axborot va uning manbasi

PPTX 20 pages 117.8 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 117.8 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation axborot va uning manbasi qurbonazarova nazli 1. axborot nima va uning mohiyati 2. axborotni tahlil qilish va baholash 3. axborot manbalari turlari reja: ma'lumot manbalari turlari ma'lumot manbalari 3 ta asosiy turga bo'linadi: birlamchi (hujjatlar, guvohlar), ikkilamchi (tahlillar, sharhlar) va uchinchi darajali manbalar (ensiklopediyalar, lug'atlar), ularning har biri ma'lumot ishonchliligini aniqlashda muhim ahamiyatga ega. rasmiy statistik ma'lumotlar, masalan, davlat statistika qo'mitasi ma'lumotlari kabi 100% ishonchli manba hisoblanadi, biroq ularning o'ziga xos chegaralari ham mavjud bo'lishi mumkin. internetdagi ma'lumotlarning 70% dan ortig'i ishonchsiz yoki noto'g'ri bo'lishi mumkin, shuning uchun ularni tanqidiy tahlil qilish va bir nechta manbalarni solishtirish juda muhim. ma'lumot nima? ma'lumotning miqdoriy jihatdan o'lchami – bayt, kilobayt, megabayt kabi birliklarda ifodalanadi, sifatiy jihatdan esa – uning ishonchliligi, ahamiyati va foydaliligi bilan baholanadi. ma'lumotlar bazasi 1000 dan ortiq yozuvni o'z ichiga olishi mumkin. ma'lumot – bu ob'ektiv reallikni aks ettiruvchi, biror hodisa, obyekt yoki jarayon haqidagi faktlar, ma'nolar, …

2 / 20

qichli tekshirish (manba tekshirish, kontekstni tahlil qilish, ekspertlar fikri va statistika tahlili) orqali tasdiqlash yoki rad etish zarur. birlamchi manbalar birlamchi manbalarning ahamiyati, ulardagi faktlarning ishonchliligi va tadqiqot uchun aniq dalillar taqdim etishidadir, masalan, 18-asrdagi soliq hisobotlari. birlamchi manbalar 15-20-asrlardagi tarixiy hujjatlar, shaxsiy kundaliklar va xatlar kabi tadqiqotchilar uchun bevosita ma'lumot manbalari hisoblanadi. 70% dan ortiq tarixiy ma'lumotlarni birlamchi manbalar ta'minlaydi, shu jumladan, rasmiy dalolatnomalar, suratlar va videolar kabi muhim dalillarni o'z ichiga oladi. bosma manbalar 19-asr oxiridagi bosma manbalarning aksariyati, katta hajmli (folio) formatda chop etilgan bo'lib, bu ularning ma'lumot sig'imini oshirgan. bosma manbalar, xususan kitoblar, o'rtacha 150-200 yilgacha saqlanishi mumkin, lekin noto'g'ri saqlansa, bu muddat 50 yilgacha qisqarishi mumkin. o'zbekiston milliy kutubxonasidagi bosma manbalar fondi 5 milliondan ortiq nusxani o'z ichiga oladi va bu raqam doimiy ravishda o'sib bormoqda. shaxsiy kuzatishlar shaxsiy kuzatishlar subyektiv bo'lib, 10 tadan ortiq kuzatuvchi ishtirokida o'tkazilganda, natijalarni ob'ektivlashtirishga yordam beradi, ammo xatolik ehtimoli …

3 / 20

ularning o'zgaruvchanligini ko'rsatadi. og'zaki tarixchilikda 19-asr oxiri va 20-asr boshlarida yig'ilgan ma'lumotlarning aniqligi va ishonchliligi tekshiruv va tahlil metodlariga bog'liq. ma'lumotlarning ishonchliligi birlamchi manbalar ikkilamchi manbalarga qaraganda yuqori ishonchlilik darajasiga ega; masalan, tadqiqotning asl nashri nusxalariga qaraganda ko'proq ishonchli. statistik ma'lumotlarning ishonchliligini tekshirishda namunaviy hajmi va xatolik chegarasi kabi parametrlarni hisobga olish kerak; 5% dan kam xatolik chegarasi yuqori ishonchlilikni bildiradi. ma'lumot manbasining obro'si va uning ekspert baholari muhim; 80% dan ortiq ishonchlilik darajasiga ega manbalarni afzal ko'rish tavsiya etiladi. ikilamchi manbalar ikilamchi manbalarning turli xil formatlari mavjud: kitoblar, maqolalar, sharhlar va boshqalar, ularning har biri o'ziga xos xarakteristikalarga ega bo'lib, taxminan 20 dan ziyod turini ajratish mumkin. ikilamchi manbalar birlamchi manbalarga tayangan holda yaratiladi va ularning miqdori taxminan 100 dan ortiq bo‘lishi mumkin, bu esa tadqiqotchilar uchun katta hajmdagi ma'lumotlarni o'z ichiga oladi. ikilamchi manbalarning ishonchliligi, birlamchi manbalarga ishoralar soni va ularning aniqligi orqali baholanadi, o'rtacha 5-7 ta manbaga …

