ontogenezda inson psixikasining rivojlanishi

PPTX 27 pages 2.6 MB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.6 MB

File type PPTX

Pages 27

Updated Jun 2026

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

ontogenezda inson psixikasini rivojlanishi reja: 1.inson psixikasining rivojlanish bosqichlari. 2.inson psixikasining rivojlanishiga hissa qoshgan olimlarning nazariyalari. 3.tashqi va ichki omillar. ðð°ð·ð²ð°ð½ð¸ðµ ð¿ñðµð·ðµð½ñð°ñð¸ð¸ a ðð°ð³ð¾ð»ð¾ð²ð¾ðº ð¿ñðµð·ðµð½ñð°ñð¸ð¸ ontogenezda inson psixikasining rivojlanishi â bu inson hayoti davomida ruhiy jarayonlar va xususiyatlarning bosqichma-bosqich shakllanishi va rivojlanishi. ontogenez â insonning tugâilishdan boshlab hayotining oxirigacha boâlgan rivojlanish jarayonini oârganadi. bu jarayon biologik, ijtimoiy va psixologik omillarning oâzaro taâsiri natijasida amalga oshadi. davrlarâ ðð°ð³ð¾ð»ð¾ð²ð¾ðº ð¿ñðµð·ðµð½ñð°ñð¸ð¸ prenatal erta bolalik godaklik osmirlik davri-+ maktabgacha yosh ðð°ð³ð¾ð»ð¾ð²ð¾ðº ð¿ñðµð·ðµð½ñð°ñð¸ð¸ ontogenez bosqichlari va psixikaning rivojlanishi: 1. prenatal davr (tugâilishdan oldingi) bu davrda asosan tugâilajak bolaning asab tizimi va hissiy qobiliyatlari rivojlanadi. ona holati (psixologik va jismoniy) homila rivojlanishiga taâsir qiladi. shovqin, stress va tashqi muhit omillari homilaning psixikasiga taâsir koârsatishi mumkin. ðð°ð³ð¾ð»ð¾ð²ð¾ðº ð¿ñðµð·ðµð½ñð°ñð¸ð¸ erta bolalik (1â3 yosh) bola atrof-muhitni oârganadi, mustaqil harakat qilish va gapirishni oârganadi. nutq va tafakkur rivojlanadi. bola oâzini shaxs sifatida anglashi boshlanadi. bu davrda psixikaning rivojlanishi koâp jihatdan …

2 / 27

a va guruhlarda faol ishtirok etish shakllanadi. bolaning oâzini baholashi koâpincha kattalar va tengdoshlarning fikriga asoslanadi. ðð°ð³ð¾ð»ð¾ð²ð¾ðº ð¿ñðµð·ðµð½ñð°ñð¸ð¸ oâsmirlik davri (12â18 yosh) shaxsiylik va mustaqillik rivojlanadi. bola âmen kimman?â degan savolga javob izlaydi. hissiyotlar va ijtimoiy mavqega katta eâtibor qaratiladi. tengdoshlarning fikri ustuvor boâlib qoladi. kritik fikrlash va kelajak haqida rejalashtirish rivojlanadi. psixikaning rivojlanishida sezgi organlari (eshitish, koârish) asosiy oârin tutadi. goâdak tashqi muhit bilan faol aloqa qilishni boshlaydi: emotsiyalar (kulgi, yigâi), oddiy reflekslar va ijtimoiy bogâlanishlar shakllanadi. muhim: ona va bola oârtasidagi yaqinlik bolaning hissiy xavfsizligi uchun ontogenezda inson psixikasining rivojlanishini organgan olimlar sigmund freud lev vygotskiy jan piaje erik erikson ðð°ð³ð¾ð»ð¾ð²ð¾ðº ð¿ñðµð·ðµð½ñð°ñð¸ð¸ ðð°ð³ð¾ð»ð¾ð²ð¾ðº ð¿ñðµð·ðµð½ñð°ñð¸ð¸ nazariyalar 1. rivojlanish nazariyalari: inson psixikasining rivojlanishi bo'yicha bir necha nazariyalar mavjud. masalan, erik eriksonning shaxsiy rivojlanish bosqichlari nazariyasi, har bir bosqichda shaxsning muayyan muammolarni hal qilishini ta'kidlaydi. jean piaget esa bolalarning intelektual rivojlanish bosqichlarini o'rgangan. 2. hissiy rivojlanish: bolalar hissiy rivojlanish jarayonida o'z …

