matematika fanining tarixi predmeti

PPTX 20 pages 1.7 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

prezentatsiya powerpoint o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi termiz davlat universiteti ijtimoiy fanlar fakulteti boshlang’ich ta’lim yo’nalishi 1-bosqich - guruh talabasi azamatov behruzning “________________________” fanidan tayyorlagan mustaqil ishi reja: 1. matematika tarixi predmeti 2. o`rta umumta'lim maktablarida matematika o’qitishning maqsadi 3. matematika boshqa fanlar bilan aloqasi 4. ta'limni isloh qilinishi. matematika fanining fan va o`quv predmeti sifatida taraqqiyot bosqichlari. matematika fanining dunyo madaniyati va tarixidagi tutgan o`rni avvalo matematika tarixi matematik fanlar jumlasiga kirishini e’tirof etish joiz. ma'lumki, matematik fanlarning sohalari turli-tuman bo'lishiga qaramay, ular umumiylik belgisi ostida bitta predmetga birlashtirilgan. bu umumiylik belgisini quyidagi matematikaga berilgan ta'rifidan yaqqol ko'rish mumkin. «matematika-haqiqiy borliqning miqdoriy munosabatlari va fazoviy formalaridir». matematikaning turli sohalari mana shu miqdoriy munosabatlar va fazoviy formalarning ayrim xususiy hollari bilan ish ko'radi. matematika predmetining tarkibi quyidagilardan iborat: gipotezalar, ya'ni ilmiy farazga asoslangan, keyinchalik tajribada sinab ko'riladigan faktlar umumiylashtirilgan va o'z asosini topgan materiallar, ya'ni matematik nazariya …

2 / 20

hal etishiga to'g'ri keladi. bu vazifalar ro'yxatini keltirish ancha mushkul ish, ammo bo'lajak matematika o'qituvchilari matematika tarixidan nimalarni bilishlari zarur ekanini sanab ko'rsatish mumkin. matematika rivojlanishining asosiy davrlari ko'pchilik matematika tarixchilari matematika rivojlanishining a.n.kolmogorov tomonidan tavsiya qilingan davrlashtirishni ma'qul ko'radilar. buning asosiy sababi, kolmogorovning davrlashida matematikaning muhim metodlari, g'oyalari va natijalari, ya'ni matematikaning mazmunini baholash asos qilib olingan. matematika rivojlanishini bunday maxsus davrlarga bo'lish matematika tarixini mohiyatini butunlay hal qilib bermaydi, balki matematika rivojlanishining obyektiv qonunlarini yaxshiroq tushunish uchun qo'shimcha bir vosita bo'ladi. uning fikricha matematika rivojlanishini quyidagi to'rt davrga bo'lish maqsadga muvofiqdir: matematikaning vujudga kelishi. bu davr eradan oldingi vi-y asrlargacha davom etgan, ya'ni bu davrda matematika o'zining predmeti va metodlariga ega bo'lgan mustaqil fanga aylangan. davrning boshi eng qadimgi davr-ibtidoiy jamoa tuzumiga borib taqaladi. bu davrning xarakterli tomoni-matematik faktlarning yig'ilishidan iborat. elementar matematika davri (o'zgarmas miqdorlar matematikasi davri). u er.avv. vi-v asrlardan xvii asrgacha davom etgan. bu davrda …

3 / 20

igan matematika o'zi uchun, matematikaning boshqa sohalari uchun tatbiq etishga ancha torlik qilib qoldi. sababi, matematika juda ko'p tarmoqlarga ajralib ketdi, unda aksiomatik metod keng rivojlandi, natijada yangi matematik tushuncha-matematik struktura vujudga keldi. matematik struktura tushunchasi bir qaraganda bir-biridan juda uzoq tuyulgan matematik faktlar va metodlarning birligini o'rgatishga yordam beradi. o'zgaruvchi miqdorlar matematikasi davri. bu davr r.dekart (1596-1650) tomonidan analitik geometriyaning uzul-kesil yaratilishi, i.nyuton (1642-1727) va leybnis (1646-1716) lar tomonidan differensial va integral hisobning vujudga kelishi bilan boshlanadi. davrini oxiri xix asrning yarmigacha boradi. bu davrda matematika hozirgi zamon ko'ri-nishiga keldi. xuddi shu davrda klassik matematika deb ataluvchi matematikaning hamma ilmiy asoslari hosil bo'ladi. ma’lumki, matematika elementlari ixtiyoriy bo'lgan to'plamlar ustida amallar bajaradi va turli munosabatlarni qaraydi. to'plamlarning elementlari ularni boshqaruvchi aksiomalarga bog'liq ravishda turli matematik strukturalar hosil qiladi. keyingi paytlarda matematikaning turli bo'limlarini, hatto ayrim matematik predmetlarni o'sha strukturalarning modeli sifatida talqin qilina boshladi. shu sababli hozirgi zamon matematikasini …

