sodda dasturlar yozish

DOC 48.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1352460463_34117.doc sodda dasturlar yozish www.arxiv.uz reja: 1. dasturning umumiy ko`rinishi 2. qiymat berish buyrug`i 3. kiritish va chiqarish buyruqlari 4. chiziqli dasturlar yozish paskal tilida eng sodda dasturlarni yozish uchun quyidagi umumiy qoida qabul qilingan: 1. dastur program so`zi bilan boshlanadi, undan keyin dasturning nomi yoziladi. 2. dastur end so`zi bilan tugaydi. 3. o`zgarmaslar ro`yxati odatda ikkinchi satrda joylashib, sonst so`zidan keyin keltiriladi. 4. dasturda qatnashadigan barcha o`zgaruvchilar va ularning tiplari var so`zidan keyin ko`rsatiladi. 5. masalaning yechish uchun paskal tilidagi buyruqlar ketma-ketligi begin dan keyin yoziladi. 6. dasturdagi har bir ko`rsatma yoki buyruq boshqalaridan «;» belgisi bilan 24 ajratiladi. 7. dasturdagi oxirgi end dan keyin nuqta qo`yiladi. agar yozilayotgan dasturda o`zgarmas ma`lumotlar qatnashmasa, ushbu umumiy sxemadagi 3-punktni tushirib qoldirish mumkin. dasturda o`zgaruvchilardan ham foydalanishga ehtiyoj bo`lmasa, 4-punktni ko`rsatmaslik mumkin. qiymat berish buyrug`i o`zgaruvchilarning qiymatlarini o`zgartirish uchun ularga qiymat beriladi. bu ishni qiymat berish buyrug`i, ya`ni " : "қ yordamida …

soblash uchun uning «eski» qiymatidan foydalaniladi. ifodaning qiymati hisoblab bo`linganidan keyin yacheykadagi «eski» qiymat o`chiriladi va uning o`rniga «yangi» qiymat yozib qo`yiladi. masalan: ; 2 * : ; 15 : alfa alfa alfa қ қ buyruqlari bajarilganidan keyin, alfa ning qiymati 30 ga teng bo`lib qoladi. eslatma: qiymat berish buyrug`ining o`ng tomonidagi ifodada qatnashayotgan har bir o`zgaruvchining qiymati oldindan aniqlangan bo`lishi lozim. kiritish va chiqarish buyruqlari ko`pincha masalalarni yechish jarayonida masalaning shartida berilgan ma`lumotlarni klaviatura orqali kiritishga to`g`ri kelib qoladi. read operatori o`zgaruvchilarga qiymatlarni klaviatura yordamida berishni tashkil qilish uchun ishlatiladi. bu operator umumiy ko`rinishda quyidagicha yoziladi: read (o`zgaruvchilar ro`yxati); 25ro`yxatdagi o`zgaruvchilar bir-birlaridan vergul bilan ajratiladi. masalan: read (r,k,h); . read buyrug`ini bajargan ehm ishdan to`xtaydi va ro`yxatda ko`rsatilgan barcha o`zgaruvchilar uchun qiymat kiritilishini kutadi. klaviaturadan kiritilayotgan ma`lumotlar bir-biridan bo`sh joy belgisi bilan ajratiladi. kiritilgan ma`lumotlar tartib raqamlariga qarab mos ravishda berilgan ro`yxatdagi o`zgaruvchilarga qiymat qilib beriladi. boshqacha aytganda, birinchi …

ma`lumot sifatida faqat false yoki true qiymatlaridan birini kiritish mumkin xalos. klaviaturadan kiritilgan ma`lumotlar soni read operatorida berilgan ro`xatdagi o`zgaruvchilar sonidan kam bo`lmasligi lozim. aks holda, ro`yxatdagi qaysidir o`zgaruvchi qiymat olmagani sababli navbatdagi operatorlar bajarilmay turaveradi. agar kiritilgan ma`lumotlar soni read operatori bilan ko`rsatilgan o`zgaruvchilar sonidan ko`p bulsa, buning zarari yo`q. chunki ortiqcha qiyomatlar yoki navbatdagi read dagi o`zgaruvchilarga qiymat qilib beriladi. masalan, bitta dasturda read (a,b,s); read (x,y); operatorlariga javoban klaviaturadan 2.3 -1.5 2.4 22 -0.05 4.125 ma`lumotlari kiritilgan bo`lsa, a ga 2.3, b ga -1.5, s ga 2.4 qiymatlari o`zlashtirilsa, x o`zgaruvchi 22, y esa -0.05 qiymatlari beriladi. ortiqcha kiritilgan 4.125 dan esa ehm foydalanmaydi, ya`ni tashlab yuboradi. ln read opreatori ro`yxatda ko`rsatilgan o`zgaruvchilarga qiymat kiritilganidan so`ng, kursorni yangi satrning boshiga o`tkazib qo`yadi. bu xolda ortiqcha ma`lumotlarning barchasi tashlab yuboriladi, navbatdagi read yoki ln read yordamida berilgan o`zgaruvchilarga esa qiymat qilib yangi satrning boshida kiritilgan ma`lumotlar olinadi. masalan: …

