ontogenezda inson psixikasining rivojlanishi

PPTX 27 sahifa 2,6 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (6 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 27
ontogenezda inson psixikasini rivojlanishi reja: 1.inson psixikasining rivojlanish bosqichlari. 2.inson psixikasining rivojlanishiga hissa qoshgan olimlarning nazariyalari. 3.tashqi va ichki omillar. ðð°ð·ð²ð°ð½ð¸ðµ ð¿ñ€ðµð·ðµð½ñ‚ð°ñ†ð¸ð¸ a ð—ð°ð³ð¾ð»ð¾ð²ð¾ðº ð¿ñ€ðµð·ðµð½ñ‚ð°ñ†ð¸ð¸ ontogenezda inson psixikasining rivojlanishi – bu inson hayoti davomida ruhiy jarayonlar va xususiyatlarning bosqichma-bosqich shakllanishi va rivojlanishi. ontogenez – insonning tug‘ilishdan boshlab hayotining oxirigacha bo‘lgan rivojlanish jarayonini o‘rganadi. bu jarayon biologik, ijtimoiy va psixologik omillarning o‘zaro ta’siri natijasida amalga oshadi. davrlarâ ð—ð°ð³ð¾ð»ð¾ð²ð¾ðº ð¿ñ€ðµð·ðµð½ñ‚ð°ñ†ð¸ð¸ prenatal erta bolalik godaklik osmirlik davri-+ maktabgacha yosh ð—ð°ð³ð¾ð»ð¾ð²ð¾ðº ð¿ñ€ðµð·ðµð½ñ‚ð°ñ†ð¸ð¸ ontogenez bosqichlari va psixikaning rivojlanishi: 1. prenatal davr (tug‘ilishdan oldingi) bu davrda asosan tug‘ilajak bolaning asab tizimi va hissiy qobiliyatlari rivojlanadi. ona holati (psixologik va jismoniy) homila rivojlanishiga ta’sir qiladi. shovqin, stress va tashqi muhit omillari homilaning psixikasiga ta’sir ko‘rsatishi mumkin. ð—ð°ð³ð¾ð»ð¾ð²ð¾ðº ð¿ñ€ðµð·ðµð½ñ‚ð°ñ†ð¸ð¸ erta bolalik (1–3 yosh) bola atrof-muhitni o‘rganadi, mustaqil harakat qilish va gapirishni o‘rganadi. nutq va tafakkur rivojlanadi. bola o‘zini shaxs sifatida anglashi boshlanadi. bu davrda psixikaning rivojlanishi ko‘p jihatdan …
2 / 27
a va guruhlarda faol ishtirok etish shakllanadi. bolaning o‘zini baholashi ko‘pincha kattalar va tengdoshlarning fikriga asoslanadi. ð—ð°ð³ð¾ð»ð¾ð²ð¾ðº ð¿ñ€ðµð·ðµð½ñ‚ð°ñ†ð¸ð¸ o‘smirlik davri (12–18 yosh) shaxsiylik va mustaqillik rivojlanadi. bola “men kimman?” degan savolga javob izlaydi. hissiyotlar va ijtimoiy mavqega katta e’tibor qaratiladi. tengdoshlarning fikri ustuvor bo‘lib qoladi. kritik fikrlash va kelajak haqida rejalashtirish rivojlanadi. psixikaning rivojlanishida sezgi organlari (eshitish, ko‘rish) asosiy o‘rin tutadi. go‘dak tashqi muhit bilan faol aloqa qilishni boshlaydi: emotsiyalar (kulgi, yig‘i), oddiy reflekslar va ijtimoiy bog‘lanishlar shakllanadi. muhim: ona va bola o‘rtasidagi yaqinlik bolaning hissiy xavfsizligi uchun ontogenezda inson psixikasining rivojlanishini organgan olimlar sigmund freud lev vygotskiy jan piaje erik erikson ð—ð°ð³ð¾ð»ð¾ð²ð¾ðº ð¿ñ€ðµð·ðµð½ñ‚ð°ñ†ð¸ð¸ ð—ð°ð³ð¾ð»ð¾ð²ð¾ðº ð¿ñ€ðµð·ðµð½ñ‚ð°ñ†ð¸ð¸ nazariyalar 1. rivojlanish nazariyalari: inson psixikasining rivojlanishi bo'yicha bir necha nazariyalar mavjud. masalan, erik eriksonning shaxsiy rivojlanish bosqichlari nazariyasi, har bir bosqichda shaxsning muayyan muammolarni hal qilishini ta'kidlaydi. jean piaget esa bolalarning intelektual rivojlanish bosqichlarini o'rgangan. 2. hissiy rivojlanish: bolalar hissiy rivojlanish jarayonida o'z …
3 / 27
