. tafakkurning mazmundorligi, avvalo, u yoki bu narsalar yoki hodisalar to’g’risidagi, voqelikning u yoki bu sohalari to’g’risidagi muhokamalar va tushunchalar odamning ongida qanchalik o’rin olganligidan kelib chiqadi. odamda fikr nechog’li ko`p bo’lsa va bu fikrlar nechog’li xilma-xil bo'lsa, uning tafakkuri shu qadar mazmunli bo'ladi, uning aqli shu qadar boy bo'ladi. lekin tafakkurning mazmundorligi mavjud fikrlarning miqdori bilangina belgilanmaydi, tafakkurning mazmundorligi shu …

5 / 14

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tafakkur"

tafakkur tafakkur termiz davlat pedagogika instituti boshlang`ich talim fakulteti 1- bosqich talabasi islomboyeva dilnura reja : tafakkurning haqida umumiy tushuncha fikr yurutish operatsiyalari tafakkur turlari tafakkurning sifatlari tafakkur — inson aqliy faoliyatining yuksak shakli; obyektiv voqelikning ongda aks etish jarayoni. tafakkur atrof muhitni, ijtimoiy hodisalarni, voqelikni bilish quroli, shuningdek, inson faoliyatini amalga oshirishning asosiy sharti sanaladi. u sezgi, idrok, tasavvurlarga qaraganda voqelikni toʻla va aniq aks ettiruvchi yuksak bilish jarayonidir. tafakkur deb, voqelikdagi narsa va hodisalarni ular oʻrtasidagi bogʻlanishlarni fikran, umumlashtirib, vositali yoʻl bilan aks ettirishga aytiladi. voqelik tafakkurda, idrok va tasavvurgina nisbatan chuqurroq va toʻ...

This file contains 14 pages in PPTX format (1.6 MB). To download "tafakkur", click the Telegram button on the left.

Tags: tafakkur PPTX 14 pages Free download Telegram