eritmalarni termodinamik nuqtai nazardan sinflanishi

PPTX 17 pages 277.7 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 277.7 KB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

eritmalarni termodinamik nuqtai nazardan sinflanishi reja: 1.eritmalar haqida tushuncha. 2.eritmalarning konsentratsiyasini ifodalash usullari. 3.elektrolitlar eritmalarida boradigan almashinish reaksiyalari. ikki yoki ibir necha komponentdan iborat qattiq yoki suyuq gomogen sistema eritma deb .ataladi. odatda eng ko'p tarqalgan eritmalar bu suyuq eritmalar bo'lgani uchun ko'proq shundaylarga to'xtaliniladi. eritmalarning tabiatda ahamiyati juda katta. odam va hayvonlarning ovqatni hazm qilish jarayoni bu eritma hosil bo’lishidir. juda ahamiyatli fiziologik suyuqliklar (so'lak va boshqalar) eritmalardir. nihoyat, kimyoviy reaksiyalarga asoslangan barcha ishlab n chiqarish jarayonlari har xil eritmalarni olishdan iborat. . har qanday eritma erigan moddadan yoki erigan har xil moddalar aralashmasidan va erituvchidan yoki har xil erituvchilar aralashmasidan iborat bo'ladi. ba'zan qaysisi erigan modda va qaysisi erituvchi ekanligini aniqlash qiyin. odatda, eritmaga o'tganda o'zining toza holdagi agregat holatini saqlab qoluvchi moddaga erituvchi deyiladi (masalan, tuz suvda eriganda suv erituvchi). agar ikkala modda ham bir xil agregat holatda bo'lsa (masalan, spirt bilan suv aralashmasfi) u vaqtda ko'p …

2 / 17

gicha ifodalanadi: 1. protsent konsentratsiya-100 gr eritmada erigan moddaning grammlar soni. masalan, o’yuvchi natriyning 10 % li eritmasi deganda 100 gramida 10 gr naoh hamda 90 g suv bor eritma tushuniladi. ko’pincha eritmaning konsentratsiyasi uning zichlik qiymatiga qarab bilinadi, chunki ayni temperaturada eritmaning muayyan zichligiga eritma tarkibidagi muayyan miqdor modda to’g’ri keladi. masalan, zichligi 1,2 g/sm3 bo’lgan sulfat kislotada (1,2 · 103 kg/m3) 15ºc temperaturada 27,27 % h2so4 ya’ni 100g eritmada 27,27 g h2so4 bo’ladi. zichlik bilan bog’liq bo’lgan hamma hisoblashlarda quyidagi bog’liqlikka asoslanish lozim. m = v · d bunda, m-eritmaning massasi; v-eritmaning hajmi; d-eritmaning zichligi. 2. molyar konsentratsiya, boshqacha aytganda molyarlik-1 eritmada erigan moddaning gr-molekulalar (mollar) soni. molyar konsentratsiya m harfi bilan belgilanadi. 1 litrida 1 mol erigan modda bor eritma bir molyar yoki to’g’ridan-to’g’ri molyar (1m) eritma deyiladi; agar 1 litrida 2 mol erigan modda bo’lsa, ikki molyar (2m), 1 litrida 0,1 mol erigan modda bo’lsa, detsimolyar …

3 / 17

arqli o’laroq elektrolitlar deyiladi. shved olimi s. arrenius eritmalarning xossalarini o’rganib (1887) quyidagicha xulosaga keldi: tuz, kislota, asoslar eritmalarida osmotik bosimning ko’tarilishi, muzlash temperaturasining pasayishi va qaynash temperaturasining ko’tarilishi hamda ularning elektr tokini o’tkaza olish xususiyatining hammasi bitta narsadan kelib chiqadi. bu hodisalarning hammasiga sabab shuki, elektrolitlar suvdagi eritmalarida dissotsilanadi, ya’ni musbat va manfiy zaryadlangan ionlar ajraladi. musbat zaryadlangan ionlar kationlar, manfiy zaryadlangan ionlar esa anionlar deyiladi. elektrolitlar eritmalarida uzluksiz harakatda bo’ladigan ionlarning borligi bu eritmalarning elektr o’tkazuvchanligiga sabab bo’ladi. elektrolit ionlarga ajralganda bitta molekuladan ikki va undan ortiq ion hosil bo’lishi natijasida eritmadagi zarrachalarning umumiy soni ortadi. shuning uchun elektrolit eritmasining osmotik bosim, muzlash temperaturasining pasayish va qaynash temperaturasining ko’tarilish kattaliklari xuddi shunday konsentrasiyali elektrolitmas eritmanikidan ancha yuqori bo’ladi. ya. vant-goff va f.raul qonunlarini elektrolitlar eritmalariga tatbiq etish uchun eritma xossalarining konsentratsiyaga bog’liqligini ifodalovchi tenglamalarga vant-goff koeffitsiyenti yoki izotonik koeffitsiyent deb ataluvchi tuzatma ko’paytuvchi kiritiladi va u i harfi …