askal dasturlash tili qoidalari bilan yozilgagn arifmetik ifodalarning qiymatlarini ham hisoblash mumkin. masalan: ); 5 . 10 3 ғ 15 4 * 3 ( − қ write buyrug`ining natijasi qavslar ichida berilgan ifodaning qiymati bo`lgan 00 5000000000 , 6 қ e ko`rinishdagi sonni ekranga chiqarishdan iborat bo`ladi. agar write yordamida ekranga chiqarish talab qilingan ma`lumotlar sifatida o`zgaruvchilar ro`yxati berilgan bo`lsa, u holda bu o`zgaruvchilarning qiymatlari ehm xotirasidan qidirib topiladi va ekranga chiqariladi. faraz qilaylik, biror dasturning bajarilishi davomida x, y, x o`zgaruvchilar mos ravishda 23, 123.12, `paskal` qiymatlarini olgan bo`lsin. u holda write(x,y,z); operatorini bajarilishi natijasida ekranda 02 2312000000 . 1 01 3000000000 . 2 қ қ е е paskal ko`rinishidagi ma`lumotlar chiqariladi. bu yozuvlardan ko`rinib turibdiki, ekrandagi sonli ma`lumotlar o`qish va tushunish uchun bir oz noqulay. ana shu noqulaylik oldini olish uchun ekranda uzatiladigan sonli ma`lumotlarni ma`lum bir o`lchamga solishga (formatlashga) to`g`ri keladi. o`lcham odatda ikki butun sondan iborat …

an ma`lumotlarni ekranga chiqarganidan keyin, kursorni yangi satrning boshiga o`tkazadi. masalan: write(x); write(y); write(z); buyruqlari ma`lumotlarni 02 2312000000 . 1 01 3000000000 . 2 қ қ е е paskal ko`rinishida ekranga chiqarsa, writeln(x); writeln(y); write(z); buyruqlari ma`lumotlarni ekranga paskal tarzida chiqarilishini ta`minlaydi. readln va writeln operatorlaridan hech qanday argumentsiz ham foydalanish mumkin. readln buyrug`i enter tugmasini bosilishi kutadi va kursorni yangi satrning boshiga o`tkazsa, writeln esa shunchaki kursorni yangi satrning boshiga ko`chiradi. chiziqli dasturlar yozish 5.1-dagi ma`lumotlarni hisobga olsak, dasturlarning paskal tilidagi umumiy ko`rinishi quyidagicha bo`lishini ko`rish qiyin emas: program dasturning nomi; const o`zgarmaslar ro`yxati; var o`zgaruvchilar va ularning tiplari ro`yxati; begin paskal tilida echilayotgan masalaning algoritmiga mos keluvchi buyruqlar ketma-ketligi; end. agar yozilayotgan dasturda o`zgarmas ma`lumotlar qatnashmasa, ushbu umumiy sxemadagi sonst ni tushirib qoldirish mumkin. 28 dasturga majburiy bo`lmagan, ammo ehtiyoj paydo bo`lganda yozish shart bo`lgan yangi qo`shimcha turli elementlarni qo`shish mumkin. biz bu elementlar bilan keyinchalik tanishamiz. chiziqli …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "sodda dasturlar yozish"

1352460463_34117.doc sodda dasturlar yozish www.arxiv.uz reja: 1. dasturning umumiy ko`rinishi 2. qiymat berish buyrug`i 3. kiritish va chiqarish buyruqlari 4. chiziqli dasturlar yozish paskal tilida eng sodda dasturlarni yozish uchun quyidagi umumiy qoida qabul qilingan: 1. dastur program so`zi bilan boshlanadi, undan keyin dasturning nomi yoziladi. 2. dastur end so`zi bilan tugaydi. 3. o`zgarmaslar ro`yxati odatda ikkinchi satrda joylashib, sonst so`zidan keyin keltiriladi. 4. dasturda qatnashadigan barcha o`zgaruvchilar va ularning tiplari var so`zidan keyin ko`rsatiladi. 5. masalaning yechish uchun paskal tilidagi buyruqlar ketma-ketligi begin dan keyin yoziladi. 6. dasturdagi har bir ko`rsatma yoki buyruq boshqalaridan «;» belgisi bilan 24 ajratiladi. 7. dasturdagi oxirgi end dan keyi...

DOC format, 48.0 KB. To download "sodda dasturlar yozish", click the Telegram button on the left.

Tags: sodda dasturlar yozish DOC Free download Telegram