ijtimoiy gumanitar bilish va bilim mutanosibligi

PPTX 13 pages 6.9 MB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.9 MB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

prezentatsiya powerpoint ijtimoiy gumanitar bilish va bilim mutanosibligi reja: 1. ijtimoiy-gumanitar bilim muammo sifatida. 2. tabiatshunoslik va jamiyatshunoslikning o‘xshash jihatlari va farqlari. 3. matnning falsafiy-metodologik tahlili ijtimoiy bilim negizi. an’anaviy gnoseologiyada tabiiy fanlarbilim va bilish faoliyatining, eng muhimi – bilish nazariyasining ideali hisoblansa, inson hayotining mazmuni, axloqiy va estetik qadriyatlarni o‘zida mujassamlashtirgan madaniyat va ma’naviyat haqidagi fanlar tajribasi gnoseologiya doirasidan chetda qolayotir. u ijtimoiy bilimga murojaat etganida biluvchi inson, uning boshqalar orasidagi borlig‘ini anglab yetish, ijtimoiy-gumanitar fanlar gnoseologiyasiga falsafiy, tarixiy va ijtimoiy-madaniy ko‘rsatkichlarni kiritish usullarini idrok etish, haqiqat kategoriyasi, uning ob’ektivligini talqin qilish va tushunishdan foydalanuvchi yangicha yondashuvda qayta anglab yetishning oqilona shakllariga ehtiyoj tug‘iladi. xx asrda bu muammolar ustida m.m.baxtin jiddiy mulohaza yuritgan. u bilish falsafasidagi vaziyatni o‘zgartirish va mutlaqo yangicha yondashuv yaratishning bir qancha fundamental dasturlarini belgiladi. uning eng samarali va ilhombaxsh g‘oyasi yaxlit sub’ekt – biluvchi insonga nisbatan ishonchga asoslangan bilish haqidagi ta’limotni yaratishdir. baxtin bizga ijtimoiy …

2 / 13

sifatida namoyon bo‘ladi. baxtin tarixan haqiqiy ongning yangi dunyosini yaratadi va unga yaxlit insonning axloqiy va estetik qadriyatlarga asoslangan yangicha munosabatlarini ham kiritadi. «muallif va estetik faoliyat qahramoni» asarida u mavxum gnoseologik sub’ektni o‘zaro bog‘langan muallif va qahramon bilan almashtiradi, sub’ekt go‘yo ikkiga – bilish ustida refleksiyani amalga oshiruvchi, u haqda «yozuvchi» va shu tariqa «muallif»ga aylanuvchiga va bilishning «qahramoni» sifatida uni yaratuvchiga ajratadi. tabiatshunoslik va jamiyatshunoslikning o‘xshash jihatlari va farqlari tabiatshunoslik va jamiyatshunoslikning o‘xshash jihatlari va farqlari. bu muammoni nazariy tushunish falsafa tarixida ikki asosiy yo‘nalish bilan bog‘liq. birinchi yo‘nalish mazkur bilim turlari o‘rtasidagi farqni mutlaqlashtiruvchi konsepsiyalarda, ikkinchi yo‘nalish – jamiyatshunoslik, ijtimoiy fanlarning o‘ziga xosligini inkor etuvchi nazariyalarda namoyon bo‘lgan. «tabiat haqidagi fanlar» va «madaniyat haqidagi fanlar» o‘rtasidagi farqni o‘zicha asoslagan nufuzli konsepsiyalardan biri neokantchilik konsepsiyasi bo‘lib, u xix asr oxiri – xx asr boshlarida v.vindelband va g.rikkert asarlarida ilgari surilgan. g.rikkert v.vindelband ularning fikricha, tabiiy fanlar tabiatga xos …

