o'tkazuvchanlikning fizik ma'nosi

PPTX 15 pages 1.3 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

$o'tkazuvchanlik haqida o'tkazuvchanlik haqida abdinaymov azizbek o'tkazuvchanlik haqida abdinaymov azizbek o'tkazuvchanlik haqida abdinaymov azizbek reja: 1. o'tkazuvchanlikning fizik ma'nosi 2. elektr o'tkazuvchanlik 3. issiqlik o'tkazuvchanlik ... t.me/slaydai_bot 1. o'tkazuvchanlikning fizik ma'nosi o'tkazuvchanlik fizikada materialning elektr tokini o'tkazish qobiliyatini ifodalaydi. bu kattalik birligi simens (s) bilan o'lchanadi. o'tkazuvchanlik elektr qarshiligining teskari kattaligidir va formula bo'yicha aniqlanadi: $\sigma = \frac{1}{\rho}$, bu yerda $\sigma$ - o'tkazuvchanlik, $\rho$ - specific qarshilik. elektr o'tkazuvchanlik materialning turiga, haroratiga, aralashmalarning mavjudligiga bog'liq. misol uchun, mis (cu) yuqori o'tkazuvchanlikka ega bo'lgan material bo'lib, uning o'tkazuvchanligi 58 ms/m atrofida, elektronlar harakati uchun kam qarshilikka ega. o'tkazuvchilar metallarda ko'proq, dielektriklarda kamroq, izolyatorlarda esa juda past bo'ladi. ... t.me/slaydai_bot elektr o'tkazuvchanlik - materialning elektr toki o'tkazish qobiliyatini o'lchaydigan ko'rsatkich. metall va yarimo'tkazgichlar bu borada eng keng o'rganilgan materiallar. metallarda elektr o'tkazuvchanlik yuqori bo'lib, bunday holatda elektronlar ozoda va erkin harakatlanishi mumkin. mis (cu) va alyuminiy (al) eng yaxshi o'tkazgichlar bo'lib hisoblanadi. …$

2 / 15

sa uni yaxshi issiqlik o'tkazgichi qiladi. alyuminiyning issiqlik o'tkazuvchanligi 237 vt/(m·k) ga teng bo'lib, u ham yaxshi o'tkazuvchanlik ko'rsatkichiga ega. aksincha, shisha va yog'och kabi materiallar issiqlikni kam o'tkazadilar, mos ravishda 0,8 vt/(m·k) va 0,04-0,12 vt/(m·k) atrofida. bu ko'rsatkichlar haroratni tarqatish va saqlashda muhim omillardan biri hisoblanadi. ... t.me/slaydai_bot 4. o'tkazuvchanlikning o'lchov birliklari o'tkazuvchanlikning o'lchov birliklari elektr o'tkazuvchanlik va issiqlik o'tkazuvchanlik kabi tushunchalarni o'lchaydi. elektr o'tkazuvchanlik uchun asosiy o'lchov birligi simens (s) bo'lib, bu v/o, ya'ni volt bo'lingan om (ohm) ga teng. biror materialning issiqlik o'tkazuvchanligi esa vatt/kilogram daraja kel'vin (w/(kg·k)) yoki vatt/metr daraja kel'vin (w/(m·k)) orqali o'lchanadi. elektr o'tkazuvchanlikning qoplanadigan kengaytmasi millisimens (ms) yoki mikrosimens (μs) sifatida ham ko'rsatiladi. texnikadagi hisob-kitoblar turli miqyoslarda o'tkazilib, ishonchli materiallar tanlashda foydalidir. ... t.me/slaydai_bot o'tkazuvchanlik qonuni elektr tokining moddalar orqali o'tkazilish qobiliyatini tavsiflaydi. bu qonun ohm qonuniga asoslanadi, ya'ni i = v/r, bu erda i - o'tayotgan tok kuchi, v - kuchlanish, r …

3 / 15

kin. masalan, toza ichimlik suvi uchun o'tkazuvchanlik odatda 50-500 µs/cm oralig'ida bo'ladi. dengiz suvi esa yuqori darajadagi ionlar kontsentratsiyasi sabab 50,000 µs/cm va undan ortiq bo'lishi mumkin. o'tkazuvchanlikka ta'sir qiluvchi omillar orasida ionlarning tabiati, harorat va eruvchanlik kiradi. ... t.me/slaydai_bot 7. o'tkazuvchanlikka ta'sir qiluvchi omillar o'tkazuvchanlikka ta'sir qiluvchi omillar orasida materialning xususiyatlari, harorat, va kimyoviy tarkibi muhim ahamiyatga ega. masalan, metallarning o'tkazuvchanligi yuqori bo'lib, elektronlar harakatlanishi osondir. harorat oshishi bilan o'tkazuvchanlik kamayishi mumkin, chunki atomlarning titrashi ortadi. yarim o'tkazgichlarning o'tkazuvchanligi esa, harorat oshishi bilan yaxshilanadi. elektrolitlar uchun ionlarning konsentratsiyasi va eritma harorati o'tkazuvchanlikka ta'sir qiladi. misol uchun, mis ionlari bo'lgan eritma mis o'tkazgichlaridan ko'ra pastroq o'tkazuvchanlikka ega bo'lishi mumkin. materiallarning geometrik xususiyatlari, masalan uzunlik va qalinlik ham o'tkazuvchanlikni belgilovchi omillardir. ... t.me/slaydai_bot yassi va gulli o'tkazuvchanlik o'simliklarning suyuqliklar va oziq moddalarni tashishga doir qobiliyatlaridir. yassi o'tkazuvchanlik ko'proq barglar va oʻtlar orqali amalga oshadi, bunda transport ko'p hujayralar qavati orqali sodir …