4 / 17

+ nano3 har ikkala holda ham suvda deyarli erimaydigan, o’ziga xos oq “suzmasimon” cho’kma–kumush xlorid hosil bo’ladi. agcl dan tashqari barcha moddalar eritmada ionlar holida bo’ladi. ag+ + no3– + h+ + cl– = ↓agcl + h+ + no3– ag+ + no3– + na++ cl– =↓agcl + na+ + no3– bu reaksiyalarning mohiyati shundaki, eritmadagi ag+ ionlari cl– ionlari bilan o’zaro ta’sir etib, agcl cho’kmasini hosil qiladi. h+, na+ va no3– ionlari ushbu almashinish reaksiyalarida o’zgarmaydi, shuning uchun tenglama tuzishda ularni ko’rsatmasa ham bo’ladi. yuqorida ko’rsatib o’tilgan protsesslar bitta umumiy formula bilan ifodalanadi: ag+ + cl– =agcl↓ masalan, quyidagi tenglamalar bilan ifodalanadigan reaksiyalarda ba2+ ionlari so42– ionlari bilan birikadi. bacl2 + h2so4 = baso4↓ + 2hcl ba(oh)2 + k2so4 = baso4↓+ 2koh natijada bariy sulfat baso4 cho’kmasi hosil bo’ladi. har ikkala reaksiyani bitta umumiy tenglama bilan ifodalash mumkin: ba2+ + so42– = baso4↓ elektrolitlar eritmalarida sodir bo’ladigan reaksiylarning mohiyatini ko’rsatib …

5 / 17

irka kislota ch3cooh hosil bo’ladi. hcl + ch3coona = ch3cooh + nacl kuchli kislotaning h+ ionlari natriy atsetatning ch3coo– ionlari bilan o’zaro birikadi. h+ + cl– + ch3coo– + na+ = ch3cooh + na++ cl– reaksiyada ishtirok etmaydigan ionlarni tenglamadan chiqarib tashlasak, quyidagi ionli tenglama olinadi: h+ + ch3coo– = ch3cooh eritmadan qisman gaz holida ajralib chiqadigan modda hosil qiluvchi almashinish reaksiyasiga misol qilib, na2s ning hcl bilan o’zaro ta’sirini keltirish mumkin: na2s + hcl = nacl + h2s yoki ionli ko’rinishda s2– + 2h+ = h2s↑ bo’ladi. ionlarning birikishi natijasida barqaror, oson parchalanadigan moddalar hosil bo’lsa ham, gaz modda ajralib chiquvchi almashinish reaksiyasi boradi. masalan, sulfit kislota tuzlariga kuchli kislota ta’sir ettirilsa, sulfit angidrid so2 ajralib chiqadi: h2o na2so3 + 2hcl = 2nacl + h2so3 so2 ionli tenglamasi so32– + 2h+ = so2 + h2o bo’ladi. kimyoviy reaksiyalar elektrolitlar eritmalarida erkin ionlarning bog’lanish tomoniga boradi. kuchli elektrolitlar, masalan, kcl …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "eritmalarni termodinamik nuqtai nazardan sinflanishi"

eritmalarni termodinamik nuqtai nazardan sinflanishi reja: 1.eritmalar haqida tushuncha. 2.eritmalarning konsentratsiyasini ifodalash usullari. 3.elektrolitlar eritmalarida boradigan almashinish reaksiyalari. ikki yoki ibir necha komponentdan iborat qattiq yoki suyuq gomogen sistema eritma deb .ataladi. odatda eng ko'p tarqalgan eritmalar bu suyuq eritmalar bo'lgani uchun ko'proq shundaylarga to'xtaliniladi. eritmalarning tabiatda ahamiyati juda katta. odam va hayvonlarning ovqatni hazm qilish jarayoni bu eritma hosil bo’lishidir. juda ahamiyatli fiziologik suyuqliklar (so'lak va boshqalar) eritmalardir. nihoyat, kimyoviy reaksiyalarga asoslangan barcha ishlab n chiqarish jarayonlari har xil eritmalarni olishdan iborat. . har qanday eritma erigan moddadan yoki erigan har xil moddalar arala...

This file contains 17 pages in PPTX format (277.7 KB). To download "eritmalarni termodinamik nuqtai nazardan sinflanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: eritmalarni termodinamik nuqtai… PPTX 17 pages Free download Telegram