o‘smirlik davri psixologik rivojlanish xususiyatlari

PPTX 29 pages 2.6 MB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.6 MB

File type PPTX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

o‘smirlik davrida psixik rivojlanish xususiyatlari. andijon davlat pedagogika instituti 1-bosqich 101-guruh talabasi dadamirzayeva xanifaxonning yosh va pedagogic psixologiya fanidan tayyorlagan taqdimoti . o‘smirlik davrida psixik rivojlanish xususiyatlari. reja: o‘smirlik davri inqirozi va uning psixologik, psixofiziologik sabablari. o‘smirlik davrida motivatsion sohadagi rivojlanish xususiyatlari. o’smirlikdagi asosiy psixologik o’zgarishlarning umumiy tavsifi 0‘smirlik 10—11 yoshlardan 14—15 yoshlargacha bolgan davrni tashkil etadi. hozirgi o‘smirlar o‘tmishdoshlariga nisbatan jismoniy, aqliy va siyosiy jihatdan birmuncha ustunlikka ega. ularda jinsiy yetilish, ijtimoiylashuv jarayoni, psixik o‘sish oldinroq namoyon bo‘lmoqda. aksariyat o‘quvchilarda 0‘smirlik yoshiga o‘tish, asosan, 5-sinflardan boshlanadi. «endi o‘smir bola emas, biroq katta ham emas» ayni shu ta’rif o‘smirlik davrining muhim xarakterini bildiradi. 0‘smirlik — bolalikdan kattalikka o‘tish davri bolib, fiziologik va psixologik jihatdan o‘ziga xos xususiyatlari bilan xarakterlanadi. bu bosqichda bolalarning jismoniy va psixik taraqqiyoti juda tezlashadi, hayotdagi turli narsalarga qiziqishi, yangilikka intilishi ortadi, xarakteri shakllanadi, ma’naviy dunyosi boyiydi, ziddiyatlar avj oladi . 0‘smirlik balog‘atga yetish davri bolib, yangi …

2 / 29

archi bu davrda mushaklar tez sur’at bilan o'ssa ham, mustahkamlashsa ham, lekin baribir oyoq va qo'l suyaklarining o'sish sur’ati orqada qoladi. o'smirlarda bu xususiyat ularning beso'naqay xatti-harakatlarida, yurish-turishlaridagi qo'pollikka, katta-katta odim tashlashlariga sabab boladi. fiziologik o'zgarish jinsiy yetilishning boshlanishi va bu bilan bogliq ravishda tanadagi barcha a’zolarning mukammal rivojlanishi va o'sishi, hujayra va organizm tuzilmalarining qaytadan shakllana boshlashida namoyon boladi. organizmdagi o'zgarishlar bevosita o'smir endokrin sistemasining o'zgarishlari bilan bog'liqdir. bu davrda ichki sekretsiya bezlaridan biri gipofiz bezining funksiyasi faollashadi. uning faoliyati organizm to'qimalarining o'sishi va muhim ichki sekretsiya bezlarining (qalqonsimon bez, buyrak usti bezi va jinsiy bezlar) ishlashini kuchaytiradi. natijada bo'y o'sishi tezlashadi, jinsiy balog'atga yetish (jinsiy organlarning rivojlanishi, ikkilamchi jinsiy bezlarning paydo bo’lishi) amalga oshadi. ko'krak qafasi ham gavdaning bo'y o'sishiga nisbatan sekin rivojlanadi. buning natijasida ayrim o'smirlarning yelkasi, ko'kragi tor bolib qoladi, bu esa o'z navbatida kislorod yetishmasligiga, nafas qisishiga olib keladi. kislorod yetis masligi natijasida ruhiy faoliyatga …

3 / 29

ir o‘zini «bola»lardan ajratib, endi o‘zini kattalar olamiga mansubligini ta’kidlamoqchidek boladi. bu davr uchun kattalarning xatti-harakatlariga taqlid qilish va o‘zining mana shu yarashmagan qiliqlariga tanqidiy baho bera olmaslik, uning katta yoshli kishilarga yaqin bolishi, yordam berayotgan bir guruh tengdoshlari bilan ortiq darajada bogliq bo‘lib qolishi va shu singari holatlar xarakterlidir ikkinchi bosqichda o‘smir endi o‘zining yosh bola emasligiga shubha qilmaydi va o‘zligini aniq anglay boshlaydi, o‘z shaxsini uluglab, o‘ziga xos harakatlar qila boshlaydi. 0‘smirlarni o‘z shaxslari haqidagi fikrlar ko‘proq qiziqtiradi, ular o‘zlarini bilishga, maqsadli rivojlantirishga, tarbiyalashga harakat qiladilar. 0‘z davrida l.s.vigotskiy bunday holatni «psixik rivojlanishdagi inqiroz» deb nomlagan. kichik maktab davridan so‘ng bola alohida olingan shaxs sifatida o‘z-o‘ziga munosabatini shakllantirish jarayonida asosan ikki bosqichni boshidan kechiradi. bu bosqichlar o‘smirlik yoshini ikki xil davrga — kichik o‘smirlik davri va katta o‘smirlik davrlariga to‘g‘ri keladi. 0‘smirlik davrida ichki erkinlikning o‘sishida, o‘z-o‘zini anglash layoqatlarida, mustaqil xatti-harakatlarida katta sifat o‘zgarishlari yuz beradi. bunday o‘zgarishlarning …