3 / 13

olinadi, biroq shu bilan birga u mutlaqlashtirilishi mumkin emasligi va har bir muayyan ilmiy fanga nisbatan aniqlik kiritilishi lozimligi qayd etiladi. so‘nggi o‘n yilliklarda tabiatshunoslik va ijtimoiy fanlarning o‘xshash jihatlari va farqlari muammosining boshqacha talqini keng tarqaldi, yangi yo‘nalish shakllanmoqda. u umumiy ilmiy bilishning ayrim turi hisoblanuvchi, uning umumiy mezonlari va qonunlariga bo‘ysunuvchi madaniy-tarixiy va ijtimoiy hodisalar va jarayonlarni ob’ektiv bilish mumkinligini so‘zsiz tan olishga asoslanadi. jamiyatning rivojlanishi va faoliyat ko‘rsatishi odamlar faoliyati mahsulidir, shu sababli muayyan tirik odamlar xulq-atvori va faoliyatini bevosita o‘rganish qonunlarini kashf etish va o‘rganishning empirik bazasi hisoblanadi. ijtimoiy bilish ijtimoiy jihatdan shakllangan va manfaatdor sub’ekt tomonidan amalga oshiriladi, u mazkur sub’ektning dunyoqarashi bilan belgilanadi. tabiatshunoslikda falsafiy, mafkuraviy va boshqa jaoayonlar ilmiy kashfiyotlarning mazmuniga emas, balki ulardan kelib chiquvchi nazariy falsafiy xulosalarga, shuningdek bilimlarning amalda qo‘llanilishiga ta’sir ko‘rsatsa, ijtimoiy fanlarda sub’ektning maqsadi – bilim olish, uning yordamida u yoki bu ijtimoiy munosabatlar va tuzilmalarni nafaqat tushuntirish, …

4 / 13

h va tanlashning bosh ob’ektiga aylanadi. epistemologik tadqiqot uchun matnlar bilan ishlashning yaxlitlik va tarixiylik kabi tamoyillari muhimdir. yaxlitlik yaxlitlik matn parchalari, u yoki bu tarkibiy birliklarini faqat butun matnga bog‘lab o‘rganishni nazarda tutadi. matnning o‘zi kontekst va tagma’noga bog‘lab o‘rganilishi, ayrim muallif matni uning boshqa matnlari, shuningdek ayni shu yo‘nalishga mansub boshqa mualliflarning matnlari bilan taqqoslanishi lozim tarixiylik yaxlit yondashuv matnning yashirin elementlarini taxmin qilish, so‘ngra aniqlash va hisobga olish imkonini beradi. bu daraja boshqa muhimroq yaxlitlik – matnning ijtimoiy-tarixiy shartsharoitlar, umuman jamiyat madaniyati bilan bog‘liqligini anglab yetishni nazarda tutadi. e’tiboringiz uchun rahmat! media1.wmv image1.png image3.png image4.jpeg image5.jpeg image6.png image2.png /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 13

ijtimoiy gumanitar bilish va bilim mutanosibligi - Page 5

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ijtimoiy gumanitar bilish va bilim mutanosibligi"

prezentatsiya powerpoint ijtimoiy gumanitar bilish va bilim mutanosibligi reja: 1. ijtimoiy-gumanitar bilim muammo sifatida. 2. tabiatshunoslik va jamiyatshunoslikning o‘xshash jihatlari va farqlari. 3. matnning falsafiy-metodologik tahlili ijtimoiy bilim negizi. an’anaviy gnoseologiyada tabiiy fanlarbilim va bilish faoliyatining, eng muhimi – bilish nazariyasining ideali hisoblansa, inson hayotining mazmuni, axloqiy va estetik qadriyatlarni o‘zida mujassamlashtirgan madaniyat va ma’naviyat haqidagi fanlar tajribasi gnoseologiya doirasidan chetda qolayotir. u ijtimoiy bilimga murojaat etganida biluvchi inson, uning boshqalar orasidagi borlig‘ini anglab yetish, ijtimoiy-gumanitar fanlar gnoseologiyasiga falsafiy, tarixiy va ijtimoiy-madaniy ko‘rsatkichlarni kiritish usullarini idrok etish, ...

This file contains 13 pages in PPTX format (6.9 MB). To download "ijtimoiy gumanitar bilish va bilim mutanosibligi", click the Telegram button on the left.

Tags: ijtimoiy gumanitar bilish va bi… PPTX 13 pages Free download Telegram

ijtimoiy gumanitar bilish va bilim mutanosibligi

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "ijtimoiy gumanitar bilish va bilim mutanosibligi"

Similar files