iii-a guruh elementlari

PPTX 63 pages 4.0 MB Free download

63 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.0 MB

File type PPTX

Pages 63

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 63

iii-a guruh elementlari bor. alyuminiy. iii-a guruh elementlari ( b, al, ga, in, tl) tkti nmktf “umumiy va noorganik kimyo” kafedrasi kat. o‘qit. a.u.tuxtamushova iii-a curuh elementlari elementlarning xossalari elementlarning xossalari elementlarning xossalari oddiy moddalarning xossalari zich mis tipidagi kubsimon panjara, k.s. = 14 murakkab struktura tetragonal panjara, temir strukrurasining buzilishi, k.s.=12 magniy tiridagi geksogonal panjara, k.s.=12 oddiy moddalarning xossalari al,ga,in,tl ning kimyoviy xossalari borning xossalari 1. 13 guruhdagi yagona metallmas 2. juda yuqori suyuqlanish va qaynash haroratlariga ega 3. d = 2.35 g/sm3–qora, kristall bor d = 1.73 g/sm3–jigar rang, amorf bor 4. kristall bor juda qattiq (9.5 moos shkalasi bo ‘yicha) 5. kristall bor –yarim o‘tkazgich, eg= 1.55 ev 6. borning ikkita turg‘un izotopi mavjud neytronlarni sekinlashishi 7. bor –qaytaruvchi, borning strukturasi d(b-b) = 173 pm ikosaedrda d(b-b) = 202 pm iikosaedrlararo borning kristall tuzilishi asosida ikosaedr borning kimyoviy xossalari 1. bor kimyoviy inert. suv, kislota va ishqorlar …

2 / 63

‘ladigan; - tarkibida b klasterlarini saqlagan. bor galogenidlari bor galogenidlari bor galogenidlari bor galogenidlari olinishi gidrolizi lyuis asoslari bilan reaktsiyasi bor galogenidlari borning kislorodli birikmalari bor oksidi borat kislota angidridi, amorf xolatga oson o‘tadi (shisha) 2. ortaborat kislota qattiq oq modda, suvda eriydi normal sharoitda) 3. tetraborat kislota qattiq oq modda suvda yaxshi eriydigan 2 negizli kislota to‘liq almashingan tuzlar xosil qiladi borning kislorodli birikmalari 4. boratlar (eritmada faqat tetraboratlar) gidroliz 5. borat kislota efirlari alangani yashil rangga bo‘yaydi borat - anionlar borning azot bilan birikmalari bor nitridi grafit strukturasi olmos strukturasi borning azot bilan birikmalari oddiy moddalarning xossalari oddiy moddalarning xossalari oddiy moddalarning xossalari kamyob tarqoq metallar mineral va rudalari kamyob tarkoq elementlarga indiy, galliy, talliy, germaniy, selen, tellur, reniy elementlari kiradi galliy er po'stlog'ining 210-3, indiy 2,510-5, talliy 110-4 foizini tashkil etadi. lekin ularning biror bir minerali mavjud emas, juda tarqoq element. bu elementlar tabiatda gallit, lorandit va …

3 / 63

861 yilda kruks sulfat kislota ishlab chiqaradigan zavodlardagi qo'rg'oshin kameralarida to'plangan quyqani spektr analiz qilish jarayonida topgan. alangani quyidagi ranglarga bo'yaydi: galliy – binafsha, indiy - havorang, talliy yashil rang +31 ga 1s22s22p63s23p63d104s24p1 +49 in 1s22s22p63s23p63d104s24p64d105s25p1 +81ta 1s22s22p63s23p63d104s24p64d104f145s25p6 5d106s26p1 +32 ge 1s22s22p63s23p63d104s24p2 +34 se 1s22s22p63s23p63d104s24p4 +52 te 1s22s22p63s23p63d104s24p64d105s25p4 +75 re 1s22s22p63s23p63d104s24p64d105s2 5p6 5d56s2 galliy, indiy va talliylarning oksidlanish darajasi +3 ga teng, faqat talliy +1 oksidlanish darajasini xam namoyon qiladi. atom massa ortgan sari gidroksidlarining asoslik xossasi xam ortadi. tabiatda galliyning 69ga, 71ga, indiyning 113in, 115in, talliyning 203ta, 205ta kabi izotoplari bor. galliy galliy - kumushrang oqish, yaltiroq, yumshoq metall. simobdan tashqari boshqa barcha metallarga nisbatan past erish haroratiga (30,10s) ega, qaynash harorati esa 23000s. kimyoviy xossalari alyuminiyga juda o'xshash. galliy alyuminiyga o'xshab amfoter xossaga ega bo'lganligi uchun kislota va ishqorlarda eriydi: 2ga + 6hcl = 2gacl3 + 3h2 2ga + 2naoh + 6h2o = 2na[ga(oh)4] + 3h2 qizdirilganda kislorod,oltingugurt, …

