turan international university

PPTX 15 pages 6.2 MB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.2 MB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

turan international university turan international university s.bux-22-bu guruh talabasi jurayev hojiakbar mavzu:falsafa taraqqiyoy bosqichlari presentation title qadimgi sharqda asotiriy tasavvurlar va falsafiy bilimlarning paydo bo‘lishi. «qadimgi sharq» tushunchasi eramizdan avvalgi vi-iv ming yilliklarda misrdan xitoygacha bulgan ulkan hududdagi sivilizatsiyalarni o‘z ichiga oladi. sharq madaniyati dunyo xalqlari taraqqiyotida katta rol o‘ynadi hamda sharqning o‘ziga xos madaniy taraqqiyoti ushbu hududni jahon sivilizatsiyasining beshigi deb atalishiga asos soldi 2 o‘zbek xalqining milliy, falsafiy, ilmiy merosi sharq sivilizatsiyasi ildizlari bilan chambarchas bog‘liq ekanligi sharq tafakkur tarixining ilk kurtagi bo‘lgan asotiriy qarashlarni atroflicha o‘rganishga asos yaratadi. “qadimgi madaniyat makoni bo‘lgan markaziy osiyoning qulay geografik joylashishi, tabiati, iqlimi mintaqada ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotning avvalroq boshlanishini ta’minladi va sharq bilan g‘arb, mesopatamiya, eron, misr keyincha yunoniston va rimni xitoy va hindiston bilan bog‘lovchi, turli xalqlar madaniyatining chatishuvini ta’minlovchi halqa vazifasini o‘tadi”1,- deydi antik va qadimgi dunyo adabiyoti hamda falsafasi haqida monografiya yozgan olima f.sulaymonova. presentation title sharqning o‘ziga xosligi, …

2 / 15

g yillar muqaddam kromonon tipidagi ajdodlarimiz jamiyat muxitida yashash va tarbiyalanish bosqichiga o‘tdilar. natijada ibtidoiy hayotning murakkablashishi va kishilar ijtimoiy amaliyotining kengayishi ularni abstrakt fikrlashini rivojlantirdi, shu bilan birga asta-sekin ilmiy bilimlarni shakllantirdi. falsafa fani o‘ziga xos yondoshishga ega. qadimdan faylasuflar borliq nima? bor bo‘lishning o‘zi nima? degan savollarga javob qidirganlar presentation title 6 falsafa avval boshdan kundalik ongni, urf–odatni, an’anaviy qadriyatlarni va axloq normalarini tanqid qiladi. faylasuf hamma narsaga shubxa bilan qaraydi, buni u shu an’analarni kelib chiqish ildizini topish uchun qiladi. shundan uning bor bo‘lishning o‘zi nima?, borliq nima? degan savolining mazmuni kelib chiqadi. falsafaning vujudga kelishida qanday ijtimoiy vaziyat, madaniyatdagi qanday siljishlar ta’sir qiladi? degan savollar tug‘ilishi tabiiydir. qadimgi gretsiyada falsafa inson hayotining ma’nosi, uning odatdagi tuzumi va tartibi xavf ostida qolgan vaqtda shakllandi miloddan ilgari x-viii asrlarda turon (markaziy osiyo)da ijtimoiy munosabatlar ravnaq topa boshlaydi. shu davrda markaziy osiyoda yashagan xalqlar yunon tarixchilari tomonidan skiflar deb …

3 / 15

shlaydi. turonliklarning og‘zaki ijodining eng dastlabki namunalari bizgacha etib kelgan. masalan, to‘maris, spitamen, zarin, cho‘pon, shiroq xaqidagi afsonalar shular jumlasidandir. ularda turon xalqlarining vatanparvarlik xislatlari madx etiladi.miloddan avvalgi vi asrdan to milodning iii asrigacha turonda zardushtiylik va u bilan bogliq dunyoqarash xukmronlik qilgan presentation title 8 presentation title 9 presentation title 10 mazdakiylik ham turonda keng tarqalgan. uning asoschisi mazdak (470-529) zardushtiylik koxinlari va zodagonlariga qarshi kurashga boshchilik qilgan. uning ta’limotiga ko‘ra, olamda ezgulik, yorug‘lik manba’i bilan qorong‘ulik (johillik) o‘rtasidagi kurashda «yaxshilik» «yomonlik» ustidan g‘alaba qozonadi.mazdakiylik g‘oyalari eron va turonda keng yoyilib, saltanat hamda boy-zodagonlar uchun xavf soladi. chunki bu ta’limotga ko‘ra, o‘ziga tinch, boy odamlar nochor kishilarga yordam qo‘llarini cho‘zishlari kerak edi. aks holda ular mulkining bir qismi zo‘rlik bilan qashshoqlarga olib berilardi. mazdakiylik harakati bostirilib, mazdak qatl etilgan bo‘lsa-da, ammo uning ta’limoti eron, turon, ozarbayjon xalqlarini zulmga, adolatsizlikka qarshi kurashida qo‘l keldi. turonni arablar bosib olgach, ularga qarshi …