4 / 20

iborat. bundan tashqari, bu kursda geometriya va algebraning asosiy tushunchalari birlashadi. matematika darslari jarayonida tarixiy ma'lumotlardan foydalanish uni yanada qiziqarli qiladi, o'quvchilarning o'rganilayotgan materialga qiziqishlarini orttiradi, bilimlarni mustahkam egallashlariga yordam beradi boshlang‘ich sinf matematika kursi maktab matematika kursining organik qismi bo‘lib hisoblanadi. v–xi sinflarda o‘qitiladigan matematikaning eng asosiy va o‘quvchilar yoshiga mos bo‘lgan elementar tushunchalari beriladi. yuqori sinflarda shu tushunchalar kengaytirilgan, chuqurlashtirilgan va boyitilgan holda o‘qitiladi. demak, boshlang‘ich sinf matematikasining mazmuni yuqori sinf matematikasining mazmunini ham belgilab beradi. boshlang‘ich matematikaning tuzilishi o‘ziga xos xususiyatlarga ega: 1. arifmetik material kursning asosiy mazmunini tashkil qiladi. u natural sonlar arifmetikasi, asosiy miqdorlar, algebra va geometriya elementlarining propedivtik kurslari asosiy bo‘lim shaklida o‘qitilmasdan arifmetik material bilan qo‘shib o‘qitiladi. 2. boshlang‘ich sinf materiali konsentrik tuzilgan. masalan, oldin i-o‘nlikni raqamlash o‘qitilsa, keyin 100 ichida raqamlash va arifmetik amallar bajarish o‘qitiladi. undan keyin 1000 ichida arifmetik amallar bajarish, keyin ko‘p xonali sonlar ichida. bularni o‘qitish bilan birga …

5 / 20

‘z ichiga olgan, arifmetik, algebraik va geometrik materialdan iborat qismlarni. boshlang‘ich matematika kursida arifmetik materialning konsentrik joylashuvi saqlanadi. ammo, amaldagi dasturda konsentrlar soni kamaytirilgan: o‘nlik, yuzlik, minglik, ko‘p xonali sonlar. shuni ham aytish kerak, material shunday katta guruhlashganki, unda o‘zaro bog‘langan tushunchalar, amallar, masalalarni qarash vaqt jihatdan yaqinlashtirilgan. arifmetik amallarning xossalari va mos hisoblash usullarini o‘rganish bilan bir vaqtda arifmetik amallar natijalari bilan komponentalari orasidagi bog‘lanishlar ochib beriladi. (masalan, agar yig‘indidan qo‘shiluvchilardan biri ayrilsa, ikkinchi qo‘shiluvchi hosil bo‘ladi.) komponentlaridan birining o‘zgarishi bilan arifmetik amallar natijalarining o‘zgarishi kuzatiladi. algebra elementlarini kiritish, chuqur, tushunilgan va umumlashgan o‘zlashtirish maqsadlariga javob beradi: tenglik, tengsizlik, tenglama, o‘zgaruvchi tushunchalari konkret asosda ochib beriladi. 1-sinfdan boshlab sonli tengliklar va tengsizliklar (4=4, 6=1+5, 2 5, 8-3< 8-2 va hokazo) qaraladi. ularni o‘rganish arifmetik materialni o‘rganish bilan bog‘lanadi va uni chuqurroq ochib berishga yordam beradi. 2-sinfdan boshlab (x+6)-3=2 va h.k ko‘rinishdagi tenglamalar qaraladi. tenglamalarni yechish, oldin tanlash metodi bilan, …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "matematika fanining tarixi predmeti"

prezentatsiya powerpoint o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi termiz davlat universiteti ijtimoiy fanlar fakulteti boshlang’ich ta’lim yo’nalishi 1-bosqich - guruh talabasi azamatov behruzning “________________________” fanidan tayyorlagan mustaqil ishi reja: 1. matematika tarixi predmeti 2. o`rta umumta'lim maktablarida matematika o’qitishning maqsadi 3. matematika boshqa fanlar bilan aloqasi 4. ta'limni isloh qilinishi. matematika fanining fan va o`quv predmeti sifatida taraqqiyot bosqichlari. matematika fanining dunyo madaniyati va tarixidagi tutgan o`rni avvalo matematika tarixi matematik fanlar jumlasiga kirishini e’tirof etish joiz. ma'lumki, matematik fanlarning sohalari turli-tuman bo'lishiga qaramay, ular umumiylik belgisi ostida bitta predmetga birlashti...

This file contains 20 pages in PPTX format (1.7 MB). To download "matematika fanining tarixi predmeti", click the Telegram button on the left.

Tags: matematika fanining tarixi pred… PPTX 20 pages Free download Telegram