4 / 63

amfoter xossaga ega bo'lgan amorf modda. uch valentli galliy tuzldariga ishqor ta'sir ettirib olinadi: ga(on)3 + 3nsl = gacl3 +3h2o ga(on)3 + naoh = nagao2 + h2o elektr toki ta'sirida galliyga xlor ta'sir ettirib yoki metallni xlorid kislotada eritib olish mumkin: 2ga + 3cl2 = 2gacl3 2ga + 6hcl = 2gacl3 + 3h2 galliy xlorid suvda yaxshi erishi natijasida katta issiqlik energiyasi ajralib chiqadi: gacl3 + 3h2o = ga(oh)3 + 3hcl +q galliy ftorid, bromid va yodidlar suvda va suyultirilgan kislotalarda qiyin eriydigan rangsiz kristall moddalardir. xossalari bilan gacl3 ga o'xshaydi. galliy sulfat ga2(so4)3 suvli eritmalarni quritish natijasida 18 molekula suvni saqlagan holda oq rangli yumshoq plastinkasimon kristallanadi, suvda yaxshi eriydi, qizdirilganda so3 hosil qilib parchalanadi. bulardan tashqari ga(no3)3∙8h2o, nh4ga(so4)2∙12h2o tarkibli kristallogidrat birikmalari mavjud. 34 indiy indiy oqish kumushrang, yaltiroq, yumshoq, past haroratda suyuhlanadigan metall. oddiy sharoitda indiy kislorod ta'sirida yaltiroqligini o'zgartirmaydi, qizdirilganda yupqa parda hosil qilib oksidlanadi. indiy suyuqlanish …

5 / 63

kislotada yaxshi eriydi. oddiy sharoitda galogenlar bilan to'g'ridan to'g'ri birikadi. tlf suvda eriydi, tlcl, tlbr, tli suvda yomon eriydi. qizdirilganda oltingugurt guruhi elementlari bilan reaktstsiyaga kirishadi. suyulantirilganda mishyak va surma bilan birikadi. talliy bor, kremniy, azot, fosfor va vodorod bilan reaktsiyaga kirishmaydi. 4tl + o2 = 2ta2o 2tloh = ta2o + h2o tl2o + h2o = 2tloh 2tacl3 + 3h2s = tl2s + 6hcl + 3s 2tl(no3)3 = tl2o3 + 6no2 + 3o tl2so4 + 2naoh + h2o2 = tl2o3 + na2so4 + 3h2o ta2o3 = tl2o + o2 2ta(oh)3 = tl2o3 + 3h2o 2tl + 3s = tl2s3 talliyga sifat reaktsiya quyidagicha: 4k3[fe(cn)6] + 6koh + tl2so4 = 2tl(oh)3 + 4k4[fe(cn)6] + k2so4 alyuminiy 38 davriy sistemadagi o’rni. oksidlanish darajasi. elektron konfiguratsiyasi alyuminiy — davriy sistemedagi iii-guruh asosiy guruhcha elementi. alyuminiy - uchinci davr elementi, atom raqami 13 , atom massasi 26,98154 tashqi elektron qavati konfiguratsiyasi 3s23p1 oksidlanish darajasi …

Want to read more?

Download all 63 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iii-a guruh elementlari"

iii-a guruh elementlari bor. alyuminiy. iii-a guruh elementlari ( b, al, ga, in, tl) tkti nmktf “umumiy va noorganik kimyo” kafedrasi kat. o‘qit. a.u.tuxtamushova iii-a curuh elementlari elementlarning xossalari elementlarning xossalari elementlarning xossalari oddiy moddalarning xossalari zich mis tipidagi kubsimon panjara, k.s. = 14 murakkab struktura tetragonal panjara, temir strukrurasining buzilishi, k.s.=12 magniy tiridagi geksogonal panjara, k.s.=12 oddiy moddalarning xossalari al,ga,in,tl ning kimyoviy xossalari borning xossalari 1. 13 guruhdagi yagona metallmas 2. juda yuqori suyuqlanish va qaynash haroratlariga ega 3. d = 2.35 g/sm3–qora, kristall bor d = 1.73 g/sm3–jigar rang, amorf bor 4. kristall bor juda qattiq (9.5 moos shkalasi bo ‘yicha) 5. kristall bor –yarim o‘tkazgich, ...

This file contains 63 pages in PPTX format (4.0 MB). To download "iii-a guruh elementlari", click the Telegram button on the left.

Tags: iii-a guruh elementlari PPTX 63 pages Free download Telegram