4 / 15

nadi. turli o'lchash qurilmalari, masalan, konduktometr va amperometrik usullar keng qo'llaniladi. labda o'tkaziladigan tajribalar 1 ms/m dan 1 s/m gacha bo'lgan keng diapazonda o'tkazuvchanlikni o'lchash imkonini beradi. adabiyotlarda ko'pincha ion kontsentratsiyasi va hech qaysi fizik o'lchash usuli qanday natija berishi mumkinligi haqidagi raqamlar keltiriladi. parametrlar harorat, bosim va eritma tarkibiga bog'liq holda o'zgarishi mumkin. ... t.me/slaydai_bot 10. supero'tkazuvchanlik supero'tkazuvchanlik - bu ba'zi materiallar favqulodda past haroratlarda (odatda bosimga yaqin) qarshiligini mutlaqo yo'qotgan holatda ametall holga o'tishi. 1911-yilda kamerlingh onnes tomonidan kashf etilgan. suvosti kabel yuz foizlik samaradorlikni 4,2 kelvin boʻlgan oʻta o'tkazuvchan simlar orqali olib o'tilgan. bugungi kunda eng yuqori haroratli supero'tkazuvchilar qo'rg'oshin-bizmut aralashmalari bo'lib, ular 138 kelvin (-135 °c) gacha supero'tkazuvchan holatga o'tadi. supero'tkazuvchanlik kvant mexanikasida ko'p foydalaniladi va kvant kompyuterlari uchun muhim platformadir. ilm-fanda ushlashsiz magnit levitatsiya va mri apparatlarida foydalaniladi. 1986-yilda yangi supero'tkazuvchilar uchun nobel mukofoti taqdim etilgan. ... t.me/slaydai_bot yarim o'tkazgichli materiallar elektr o'tkazuvchanligi jihatidan o'tkazgichlar …

5 / 15

yatiga ega bo'lgan materiallardir. eng yaxshi o'tkazuvchilar kumush, mis va oltin hisoblanadi. kumush eng yuqori elektr o'tkazuvchanlikka ega bo'lib, uning qarshiligi 1-ohm/metrda taxminan 1.59 mikroohm sanaladi. mis arzonroq va keng tarqalgan, qarshiligi 1.72 mikroohm/metr. oltin kimyoviy inertlikka ega va o'tkazuvchanligi 2.44 mikroohm/metr. metallning o'tkazuvchanligi kristal tuzilma, erigan aralashmalar va haroratga bog'liq. ularning elektron tuzilishi erkin harakatlanuvchi elektronlar mavjudligini ta'minlaydi, bu esa yuqori o'tkazuvchanlikni tushuntiradi. metallar termoyadroviy energetikadan elektron qurilmalarga qadar ko'plab sohadanov foydalaniladi. ... t.me/slaydai_bot 13. o'tkazuvchanlikka misollar va amaliyot o'tkazuvchanlik atamasi elektr, issiqlik yoki tovush energiyasining modda orqali harakati yoki uzatilishini anglatadi. boshqaruv misollariga metallarni keltirish mumkin, chunki ular yaxshi elektr o'tkazuvchanligi bilan mashhur. masalan, kumush va mis elektr toki uchun eng yuqori o'tkazuvchanli metallardandir. issiqlik o'tkazuvchanligi bo'yicha misollar: mis va alyuminiy ko'pincha issiqlik almashtirgichlarda qo'llaniladi. amaliyotda, masalan, temir yo'l relslari yoki quvurlar diqqat bilan o'lchanadi, chunki harorat o'zgarishi ularning kengayishiga yoki qisqarishiga sabab bo'ladi. bu jarayonlarni boshqarish uchun …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'tkazuvchanlikning fizik ma'nosi"

o'tkazuvchanlik haqida o'tkazuvchanlik haqida abdinaymov azizbek o'tkazuvchanlik haqida abdinaymov azizbek o'tkazuvchanlik haqida abdinaymov azizbek reja: 1. o'tkazuvchanlikning fizik ma'nosi 2. elektr o'tkazuvchanlik 3. issiqlik o'tkazuvchanlik ... t.me/slaydai_bot 1. o'tkazuvchanlikning fizik ma'nosi o'tkazuvchanlik fizikada materialning elektr tokini o'tkazish qobiliyatini ifodalaydi. bu kattalik birligi simens (s) bilan o'lchanadi. o'tkazuvchanlik elektr qarshiligining teskari kattaligidir va formula bo'yicha aniqlanadi: $\sigma = \frac{1}{\rho}$, bu yerda $\sigma$ - o'tkazuvchanlik, $\rho$ - specific qarshilik. elektr o'tkazuvchanlik materialning turiga, haroratiga, aralashmalarning mavjudligiga bog'liq. misol uchun, mis (cu) yuqori o'tkazuvchanlikka ega bo'lgan material bo'lib,...

This file contains 15 pages in PPTX format (1.3 MB). To download "o'tkazuvchanlikning fizik ma'nosi", click the Telegram button on the left.

Tags: o'tkazuvchanlikning fizik ma'no… PPTX 15 pages Free download Telegram