tuproqda iii va iv-guruh elementlari. tuproqda iii-guruh elementlari va tuproq muhiti

DOCX 95.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662390506.docx tuproqda iii va iv-guruh elementlari. tuproqda iii-guruh elementlari va tuproq muhiti reja: · tuproqda aluminiy birikmalari · tuproqda aluminiyning kompleks birikmalari · tuproqda iv-guruh elementlari · kremniy oksidlari va alyumosilikatlar · silikatlarning analiz usullari · uglerodli mineral birikmalarning tuproqni shakllanishiga, unumdorligiga ta’siri uchinchi guruhdagi elementlardan faqat aluminiy tuproq tarkibida makro miqdorda uchraydi va muhim hal qiluvchi konstitutsion rol o’ynaydi. bu guruhning qolgan elementlarini mikro va ultromikroelementlar qatoriga kiritish mumkin bo’lib, ularning ichida bor nisbatan yaxshi o’rganilgan va o’simliklar fiziologiyasidagi roli isbot qilingan. bu guruh elementlarining tuproq, o’simlik va litosferadagi miqdorlari jadvalda keltirilgan. yer po’stidagi aluminiy miqdori 8% atrofida bo’lib, fersman bo’yicha 7,45% ni, vinogradov ma’lumotlariga ko’ra 8,05% ni tashkil qiladi. aluminiy tog’ jinislarining turi va sifatiga qarab konsentratsiyalash xususiyatiga ega. 26-jadval. litosferada, tuproq va o’simliklarda iii-guruh elementlarining miqdori, % elementlar litosfera tuproqda o’simlik kuli elementlar litosfera tuproqda b ai sc 1,2∙10-3 8,05 6∙10-4 1∙10-3 7,13 7∙10-4 4∙10-2 1,40 -- …

farq qiladi, ya’ni qumda 2,52% bo’lsa, ohaktoshlarda 0,4%, gilli jinislarda 8,15%. rus tekisligidagi gilli jinslarda a.vinogradov ma’lumotiga ko’ra al 6, 1-9,7% oraliqda bo’ladi. xullas aluminiyning tuproqdagi miqdori shu tuproq mineralogik tarkibiga bog’liq bo’lib, uning minerallari tuproq hosil bo’lishiga katta ta’sir ko’rsatadi. masalan, o’rmonlarning qo’ng’ir tuproqlarida al 8-9%, qizil tuproqlarda 14-15%, lateritlarda 26% gacha bo’ladi. bu o’z navbatida al2o3 ga hisoblansa, tuproqning 50% massasini tashkil qiladi. aluminiyning eng ko’p miqdori uning boksitli rudasiga to’g’ri keladi. podzol tuproqlarining illyuval qatlamlardagi al miqdori a qatlamiga nisbatan 1,5-2 barobar ko’p bo’ladi. odatdagi hollarda al tuproqda bir tekis taqsimlanadi. faqat karbonatlar yoki gumus ko’p to’plangan qatlamlarda ko’payganga o’xshaydi, aslida unday emas. aluminiyning tuproq xossalarini shakllanishidagi roli quyidagi sabablarga bog’liq. 1. tuproqlarda al ko’pligi va alyumosilikatlarga kirishi uni sio2 qatoriga qo’yishni taqozo qiladi va unga alohida hal qiluvchi rol ajratishini bildiradi. alyumosilikatlar yer po’stining 85% ni tashkil qiladi. shunga qaramasdan aluminiyni tuproq morfologiyasiga bo’lgan xususiy ta’siri …

shinuvchi tarzida bo’ladi. al tuproqda oksid, gidrooksid va oddiy tuz, kompleks birikma, aluminiy kislotalari shaklida uchraydi. uning ko’p tarqalgan birikmasi al2o3, ya’ni korund bo’lib suvda va kislotalarda erimaydi, oq rangli, lekin tabiatda cr, mn, fe, ti lar ta’sirida doimo bo’yalgan bo’ladi. korundni bo’yalgan formalari sapfir, rubin, topaz bo’lib, qimmatbaho toshlar sanaladi. tuproqda gibbsit yoki gidroargillit nisbatan ko’p uchraydi, aktaedrik kristalli panjaraga ega. tuproqda gibbsit bilan birga yoki mustaqil, bemit- -aloh va diaspor- -aloh uchraydi. bu minerallar qadimiy tropik tuproqlar uchun xarakterli. allofanlar shaklida ham aluminiy tuproqda uchraydi. allofanlar tarkibida al2o3 24-42%, sio2 21-40%, h2o 39-44% bo’ladi. allofanlar uchun si:al=1:1 nisbati xarakterli. allofan atamasi shtromaer va gausmanlar tomonidan kiritilgan bo’lib, ular amfoterlik xususiyatiga ega. ular fosfotlarni va boshqa anionlarni bog’laydi. kation singdirish sig’imi 20-50, anion sig’imi 50-30 mg.ekv/100g. aluminiy miqdori tuproq xususiyatlariga jiddiy ta’sir ko’rsata oladi. agar uning miqdori ko’p bo’lsa, tuproqning hajm massasi kamayadi, plastikligi, suv saqlash qobiliyatlari ortadi. tabiiy …

