iqtisodiyot nazariyasi faniga kirish

PPTX 40 pages 5.7 MB Free download

40 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.7 MB

File type PPTX

Pages 40

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 40

1- mavzu. iqtisodiyot nazariyasi faniga kirish 1- mavzu. iqtisodiyot nazariyasi faniga kirish reja 1. iqtisodiyot tushunchasi va uning qamrov jihatidan turlari. 2. ehtiyojlarning mazmuni va ularning turkumlanishi 3.iqtisodiyotga oid bilimlarning shakllanishi va rivojlanishi. 4.iqtisodiyot nazariyasi fanining predmeti va vazifalari. 5.iqtisodiy qonunlar va kategoriyalar. iqtisodiy qonunlarning turkumlanishi. 1. iqtisodiyot va iqtisodiy faoliyat iqtisodiyot – bu iqtisodiy ne’matlar va vositalarni takror ishlab chiqarish jarayonida vujudga keladigan iqtisodiy munosabatlar hamda ularni tartibga soluvchi mexanizmlar va infratuzulmaviy muassasalarning ma’lum darajada tartibga solingan tizimidir. iqtisodiyot fani iqtisodiyot fani – iste’molchilar, ishlab- chiqaruvchilar va jamiyat ushbu cheklangan resurslarni qanday musodara qilishini o’rgatadigan ijtimoiy fan hisoblanadi. tovarlar, xizmatlar va resurslarning takror ishlab chiqarish jarayonlaridagi harakati taqsimot jarayoni iste’mol jarayoni ayiraboshlash jarayoni ishlab chiqarish jarayoni iqtisodiyotning asosiy muammosi – iqtisodiy resurslar cheklangan sharoitda jamiyatning cheksiz ehtiyojlarini qanday qilib to‘laroq qondirib borish mumkinligi to‘g‘risidagi masaladir iqtisodiyotning asosiy muammosini hal qilish yo‘llari: iqtisodiy resurslar miqdorini ko‘paytirish; resurslar unumdorligini oshirish; resurslardan …

2 / 40

da yashash, faoliyat yuritish jarayonida vujudga keladigan umumiy ehtiyojlardir. v) umumjamiyat ehtiyoji – bu mamlakat miqyosida, insonlarning bir butun bo‘lib tarkib topgan ehtiyojlaridir. ehtiyojlar obyektga ko‘ra moddiy, ijtimoiy-ma’naviy ehtiyojlarga bo‘linadi. moddiy ehtiyojlar azaliy, ular inson paydo bo‘lishi bilan vujudga kelgan. ular tabiiy ehtiyojdir. moddiy ehtiyojlar eng zarur va hayotiy ehtiyojlardir. oziq-ovqat, kiyim-kechak, turar-joylarga bo‘lgan ehtiyojlarning qondirilishi yashashning birlamchi shartidir. ehtiyojlar tizimida mehnat qilish, dam olish, ish qobiliyatini tiklashga bo‘lgan ehtiyojlar ajratiladi. mehnat ehtiyoji insoning o‘zida mujassamlashgan. mehnatsiz inson yashay olmaydi, chunki mehnatsiz nozu-ne’matlarni yaratib bo‘lmaydi va inson shaxsi kamol topa olmaydi. mehnat ehtiyoji insonda jismoniy mehnat qilish va aqliy qobiliyati borligidan kelib chiqadi. inson mehnatda o‘z o‘rnini topib va qobilyatini ishga solib, obro‘-e’tibor qozonishga harakat qiladi. inson mehnat qilar ekan, albatta ish qobilyatini tiklash uchun dam olishi va turli ko‘ngil ochar tadbirlarda qatnashishi zarur. ehtiyojlar bilan ishlab chiqarish nisbati o‘zgarishining uch muqobil varianti mavjud bo‘ladi: 1. regressiv. bu muqobil holat …

3 / 40

ifodalash mumkin. bir qator beqarorliklarga qaramasdan, rivojlangan mamlakatlarda ishlab chiqarish ham, ehtiyojlar ham o‘sib boradi. abraham maslou (1908-1970yy) maslou piramidasi fiziologik xavfsizlik ijtimoiy hurmat o’z-o’zini anglash o’z-o’zini anglash odamlarning atiga 2% da kuzatiladi nonga bo’lgan ehtiyoj faqatgina non bo’lmagandagina paydo bo’ladi 3. iqtisodiy bilimlarning vujudga kelishi va iqtisodiy fanlarning shakllanishi ming yillar osha bizga yetib kelgan qur’oni karimni, hadislarni, qobusnomani, bobokalonlarimiz abu ali ibn sino, abu nosir forobiy, abu rayxon beruniy, alisher navoiy, mirzo ulug‘bek asarlarida insonning yashashi uchun tabiat ehsonlari yetarli emasligi, shuning uchun ularni yaratish maqsadida mehnat qilish lozimligi boz-boz uqtirilgan. abu ali ibn sino «kapital» kategoriyasiga yondashuvlarning dastlabki manbalarini abu ali ibn sino (980-1037)ning asarlarida ko‘rish mumkin. u hayotning to‘qqizta omili: yer, havo, olov, insonning asab tizimi, «hayot sharbati», tana qismlari, qalb, kuch, aqliy faoliyatni ajratib ko‘rsatgan. bu o‘rinda ham iqtisodiy ham jismoniyham ruhiy ham axloqiy tavsiflar ajoyib tarzda birlashtirilgan alisher navoiy alisher navoiyning iqtisodiy masalalarga oid …