rayon o'smirlik davrida chuqurlashadi va shaxsning identifikatsiyasini shakllantiradi. 5. stress va qaror qabul qilish: hayotdagi stressli vaziyatlar shaxsning psixikasiga ta'sir qiladi. stressni boshqarish va muammolarni hal qilish qobiliyatlari rivojlanishi, shaxsning psixologik sog'ligiga ijobiy ta'sir ko'rsatadi. 6. madaniyat va ijtimoiy kontekst: har bir madaniyat o'ziga xos qadriyatlar, an'analar va ijtimoiy normativlarga ega. bu omillar bolalarning o'zligini anglashida va ijtimoiy munosabatlarda qanday harakat qilishlarini belgilaydi. 7. psixologik muammolar: rivojlanish jarayonida psixologik muammolar, masalan, depressiya, ansiyete va boshqa ruhiy kasalliklar ham paydo bo'lishi mumkin. ular shaxsning rivojlanishiga salbiy ta'sir ko'rsatishi mumkin. ontogenezda inson psixikasini rivojlanishini o‘rgangan ko‘plab olimlar bor. ular inson psixikasi, shaxs shakllanishi va rivojlanish jarayonlarini turli nazariyalar asosida tahlil qilishgan. quyida bu sohada muhim hissa qo‘shgan olimlar va ularning yondashuvlari keltirilgan: 1. zigmund freyd (sigmund freud) nazariya: psixoanalitik yondashuv. freydning nazariyasiga ko‘ra, psixik rivojlanishning asosiy omili shaxsning ongsiz (id, ego, superego) jarayonlari va ular o‘rtasidagi konfliktlardir. u rivojlanishni psixoseksual bosqichlar asosida …
4 / 27
tushunchasini taklif qilgan. bu tushuncha bola rivojlanishida kattalar yoki tajribali shaxslar yordamining rolini ifodalaydi. u til va muloqotni psixikaning rivojlanishidagi asosiy omil deb hisoblagan. ð—ð°ð³ð¾ð»ð¾ð²ð¾ðº ð¿ñ€ðµð·ðµð½ñ‚ð°ñ†ð¸ð¸ erik erikson (erik erikson) nazariya: psixosotsial rivojlanish nazariyasi. erikson rivojlanishni umr bo‘yi davom etadigan jarayon sifatida ko‘rib, 8 psixosotsial bosqichni ajratgan. har bir bosqichda inson ijtimoiy muammolarni hal qilish orqali rivojlanadi (masalan, ishonchga erishish, identifikatsiya, o‘zlikni anglash). ð—ð°ð³ð¾ð»ð¾ð²ð¾ðº ð¿ñ€ðµð·ðµð½ñ‚ð°ñ†ð¸ð¸ abraham maslow nazariya: insonparvarlik psixologiyasi va ehtiyojlar iyerarxiyasi. maslow inson psixikasining rivojlanishini ehtiyojlarni qondirish bilan bog‘ladi. uning piramidasi: fiziologik ehtiyojlar, xavfsizlik, ijtimoiy ehtiyojlar, hurmat va o‘zini o‘zi anglash (samoaktualizatsiya) bosqichlarini o‘z ichiga oladi. ð—ð°ð³ð¾ð»ð¾ð²ð¾ðº ð¿ñ€ðµð·ðµð½ñ‚ð°ñ†ð¸ð¸ inson psixikasini rivojlantiruvchi omillar: biologik omillar: genetik meros, asab tizimi faoliyati. ijtimoiy omillar: oilaviy tarbiya, maktab ta’limi, atrof-muhit. psixologik omillar: hissiy tajribalar, motivatsiya, individual xususiyatlar. psixikaning rivojlanishi individuallik va ijtimoiylik o‘rtasidagi muvozanatni shakllantirishga qaratilgan bo‘lib, bu insonning o‘zini o‘zi anglashida va jamiyatda o‘z o‘rnini topishda muhim ahamiyat kasb etadi. ð—ð°ð³ð¾ð»ð¾ð²ð¾ðº …
5 / 27
bolaning tug'ilishida va uning psixikasidagi dastlabki o'zgarishlarga ta'sir ko'rsatishi mumkin. ð—ð°ð³ð¾ð»ð¾ð²ð¾ðº ð¿ñ€ðµð·ðµð½ñ‚ð°ñ†ð¸ð¸ yoshlik (18–25 yosh) hissiy va ijtimoiy yetuklikka erishiladi. mustaqil qaror qabul qilish, kasb va shaxsiy hayotda mas’uliyatni his qilish rivojlanadi. voyaga yetganlik va qarilik voyaga yetganlikda shaxsning barqarorlik va ijtimoiy moslashuv darajasi ortadi. qarilik davrida esa kognitiv funksiyalar (xotira, tafakkur) pasayishi mumkin. ruhiy barqarorlikni saqlash uchun ijtimoiy faoliyat va oila aloqalari muhimdir. ð—ð°ð³ð¾ð»ð¾ð²ð¾ðº ð¿ñ€ðµð·ðµð½ñ‚ð°ñ†ð¸ð¸ bola davri (0-3 yosh): sensorial rivojlanish: chaqaloqning sensor tajribalari (boshqarish, tuyg'u va his-tuyg'ular) uning keyinchalik psixologik rivojlanishga asos bo'ladi. ushbu davrda bolaning hissiy va ruhiy salomatligi, ota-onalar va atrof-muhit bilan aloqalari juda muhimdir. bola bilan aloqalar: ota-onalar bilan tuzilgan mustahkam aloqalar bola psixikasining asosiy tayanchidir. hissiy bog‘lanish (attachment) bolaning kelajakdagi ijtimoiy va hissiy hayotiga kuchli ta’sir ko‘rsatishi mumkin. 