3 / 27

rayon o'smirlik davrida chuqurlashadi va shaxsning identifikatsiyasini shakllantiradi. 5. stress va qaror qabul qilish: hayotdagi stressli vaziyatlar shaxsning psixikasiga ta'sir qiladi. stressni boshqarish va muammolarni hal qilish qobiliyatlari rivojlanishi, shaxsning psixologik sog'ligiga ijobiy ta'sir ko'rsatadi. 6. madaniyat va ijtimoiy kontekst: har bir madaniyat o'ziga xos qadriyatlar, an'analar va ijtimoiy normativlarga ega. bu omillar bolalarning o'zligini anglashida va ijtimoiy munosabatlarda qanday harakat qilishlarini belgilaydi. 7. psixologik muammolar: rivojlanish jarayonida psixologik muammolar, masalan, depressiya, ansiyete va boshqa ruhiy kasalliklar ham paydo bo'lishi mumkin. ular shaxsning rivojlanishiga salbiy ta'sir ko'rsatishi mumkin. ontogenezda inson psixikasini rivojlanishini oârgangan koâplab olimlar bor. ular inson psixikasi, shaxs shakllanishi va rivojlanish jarayonlarini turli nazariyalar asosida tahlil qilishgan. quyida bu sohada muhim hissa qoâshgan olimlar va ularning yondashuvlari keltirilgan: 1. zigmund freyd (sigmund freud) nazariya: psixoanalitik yondashuv. freydning nazariyasiga koâra, psixik rivojlanishning asosiy omili shaxsning ongsiz (id, ego, superego) jarayonlari va ular oârtasidagi konfliktlardir. u rivojlanishni psixoseksual bosqichlar asosida …

4 / 27

tushunchasini taklif qilgan. bu tushuncha bola rivojlanishida kattalar yoki tajribali shaxslar yordamining rolini ifodalaydi. u til va muloqotni psixikaning rivojlanishidagi asosiy omil deb hisoblagan. ðð°ð³ð¾ð»ð¾ð²ð¾ðº ð¿ñðµð·ðµð½ñð°ñð¸ð¸ erik erikson (erik erikson) nazariya: psixosotsial rivojlanish nazariyasi. erikson rivojlanishni umr boâyi davom etadigan jarayon sifatida koârib, 8 psixosotsial bosqichni ajratgan. har bir bosqichda inson ijtimoiy muammolarni hal qilish orqali rivojlanadi (masalan, ishonchga erishish, identifikatsiya, oâzlikni anglash). ðð°ð³ð¾ð»ð¾ð²ð¾ðº ð¿ñðµð·ðµð½ñð°ñð¸ð¸ abraham maslow nazariya: insonparvarlik psixologiyasi va ehtiyojlar iyerarxiyasi. maslow inson psixikasining rivojlanishini ehtiyojlarni qondirish bilan bogâladi. uning piramidasi: fiziologik ehtiyojlar, xavfsizlik, ijtimoiy ehtiyojlar, hurmat va oâzini oâzi anglash (samoaktualizatsiya) bosqichlarini oâz ichiga oladi. ðð°ð³ð¾ð»ð¾ð²ð¾ðº ð¿ñðµð·ðµð½ñð°ñð¸ð¸ inson psixikasini rivojlantiruvchi omillar: biologik omillar: genetik meros, asab tizimi faoliyati. ijtimoiy omillar: oilaviy tarbiya, maktab taâlimi, atrof-muhit. psixologik omillar: hissiy tajribalar, motivatsiya, individual xususiyatlar. psixikaning rivojlanishi individuallik va ijtimoiylik oârtasidagi muvozanatni shakllantirishga qaratilgan boâlib, bu insonning oâzini oâzi anglashida va jamiyatda oâz oârnini topishda muhim ahamiyat kasb etadi. ðð°ð³ð¾ð»ð¾ð²ð¾ðº …