4 / 20

ri yordamida qurilmalarni aniqlash va ulardan ma'lumot olish imkonini beradi. dunyo bo'ylab millionlab veb-serverlar internetdagi ma'lumotlarga kirishni ta'minlaydi, bu esa http va https kabi protokollar yordamida so'rovlar va javoblarni qayta ishlashga imkon beradi. internet global tarmog'i 4,6 milliarddan ortiq foydalanuvchiga ega bo'lib, unda kuniga terabaytlar hisobida ma'lumotlar almashinadi va turli xil xizmatlar, jumladan elektron pochta, ijtimoiy tarmoqlar va onlayn savdo taqdim etiladi. arxiverlar katta hajmdagi ma'lumotlarni arxivlashda, masalan, 50 gb dan ortiq, siqish algoritmlarining turli xil darajalari samaradorlikni va saqlash hajmini sezilarli darajada ta'sir qilishi mumkin. arxivlash jarayoni ma'lumotlarning buzilishidan himoya qilish uchun crc32 yoki boshqa xesh funksiyalarini qo'llash orqali ma'lumotlar yaxlitligini tekshiradi. arxivlar turli xil formatdagi 100 dan ortiq fayllarni, jumladan matn, audio va video fayllarni saqlash imkoniyatini beradi, bu esa ma'lumotlarni samarali boshqarishga yordam beradi. hujjatlar hujjatlar elektron shaklda ham, qog'oz shaklda ham bo'lishi mumkin, elektron hujjatlar 1000 dan ortiq sahifani o'z ichiga olishi mumkin. o'zbekiston respublikasining “arxiv …

5 / 20

ladan veb-saytlar, 2000-yillardan boshlab ma'lumot olishning asosiy vositasiga aylandi va global tarmoq orqali 109 milliarddan ortiq veb-sahifalarni o'z ichiga oladi. uchlamchi manbalar uchlamchi manbalarning asosiy xususiyati - 10 dan ortiq ikkilamchi manbalarni tahlil qilish orqali xulosa chiqarish va umumlashtirish bo'lib, bu ularning ishonchliligi va murakkabligini belgilaydi. uchlamchi manbalar hujjatlar, kitoblar va boshqa manbalardan olingan ma'lumotlarni ikkilamchi manbalardan 3 marta ko'proq ishlov berish orqali yaratadi, bu esa interpretatsiya va tahlil darajasini oshiradi. uchlamchi manbalar, masalan, adabiyotshunoslikdagi monografiyalar yoki tarixiy voqealarni tahlil qiluvchi tadqiqot ishlari kabi, ko'p sonli ikkilamchi manbalarni sintezlab, yangi talqinlarni taklif qiladi. ma'lumotlardan foydalanish axloqi noto'g'ri yoki yolg'on ma'lumotlarni tarqatmaslik, kamida 2 ta mustaqil manbadan tekshirish orqali ma'lumotlarning ishonchliligini ta'minlash, axloqiy foydalanishning muhim jihati hisoblanadi. ma'lumotlardan foydalanishda shaxslarning huquq va manfaatlarini himoya qilish, xususan, 3-band sifatida, shaxsiy ma'lumotlarni himoya qilishga oid qoidalarga rioya qilish zarur. ma'lumotlar manbasini aniqlash va tegishli huquqiy me'yorlarga, masalan, mualliflik huquqi (copyright) qonunlariga rioya qilish, …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "axborot va uning manbasi"

powerpoint presentation axborot va uning manbasi qurbonazarova nazli 1. axborot nima va uning mohiyati 2. axborotni tahlil qilish va baholash 3. axborot manbalari turlari reja: ma'lumot manbalari turlari ma'lumot manbalari 3 ta asosiy turga bo'linadi: birlamchi (hujjatlar, guvohlar), ikkilamchi (tahlillar, sharhlar) va uchinchi darajali manbalar (ensiklopediyalar, lug'atlar), ularning har biri ma'lumot ishonchliligini aniqlashda muhim ahamiyatga ega. rasmiy statistik ma'lumotlar, masalan, davlat statistika qo'mitasi ma'lumotlari kabi 100% ishonchli manba hisoblanadi, biroq ularning o'ziga xos chegaralari ham mavjud bo'lishi mumkin. internetdagi ma'lumotlarning 70% dan ortig'i ishonchsiz yoki noto'g'ri bo'lishi mumkin, shuning uchun ularni tanqidiy tahlil qilish va bir nechta manbalarni sol...

This file contains 20 pages in PPTX format (117.8 KB). To download "axborot va uning manbasi", click the Telegram button on the left.

Tags: axborot va uning manbasi PPTX 20 pages Free download Telegram