3. bolalik davri (3-6 yosh): o'yin muhimligi: ushbu davrda o'yin bollarga o'z ko'nikmalarini rivojlantirish, muammolarni hal qilish va ijtimoiy munosabatlarda ishtirok etish imkonini beradi. rolli o'yinlar …
6 / 27
‘ladilar. ijtimoiy o'zgarishlar: maktab muhiti bolalarning yangi do'stlar orttirishlariga va ijtimoiy ko'nikmalarini rivojlantirishga yordam beradi. 5. o'smirlik davri (12-18 yosh): o'zlikni aniqlash: o'smirlar o'z kimligini aniqlash jarayonida shaxsiy, ijtimoiy va madaniy faktorlardan ta'sirlanadilar. bu bosqichda o'z-o'zini baholash, hissiy muvozanatni saqlash va tanlovlarni qabul qilish muhimdir. emotsional rivojlanish: hissiy stress, o'zaro munosabatlar va hissiy bog'lanishlar o'smirlarning psixologik holatiga ta'sir qiladi. bu davrda do'stlik va o'zaro munosabatlar ko'p hollarda markaziy ahamiyatga ega ð—ð°ð³ð¾ð»ð¾ð²ð¾ðº ð¿ñ€ðµð·ðµð½ñ‚ð°ñ†ð¸ð¸ yoshlik va kattalik: hayot tajribasi: kattalar sifatida insonlar o'z hayoti davomida yangi tajribalar to'playdilar, yangi vaziyatlarga moslashadilar va mustaqil fikrlash qobiliyatlarini rivojlantiradilar. psixologik o'zgarishlar: quyidagi bosqichda shaxs o'z qiziqishlari va kelajakdagi maqsadlari bo'yicha qarorlar qabul qilishda davom etadi, bu esa psixik salomatlikka va o'zligiga salbiy ta'sir ko'rsatishi mumkin ð—ð°ð³ð¾ð»ð¾ð²ð¾ðº ð¿ñ€ðµð·ðµð½ñ‚ð°ñ†ð¸ð¸ 1. rivojlanish nazariyalari: inson psixikasining rivojlanishi bo'yicha bir necha nazariyalar mavjud. masalan, erik eriksonning shaxsiy rivojlanish bosqichlari nazariyasi, har bir bosqichda shaxsning muayyan muammolarni hal qilishini ta'kidlaydi. jean …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 27 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ontogenezda inson psixikasining rivojlanishi" haqida

ontogenezda inson psixikasini rivojlanishi reja: 1.inson psixikasining rivojlanish bosqichlari. 2.inson psixikasining rivojlanishiga hissa qoshgan olimlarning nazariyalari. 3.tashqi va ichki omillar. ðð°ð·ð²ð°ð½ð¸ðµ ð¿ñ€ðµð·ðµð½ñ‚ð°ñ†ð¸ð¸ a ð—ð°ð³ð¾ð»ð¾ð²ð¾ðº ð¿ñ€ðµð·ðµð½ñ‚ð°ñ†ð¸ð¸ ontogenezda inson psixikasining rivojlanishi – bu inson hayoti davomida ruhiy jarayonlar va xususiyatlarning bosqichma-bosqich shakllanishi va rivojlanishi. ontogenez – insonning tug‘ilishdan boshlab hayotining oxirigacha bo‘lgan rivojlanish jarayonini o‘rganadi. bu jarayon biologik, ijtimoiy va psixologik omillarning o‘zaro ta’siri natijasida amalga oshadi. davrlarâ ð—ð°ð³ð¾ð»ð¾ð²ð¾ðº ð¿ñ€ðµð·ðµð½ñ‚ð°ñ†ð¸ð¸ prenatal erta bolalik godaklik osmirlik davri-+ maktabgacha yosh ð—ð°ð³ð¾ð»ð¾ð²ð¾ðº ð¿ñ€ðµ...

Bu fayl PPTX formatida 27 sahifadan iborat (2,6 MB). "ontogenezda inson psixikasining rivojlanishi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: ontogenezda inson psixikasining… PPTX 27 sahifa Bepul yuklash Telegram