axborot tizimlarida axborotni himoyalash usullari va vositalari

PDF 20 pages 945.8 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 945.8 KB

File type PDF

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi sharof rashidov nomidagi samarqand davlat universiteti inson resurslari va mahalla taraqqiyotini boshqarish institute raqamli iqtisodiyot kafedrasi mustaqil ish mavzu: axborot tizimlarida axborotni himoyalash usullari va vositalari bajardi:105-guruh talabasi sharofova malikabonu tekshirdi: porsayev g.m samarqand-2024 2 mundarija: kirish……………………………………………………………………………….3 axborot tizimi………………………………………………………………………5 axborotni himoyalash usullari va vositalari………………………………………..8 axborot tizimlarida axborotning xavfsizlik darajasi………………………………12 iqtisodiy tizimlarda axborotlarni himoyalash……………………………………..15 xulosa adabiyotlar ro’yxati 3 axborot tizimlarida axborotni himoyalash usullari va vositalari kirish hozirgi davr iqtisodiyotining murakkabligi va jo‘shqinligi uning tuzilmasini unsurlarining tashqi muhit bilan o‘zaro aloqasini, unsurlar ishlashi optimal tartiblarini belgilashni o‘rganishni, ya’ni iqtisodiyotni yaxlit tizim nuqtayi nazaridan tadqiq etishni ko‘zda tutadi. tizim so‘zi rus tilidagi sistema so‘zining tarjimasi bo‘lib, yunon tilidagi “systema” so‘zidan olingan. systema so‘zining asl ma’nosi – bu bir-biri bilan bog‘liq bo‘lgan qismlar va elementlar to‘plamining yaxlit butun obyekti tushuniladi. tizimlar umumiy nazariyasi - bu ilmiy yo‘nalish bo‘lib, ishlab chiqarish tabiati murakkab tizimlar tahlili va sintezining …

2 / 20

atish mumkin. umuman olganda, tizimlar moddiy yoki mavhum bo‘lishi mumkin (mavhum - inson ongi mahsuli). moddiy tizimlar, asosan moddiy obyektlar to‘plamidan tashkil topadi. o‘z navbatida moddiy tizim anorganik (mexanik, kimyoviy) va organik (biologik) tizimga yoki aralash tizimga ajratiladi. moddiy tizimlarda asosiy o‘rinni ijtimoiy tizim egallaydi. bunday tizimning xususiyatlaridan biri insonlar o‘rtasidagi munosabatlarni aks ettirishdir. tizimning murakkabligi uning tarkibidagi qismlarning ichki va tashqi bog‘liqlari va dinamik o‘zgarishlariga bog‘liq. tizimning bo‘laklanishi uning ko‘p quyi qismlardan yoki elementlardan iborat bo‘lishidir, va ular ma’lum maqsadga erishish uchun yo‘naltirilgan. tizimning yaxlitligi – bu elementlar to‘plami, umumiy maqsadga erishishga mo‘ljallangan. tizim qismlarni ko‘p tamoyilligi va ularni o‘zaro farqlanishi – ularning funksional vazifasi har xilligi va avtonom ishlay olishida. tizimni tarkiblanishi uning ichki aloqalarini iyerarxiklik pog‘onasi bo‘yicha taqsimlanishidadir. axborot tizimi - axborotni to‘plash, saqlash, izlash, unga ishlov berish hamda undan foydalanish imkonini beradigan, tashkiliy jihatdan tartibga solingan jami axborot resurslari, axborot texnologiyalari va aloqa vositalari. 5 axborot …

3 / 20

n kerakli dasturlar to'plamini o'z ichiga oladi. bu operatsion tizimlar, ma'lumotlar bazasi boshqaruv tizimlari (dbms), dastur ilovalari va boshqalarni o'z ichiga oladi. 6 * apparat ta'minot: bu tizimning "jismi"dir. u ma'lumotlarni saqlash va qayta ishlash uchun ishlatiladigan jismoniy uskunalarni o'z ichiga oladi. bu kompyuterlar, serverlar, tarmoq uskunalari, printerlar, skanerlar va boshqalarni o'z ichiga oladi. * ma'lumotlar: bu tizimning "qoni"dir. u tizim tomonidan qayta ishlanadigan va saqlanadigan xom ashyo hisoblanadi. bu raqamlar, matnlar, rasmlar, audio va video fayllar bo'lishi mumkin. * odamlar: bu tizimning "yuragi"dir. u tizimni boshqarish, ma'lumotlarni kiritish, qayta ishlash va natijalarni talqin qilish bilan shug'ullanadigan odamlarni o'z ichiga oladi. bu tizim ma'murlari, dasturchilar, foydalanuvchilar va boshqalar bo'lishi mumkin. * jarayonlar: bu tizimning "suyaklari"dir. u tizimning ishlashini boshqaruvchi qoidalar va ko'rsatmalarni o'z ichiga oladi. bu ma'lumotlarni qayta ishlash jarayonlari, xavfsizlik protseduralari va boshqalar bo'lishi mumkin. 7 axborot tizimlarining turlari: atlarni turli xil mezonlar asosida tasniflash mumkin: * foydalanuvchi darajasi: …