ligi e’tiborga sazovordir. tuproqda turli silikatlar: silimanit, disten, o’rta polisilikatlar, muskovit, epidot, mikrlin, ortoklaz, anortit va ularning oraliq formalari mavjud. tuproqning nozik fraksiyalarida ai oksidi v gidrooksididan tashqari gilli minerallar ham uchraydi. ularga kaolinit- al4(oh)8[si4o10], montmorillionnit- al2si4o10(oh)2 * nh2o, xlorit va boshqalarni ko’rsatish mumkin. xullas tuproq tarkibidagi al-li birikmalarning hammasini, ular tarkibidagi aluminiylarni aniqlash, katta ilmiy va amaliy ish bo’lib, tuproqshunoslikda katta ahamiyatga ega. ammo hozirgi kunda ularni guruhlarga ajratib o’rganish maqsadga muvofiq bo’lib, bunda s.v. zon tavsiyasidan foydalanish ma’qul. 1. alyumosilikatlar panjarasiga kiruvchi silikatli aluminiy. 2. alyumosilikatlar kristall panjarasiga kirmaydigan, erkin aluminiy. o’z navbatida erkin aluminiy guruhi kristallangan va amorf guruhlariga bo’linadi. aluminiyning bu guruhlarini aniqlashning turli yo’llari mavjud. masalan, dyushofurning bir usuli 1n. naoh yordamida yoki yana bir usuli esa 1 n. kcl eritmasida ajratish. aluminiy guruhlari har xil tuproqlarda va ularning profillarida xilma-xil miqdorda (27-jadval) tarqalgan. buni s.v. zon (1982) ma’lumotlarida ko’rishimiz mumkin. 27-jadval ba’zi tuproqlarda aluminiy …

-gilli tuproq (g’arbiy gruziya) 0-10 60-80 19,95 18,99 92,7 90,0 7,3 10,0 5,4 8,7 1,9 1,3 och tusli bo’z tuproq 0-6 6-16 35-45 157-220 7,89 7,73 7,32 7,16 - - - - - - - - - - - - - - - - tipik bo’z tuproq 0-5 25-40 230-250 7,76 7,55 7,29 - - - - - - - - - - - - to’q tusli bo’z tuproq 0-5 5-22 48-95 175-235 7,73 7,79 7,71 7,66 - - - - - 1 - - - - - - - - - - bo’z tuproqlarda yalpi aluminiy ismatov j.r. ma’lumotlariga asoslangan holda hisoblangan. o’zbekiston tuproqlarida yalpi aluminiy miqdori 7.1-7.8% atrofida bo’lib, profil bo’ylab deyarli bir xil tarqalgan. shuni alohida qayd etish kerakki, tuproq unumdorligida va undagi fizik-kimyoviy jarayonlarning borishida aluminiy tuproq eritmasidagi miqdori muhim rol o’ynaydi. uning konsentratsiyasi va birikma shakli ph miqdori bilan uzviy bog’liq bo’ladi. aluminiy gidroksidi amfoter …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "tuproqda iii va iv-guruh elementlari. tuproqda iii-guruh elementlari va tuproq muhiti"

1662390506.docx tuproqda iii va iv-guruh elementlari. tuproqda iii-guruh elementlari va tuproq muhiti reja: · tuproqda aluminiy birikmalari · tuproqda aluminiyning kompleks birikmalari · tuproqda iv-guruh elementlari · kremniy oksidlari va alyumosilikatlar · silikatlarning analiz usullari · uglerodli mineral birikmalarning tuproqni shakllanishiga, unumdorligiga ta’siri uchinchi guruhdagi elementlardan faqat aluminiy tuproq tarkibida makro miqdorda uchraydi va muhim hal qiluvchi konstitutsion rol o’ynaydi. bu guruhning qolgan elementlarini mikro va ultromikroelementlar qatoriga kiritish mumkin bo’lib, ularning ichida bor nisbatan yaxshi o’rganilgan va o’simliklar fiziologiyasidagi roli isbot qilingan. bu guruh elementlarining tuproq, o’simlik va litosferadagi miqdorlari jadvalda keltirilgan...

DOCX format, 95.5 KB. To download "tuproqda iii va iv-guruh elementlari. tuproqda iii-guruh elementlari va tuproq muhiti", click the Telegram button on the left.

Tags: tuproqda iii va iv-guruh elemen… DOCX Free download Telegram