4 / 15

olish qiyin kechdi. so‘gdda, choch, ettisuv – talas. chu vodiysi, ili daryosi bo‘ylari, irtish (eritish) havzasida, farg‘ona vodiysi, zarafshon vodiysi, tohariston, buxoro, samarqandda arab bosqinchilariga qarshi katta qo‘zg‘alonlar bo‘ldi. ayniqsa ishoq turk (769-776), muqanna (767-783) boshchiligidagi hamda rafi’ ibn lays boshliq so‘g‘d qo‘zg‘alonlari arab bosqinchilarini holdan toydirdi. harbiy kuch bilan bu erksevar xalqni boshqarib bo‘lmasligiga aqli etgan arab siyosatdonlar islom g‘oyalarini ta’sirli mafkuraviy usullar bilan odamlar ongiga singdirish, uni xalq maslagiga aylantirish yo‘lini tutdilar. ular zardushtiylik va boshqa dinlarga oid barcha kitoblarni yondirdilar, ularga e’tiqod qilganlarni qatl etdilar, ko‘p ulamolar boshqa mamlaktalarga qochib, jonlarini saqlab qoldilar. arab tili va yozuviga davlat maqomi berildi. bosqinchilar mahalliy xalq namozgohlarini buzib, masjidlar qurdirdilar. nomozga kelganlarga 2 dirhamdan pul in’om etdilar. islomga o‘tganlarni soliqlarning bir qismidan ozod etdilar. shu tariqa 1-2 avlod o‘tgach, keyingi avlod to‘lasicha islomni qabul etdi.arab istilosi tufayli g‘arbiy xitoydan tortib ispaniyagacha, shimoliy afrikani o‘z ichiga olgan juda katta xududda imperiya …

5 / 15

stian ruhoniylarining ta’zyiqi ostida xalq xotirasidan chiqarib yuborilgan miloddan avvalgi grek olimlarining asarlari tarjima qilingani va ularga sharhlar yozilgani indiavidual va ijtimoiy ongda jiddiy o‘zgarishlarga olib keldi. astronomiya, matematika, geologiya, geodeziya, geografiya, lingvistika kabi fanlar rivojlanishi ta’sirida falsafiy fikrlarda ham yangicha yondashuvlar paydo bo‘la boshladi. xalifatdagi ijtimoiy-siyosiy hayot va uni barqaror qilish maqsadlari mahalliy aholining urf-odatlari, marosimlari, umuman madaniyatiga yangicha munosabat belgilashni taqoza etardi. chunki bosib olingan mamlakatlardagi iqtisodiy va madaniy hayot arablarnikidan ancha ustun turardi. bularni hisobga olmay siyosat va mafkura belgilash imperiya asoslariga putur etkazishi mumkin edi. ma’lumki, sharq falsafasining etakchi yo‘nalishi inson qalbini, ruxini poklashga, unda komil insonlik sifatlarini vujudga keltirishga, shu negizda ijtimoiy munosabatlarni insoniylashtirishga qaratilgan.co‘fiylik oqim sifatida islomgacha xam mavjud bo‘lganini tadqiqotchilar ko‘rsatmoqdalar. masalan, shamsuddin boboxonov va abdulaziz mansurning fikricha, tasavvuf lafzi xijratning ikkinchi asrida paydo bo‘lgan bo‘lsa-da, lekin shu mazmunni ifoda etuvchi zoxidlik kabi lafz-istilohlar orqali bu yo‘nalish islomdan oldingi davrlarda ham mavjud bo‘lganligini …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "turan international university"

turan international university turan international university s.bux-22-bu guruh talabasi jurayev hojiakbar mavzu:falsafa taraqqiyoy bosqichlari presentation title qadimgi sharqda asotiriy tasavvurlar va falsafiy bilimlarning paydo bo‘lishi. «qadimgi sharq» tushunchasi eramizdan avvalgi vi-iv ming yilliklarda misrdan xitoygacha bulgan ulkan hududdagi sivilizatsiyalarni o‘z ichiga oladi. sharq madaniyati dunyo xalqlari taraqqiyotida katta rol o‘ynadi hamda sharqning o‘ziga xos madaniy taraqqiyoti ushbu hududni jahon sivilizatsiyasining beshigi deb atalishiga asos soldi 2 o‘zbek xalqining milliy, falsafiy, ilmiy merosi sharq sivilizatsiyasi ildizlari bilan chambarchas bog‘liq ekanligi sharq tafakkur tarixining ilk kurtagi bo‘lgan asotiriy qarashlarni atroflicha o‘rganishga asos yaratadi. “qad...

This file contains 15 pages in PPTX format (6.2 MB). To download "turan international university", click the Telegram button on the left.

Tags: turan international university PPTX 15 pages Free download Telegram