4 / 40

oddiy va murakkab mehnatni, zaruriy va qo‘shimcha mehnat hamda zaruriy va qo‘shimcha mahsulot tushunchalarini ajrata bildi. antuan monkreten siyosiy iqtisod grekcha so‘zdan olingan bo‘lib «politikos» - ijtimoiy, «oykos» - uy, uy xo‘jaligi, «nomos» - qonun degani. ya’ni uy yoki ijtimoiy xo‘jalik qonunlari ma’nosini beradi. 1575-1621 yillarda yashab, ijod qilgan fransuz iqtisodchisi antuan monkreten birinchi marta 1615 yilda «siyosiy iqtisod traktati» nomli kichik ilmiy asar yozib, bu fanni mamlakat miqyosida iqtisodiyotni boshqarish fani sifatida asosladi. iqtisodiy fanlarning shakllanishida asosiy g’oyaviy oqimlar merkantlizmning angliyadagi asosiy nazariyachisi tomas men (1571-1641) hisoblanib, shu oqim nuqtai nazdida davlatning ichki va tashqi siyosati asoslanadi. merkantalizm konsepsiyasi asosan proteksionizm siyosatiga tayanadi, ya’ni davlatning iqtisodiyotni boshqarishda qatnashishi, eksportning importdan yuqori bo‘lishi va boylikni ko‘paytirishni ta’minlashi zarurligiga e’tibor qaratadi. tomas mann (1571 – 1641) merkantilizm mafkurasini asosiy targ’ibotchilaridan hisoblanib . tovar, pul, foyda va capital orasidagi aloqadorlikning sababini topishga harakat qilgan. fiziokratiya grekcha so‘zdan olingan bo‘lib tarjimasi “tabiat hukmronligi” …

5 / 40

ylikning onasi yer, otasi mehnat, degan qat’iy ilmiy xulosaga keldi. a.smit (1723-1790) iqtisodiy fanning predmeti jamiyatning iqtisodiy rivojlanishi va turmush favovonligini o‘stirishni o‘rganish deb hisoblaydi. u o‘zining «xalqlar boyligining tabiati va sabablari to‘g‘risida tadqiqot» (1776 y.) nomli asarida klassik maktab rivojlanishining yuz yillik davrini umumlashtirib tovar ishlab chiqarish va ayriboshlashga alohida soha sifatida qarashlarini asosladi, ular ob’ektiv qonunlar asosida rivojlanishi va davlat tomonidan tartibga solishga muhtoj emasligini ko‘rsatadi. adam smit (1723-1790) iqtisodiy fanning predmeti jamiyatning iqtisodiy rivojlanishi va turmush favovonligini o‘stirishni o‘rganish deb hisoblaydi. u «xalqlar boyligining tabiati va sabablari to‘g‘risida tadqiqot» (1776 y.) asarini yozgan a. smitning “ko‘rinmas qo‘l” qoidasida bozor kuchlari (erkin narxlar, talab va taklif, raqobat) va obyektiv iqtisodiy qonunlar stixiyali ta’siri nazarda tutiladi. u davlatning jamiyatdagi yangi sinfi – kapitalist – tadbirkorlar xo‘jalik ishlariga aralashmasligini yoqlab chiqadi va tabiiy erkinlik g‘oyasini ilgari suradi. tabiiy erkinlik siyosati uning nazariyasida ilmiy asoslangan va quyidagilarni ko‘zda tutadi: ishchi kuchining …

Want to read more?

Download all 40 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiyot nazariyasi faniga kirish"

1- mavzu. iqtisodiyot nazariyasi faniga kirish 1- mavzu. iqtisodiyot nazariyasi faniga kirish reja 1. iqtisodiyot tushunchasi va uning qamrov jihatidan turlari. 2. ehtiyojlarning mazmuni va ularning turkumlanishi 3.iqtisodiyotga oid bilimlarning shakllanishi va rivojlanishi. 4.iqtisodiyot nazariyasi fanining predmeti va vazifalari. 5.iqtisodiy qonunlar va kategoriyalar. iqtisodiy qonunlarning turkumlanishi. 1. iqtisodiyot va iqtisodiy faoliyat iqtisodiyot – bu iqtisodiy ne’matlar va vositalarni takror ishlab chiqarish jarayonida vujudga keladigan iqtisodiy munosabatlar hamda ularni tartibga soluvchi mexanizmlar va infratuzulmaviy muassasalarning ma’lum darajada tartibga solingan tizimidir. iqtisodiyot fani iqtisodiyot fani – iste’molchilar, ishlab- chiqaruvchilar va jamiyat ushbu cheklanga...

This file contains 40 pages in PPTX format (5.7 MB). To download "iqtisodiyot nazariyasi faniga kirish", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiyot nazariyasi faniga k… PPTX 40 pages Free download Telegram