5 / 27

bolaning tug'ilishida va uning psixikasidagi dastlabki o'zgarishlarga ta'sir ko'rsatishi mumkin. ðð°ð³ð¾ð»ð¾ð²ð¾ðº ð¿ñðµð·ðµð½ñð°ñð¸ð¸ yoshlik (18â25 yosh) hissiy va ijtimoiy yetuklikka erishiladi. mustaqil qaror qabul qilish, kasb va shaxsiy hayotda masâuliyatni his qilish rivojlanadi. voyaga yetganlik va qarilik voyaga yetganlikda shaxsning barqarorlik va ijtimoiy moslashuv darajasi ortadi. qarilik davrida esa kognitiv funksiyalar (xotira, tafakkur) pasayishi mumkin. ruhiy barqarorlikni saqlash uchun ijtimoiy faoliyat va oila aloqalari muhimdir. ðð°ð³ð¾ð»ð¾ð²ð¾ðº ð¿ñðµð·ðµð½ñð°ñð¸ð¸ bola davri (0-3 yosh): sensorial rivojlanish: chaqaloqning sensor tajribalari (boshqarish, tuyg'u va his-tuyg'ular) uning keyinchalik psixologik rivojlanishga asos bo'ladi. ushbu davrda bolaning hissiy va ruhiy salomatligi, ota-onalar va atrof-muhit bilan aloqalari juda muhimdir. bola bilan aloqalar: ota-onalar bilan tuzilgan mustahkam aloqalar bola psixikasining asosiy tayanchidir. hissiy bogâlanish (attachment) bolaning kelajakdagi ijtimoiy va hissiy hayotiga kuchli taâsir koârsatishi mumkin. 3. bolalik davri (3-6 yosh): o'yin muhimligi: ushbu davrda o'yin bollarga o'z ko'nikmalarini rivojlantirish, muammolarni hal qilish va ijtimoiy munosabatlarda ishtirok etish imkonini beradi. rolli o'yinlar …

6 / 27

âladilar. ijtimoiy o'zgarishlar: maktab muhiti bolalarning yangi do'stlar orttirishlariga va ijtimoiy ko'nikmalarini rivojlantirishga yordam beradi. 5. o'smirlik davri (12-18 yosh): o'zlikni aniqlash: o'smirlar o'z kimligini aniqlash jarayonida shaxsiy, ijtimoiy va madaniy faktorlardan ta'sirlanadilar. bu bosqichda o'z-o'zini baholash, hissiy muvozanatni saqlash va tanlovlarni qabul qilish muhimdir. emotsional rivojlanish: hissiy stress, o'zaro munosabatlar va hissiy bog'lanishlar o'smirlarning psixologik holatiga ta'sir qiladi. bu davrda do'stlik va o'zaro munosabatlar ko'p hollarda markaziy ahamiyatga ega ðð°ð³ð¾ð»ð¾ð²ð¾ðº ð¿ñðµð·ðµð½ñð°ñð¸ð¸ yoshlik va kattalik: hayot tajribasi: kattalar sifatida insonlar o'z hayoti davomida yangi tajribalar to'playdilar, yangi vaziyatlarga moslashadilar va mustaqil fikrlash qobiliyatlarini rivojlantiradilar. psixologik o'zgarishlar: quyidagi bosqichda shaxs o'z qiziqishlari va kelajakdagi maqsadlari bo'yicha qarorlar qabul qilishda davom etadi, bu esa psixik salomatlikka va o'zligiga salbiy ta'sir ko'rsatishi mumkin ðð°ð³ð¾ð»ð¾ð²ð¾ðº ð¿ñðµð·ðµð½ñð°ñð¸ð¸ 1. rivojlanish nazariyalari: inson psixikasining rivojlanishi bo'yicha bir necha nazariyalar mavjud. masalan, erik eriksonning shaxsiy rivojlanish bosqichlari nazariyasi, har bir bosqichda shaxsning muayyan muammolarni hal qilishini ta'kidlaydi. jean …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ontogenezda inson psixikasining rivojlanishi"

ontogenezda inson psixikasini rivojlanishi reja: 1.inson psixikasining rivojlanish bosqichlari. 2.inson psixikasining rivojlanishiga hissa qoshgan olimlarning nazariyalari. 3.tashqi va ichki omillar. ðð°ð·ð²ð°ð½ð¸ðµ ð¿ñðµð·ðµð½ñð°ñð¸ð¸ a ðð°ð³ð¾ð»ð¾ð²ð¾ðº ð¿ñðµð·ðµð½ñð°ñð¸ð¸ ontogenezda inson psixikasining rivojlanishi â bu inson hayoti davomida ruhiy jarayonlar va xususiyatlarning bosqichma-bosqich shakllanishi va rivojlanishi. ontogenez â insonning tugâilishdan boshlab hayotining oxirigacha boâlgan rivojlanish jarayonini oârganadi. bu jarayon biologik, ijtimoiy va psixologik omillarning oâzaro taâsiri natijasida amalga oshadi. davrlarâ ðð°ð³ð¾ð»ð¾ð²ð¾ðº ð¿ñðµð·ðµð½ñð°ñð¸ð¸ prenatal erta bolalik godaklik osmirlik davri-+ maktabgacha yosh ðð°ð³ð¾ð»ð¾ð²ð¾ðº ð¿ñðµ...

This file contains 27 pages in PPTX format (2.6 MB). To download "ontogenezda inson psixikasining rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: ontogenezda inson psixikasining… PPTX 27 pages Free download Telegram