4 / 20

i zamonaviy tashkilotlarning faoliyatida juda muhim rol o'ynaydi va ularning samaradorligini oshirish, raqobatbardoshligini ta'minlash va yangi imkoniyatlar yaratishga yordam beradi. 8 axborotni himoyalash usullari va vositalari axborotni himoya qilish usullari ma'lumotlarning turli xil tahdidlardan himoya qilish uchun qo'llaniladigan texnik va tashkiliy choralarni o'z ichiga oladi. ushbu usullarni quyidagi toifalarga bo'lish mumkin: 1. texnik himoya usullari: * kirishni nazorat qilish: bu foydalanuvchilarning ma'lumotlarga kirish huquqini cheklashni ta'minlaydi. ushbu usullar quyidagilarni o'z ichiga oladi: * parollar: foydalanuvchilarni identifikatsiya qilish va ularning huquqlarini belgilash uchun ishlatiladi. kuchli va noyob parollar qo'llanilishi kerak. * biometrik identifikatsiya: barmoq izi, yuzni aniqlash, iris skanerlash kabi usullar yordamida foydalanuvchilarni tasdiqlash. 9 * ko'p omilli autentifikatsiya: bir nechta tasdiqlash usullaridan (masalan, parol va kod) foydalanish. * kirish nazorati tizimlari: foydalanuvchilarning ma'lumotlarga kirishini nazorat qilish va kuzatish uchun mo'ljallangan dasturiy ta'minot. * ma'lumotlarni shifrlash: ma'lumotlarni o'qilmaydigan shaklga o'tkazish. shifrlash algoritmlari va kalitlarning xavfsizligi muhim ahamiyatga ega. * firewall: tarmoq …

5 / 20

bardorligini oshirish kirish huquqlarini boshqarish foydalanuvchilarga faqat kerakli ma'lumotlarga kirish huquqini berish. "kamida imtiyozlar" tamoyiliga amal qilish jismoniy xavfsizlik bino va uskunalarni jismoniy shikastlanish va ruxsatsiz kirishdan himoya qilish foydalanuvchilarni identifikatsiyasi va autentifikatsiyasi foydalanuvchilarni aniqlash va ularning kimligini tasdiqlash doimiy monitoring va audit tizimlar va jarayonlarni doimiy ravishda kuzatish va ularning xavfsizligini tekshirish 11 3. qonuniy himoya usullari: * qonunlar va me'yorlarga rioya qilish: axborot xavfsizligi bilan bog'liq qonunlar va me'yorlarga amal qilish. * shartnomalar va bitimlar: ma'lumotlarni himoya qilish bilan bog'liq shartnomalar tuzish. himoya usullarini tanlash: axborotni himoya qilish usullarini tanlash ma'lumotlarning ahamiyati, turli xil tahdidlarning ehtimoli va byudjet imkoniyatlariga bog'liq. ko'p hollarda, turli xil texnik va tashkiliy usullarni birgalikda qo'llash eng samarali bo'ladi. muhim ahamiyatga ega ma'lumotlarni himoya qilish uchun kompleks yondashuv zarur. 12 axborot tizimlarida axborotning xavfsizlik darajasi axborot tizimlarida axborot xavfsizligi darajasi turli omillarga bog'liq bo'lgan murakkab ko'rsatkichdir. uning aniq miqdorini o'lchash qiyin, lekin umumiy baholash …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "axborot tizimlarida axborotni himoyalash usullari va vositalari"

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi sharof rashidov nomidagi samarqand davlat universiteti inson resurslari va mahalla taraqqiyotini boshqarish institute raqamli iqtisodiyot kafedrasi mustaqil ish mavzu: axborot tizimlarida axborotni himoyalash usullari va vositalari bajardi:105-guruh talabasi sharofova malikabonu tekshirdi: porsayev g.m samarqand-2024 2 mundarija: kirish……………………………………………………………………………….3 axborot tizimi………………………………………………………………………5 axborotni himoyalash usullari va vositalari………………………………………..8 axborot tizimlarida axborotning xavfsizlik darajasi………………………………12 iqtisodiy tizimlarda axborotlarni himoyalash……………………………………..15 xulosa adabiyotlar ro’yxati 3 axborot tizimlarida axborotni himoyalash usullari va vositalari kirish hozirgi davr iqtisodiyot...

This file contains 20 pages in PDF format (945.8 KB). To download "axborot tizimlarida axborotni himoyalash usullari va vositalari", click the Telegram button on the left.

Tags: axborot tizimlarida axborotni h… PDF 20 pages Free download Telegram