4 / 29

iga xos xususiyatlardir. 0‘smirlik davriga ko‘pincha so‘zga kirmaslik, o‘jarlik, tajanglik, o‘z kamchiliklarini tan olmaslik, urushqoqlik kabi salbiy xususiyatlar xosdir. 0‘smirlar hayotda, ekranda va kitoblarda kattalarning mustaqilligini va erkinligini, ularning katta va qiziqarli ishlarini, dadil harakatlarini, qahramonliklarini, atrofdagilar orasidagi obrolarini ko‘radilar hamda havas qiladilar. 0‘smirda katta yoshli odam bolishga yoki hech bolmaganda katta yoshli odam bolib ko‘rinishga qiziqish, intilish paydo boladi va bu xohishni amalga oshirish unga osondek bolib ko‘rinadi. 0‘smirlarning ehtiyojlari va imkoniyatlarining o‘zaro mos kelmasligi o‘smirlar bilan ota-onalari, o‘qituvchilari va boshqa murabbiylari o‘rtasida qarama-qarshilikni keltirib chiqaradi. 0‘smir o‘zining juda ko‘p istaklari, «xohlayman»larini amalga oshirishga intiladi: katta yoshli odamlar ega bolgan hamma narsalardan foydalanishga, erkin, mustaqil va ozod bo’lishga intiladi. tevarak-atrofdagi odamlarga o‘zining ahamiyatga ega ekanini ko‘rsatish uchun u kuchli, qo‘rqmas va epchil bolishga intiladi. tarbiyachilar ham o‘z tarbiyalanuvchilari xuddi shunday bolishlarini istaydilar, ammo ular ana shu fazilatlarning faqat «kerakligi» uchun shunday bolishini istaydilar. 0‘smirning yangi huquqlarga da’vosi, avvalo, kattalar …

5 / 29

adi. u kattalar huquqini cheklaydi, o‘zinikini esa kengaytiradi. "ochilish" yoshlik psixologiyada haqli ravishda s. xollga tegishli. s. xoll o'zining rekapitulyatsiya nazariyasiga asoslanib, shaxs rivojlanishidagi o'smirlik bosqichi insoniyat tarixidagi romantizm davriga to'g'ri keladi va insonning tabiiy intilishlari talablar bilan to'qnash keladigan tartibsizlik davrini takrorlaydi, deb hisobladi. ijtimoiy hayot. s. xoll birinchi marta o'smirlik davrining psixologik xususiyatlarini ta'riflagan. unga ko'ra, o'smirning eng xarakterli xususiyati - bu xatti-harakatlarning nomuvofiqligi. bu o'smirlarning haddan tashqari faolligi charchoqqa olib kelishi mumkinligi, aqldan ozgan hayajon tushkunlik bilan almashinishi, o'ziga ishonch o'ziga ishonchsizlikka, xudbinlik altruizmga, qizg'in muloqot izolyatsiyaga, jonli qiziquvchanlikka aylanishida namoyon bo'ladi. aqliy befarqlik, o'qishga ishtiyoq - uni mensimaslik o'smirlik davri bolaning tashqi ko'rinishi va fiziologiyasining tez o'zgarishi bilan tavsiflanadi. o'smirning anatomiyasi va fiziologiyasidagi o'zgarishlar shunchalik muhimki, olimlar ularni tavsiflash uchun "gormonal bo'ron", "endokrin bo'ron", "o'sish sur'ati" va boshqa iboralarni ishlatishni afzal ko'radilar. bo'yi, vazni va tashqi ko'rinishi o'smirlar uchun asosiy tashvish manbai hisoblanadi. o'smirlar idealdan har …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘smirlik davri psixologik rivojlanish xususiyatlari"

o‘smirlik davrida psixik rivojlanish xususiyatlari. andijon davlat pedagogika instituti 1-bosqich 101-guruh talabasi dadamirzayeva xanifaxonning yosh va pedagogic psixologiya fanidan tayyorlagan taqdimoti . o‘smirlik davrida psixik rivojlanish xususiyatlari. reja: o‘smirlik davri inqirozi va uning psixologik, psixofiziologik sabablari. o‘smirlik davrida motivatsion sohadagi rivojlanish xususiyatlari. o’smirlikdagi asosiy psixologik o’zgarishlarning umumiy tavsifi 0‘smirlik 10—11 yoshlardan 14—15 yoshlargacha bolgan davrni tashkil etadi. hozirgi o‘smirlar o‘tmishdoshlariga nisbatan jismoniy, aqliy va siyosiy jihatdan birmuncha ustunlikka ega. ularda jinsiy yetilish, ijtimoiylashuv jarayoni, psixik o‘sish oldinroq namoyon bo‘lmoqda. aksariyat o‘quvchilarda 0‘smirlik yoshiga o‘tish, asosan, 5...

This file contains 29 pages in PPTX format (2.6 MB). To download "o‘smirlik davri psixologik rivojlanish xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘smirlik davri psixologik rivo… PPTX 29 pages Free download Telegram